Xuất hiện vành đai bức xạ bí ẩn bao phủ Trái Đất

Hai vành đai bức xạ mới (màu tím) xuất hiện và tồn tại nhiều tháng kể từ sau đợt bão mặt trời vào tháng 5/2024 (ảnh: NASA).

Sau cơn bão mặt trời vào tháng 5 năm ngoái, từ trường Trái Đất bị rung chuyển, bầu trời được bao phủ bởi cực quang lung linh tràn xuống cả những vĩ độ thấp hơn nhiều so với những lần xuất hiện cực quang khác.

Không chỉ có thế, cơn bão còn gây ra nhiều tác động sâu rộng hơn, trong đó có hai vành đai bức xạ mới gồm các hạt năng lượng cao bị từ trường Trái Đất giữ lại.

Mặc dù hiện tượng này từng xảy ra trước đây sau những cơn bão từ mạnh, nhưng cơn bão mặt trời này đã mang đến một thứ chúng ta chưa từng phát hiện ra. Đó là các hạt proton giàu năng lượng “mắc kẹt” tạo thành những vành đai hoàn toàn mới.

Cực quang ở Vermont, Mỹ, tháng 5/2024 (ảnh: Nicholas Erwin/Flickr).

Vành đai bức xạ là một phần bình thường trong cấu trúc của một hành tinh có từ trường toàn cầu.

Các ngôi sao, trong đó có Mặt Trời của chúng ta, liên tục phát ra các hạt đi theo gió mặt trời. Gió mặt trời va vào từ trường của các hành tinh, các hạt năng lượng bị mắc kẹt, tạo thành các vành đai rộng lớn hình xuyến xung quanh hành tinh đó.

Trái Đất có hai vành đai bức xạ vĩnh viễn được gọi là các vành đai Van Allen. Đây giống như một hệ thống phòng thủ bảo vệ hành tinh của chúng ta khỏi sự bắn phá trực tiếp của các hạt mặt trời và nhờ đó chúng ta có thể sống một cách tương đối yên ổn.

Sơ đồ phân bố các vành đai bức xạ Van Allen: màu đỏ thể hiện vành đai trong, màu xám thể hiện vành đai ngoài, nét thẳng đứng là trục quay của Trái Đất, nét thẳng nghiêng là trục từ của Trái Đất (ảnh: Wikimedia Commons).