Từ ngày 28/2, Mỹ và Israel không kích quy mô lớn vào Iran, đẩy căng thẳng khu vực leo thang. Trong 24-48 giờ sau đó, các bên tuyên bố sẵn sàng cho kịch bản xung đột kéo dài. Các đợt tấn công và phản công đã làm gia tăng bất ổn, đặt hoạt động vận tải, thương mại quốc tế và chuỗi cung ứng toàn cầu trước rủi ro cao.
Đặc biệt, giá dầu Brent đã tăng vọt tới 13% trong phiên giao dịch đầu ngày 2/3, đạt mức 82 USD/thùng, mức cao nhất trong 14 tháng, theo The Guardian. Các cuộc tấn công đã làm hư hại một số tàu chở dầu, khiến nhiều chủ tàu, doanh nghiệp dầu khí và thương nhân tạm dừng vận chuyển dầu thô, nhiên liệu và LNG (khí thiên nhiên hóa lỏng) qua eo biển Hormuz.
Mới đây nhất, nhà máy lọc dầu lớn bậc nhất Trung Đông Ras Tanura của Saudi Aramco tại Ả rập Xê út đã bị tấn công, đánh dấu ngày thứ ba căng thẳng leo thang sau đòn đáp trả của Tehran. Tổ hợp này có công suất 550.000 thùng/ngày và là cảng xuất khẩu dầu thô chủ chốt của nước này.
Xăng dầu trong nước căng thẳng, chiết khấu về 0 đồng
Tại Việt Nam, nhiều doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu trong nước cho biết đã và đang theo dõi sát diễn biến tại Trung Đông, đồng thời rà soát, chuẩn bị các kịch bản ứng phó trước nguy cơ giá dầu tiếp tục tăng mạnh.
Trao đổi với phóng viên Dân trí, đại diện một doanh nghiệp đầu mối xăng dầu cho biết sau khi có thông tin xảy ra xung đột leo thang tại Trung Đông, doanh nghiệp đã chủ động rà soát và chuẩn bị các phương án.
“Về nguồn cung, trước đó, doanh nghiệp đã chủ động nhập khẩu số lượng dự trữ đã được phân giao nên bảo đảm duy trì nguồn hàng trong nước. Tuy nhiên, với diễn biến hiện nay, giá xăng dầu thế giới nhiều khả năng sẽ tăng mạnh trong kỳ điều hành tới nếu căng thẳng chưa hạ nhiệt”, vị này nhận định.
Theo phản ánh của các doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu, hiện đa số các doanh nghiệp đầu mối, phân phối xăng dầu đều thông báo chiết khấu về mức rất thấp, nhiều nơi về 0 đồng tại một số kho từ chiều ngày 2-3/3.
Nhiều doanh nghiệp thông báo chiết khấu xăng dầu trong nước về mức 0 đồng sau xung đột Trung Đông leo thang (Ảnh: Chụp màn hình).
Cụ thể, các kho của PVOIL tại Vũng Tàu, Nhà Bè, Vũng Rô, Nghi Sơn đồng loạt thông báo chiết khấu 0 đồng/lít với xăng RON 95, E5 và dầu DO; trong khi một số đơn vị khác áp dụng mức 10-450 đồng/lít tùy khu vực, phương thức thanh toán và sản lượng.
Thậm chí, có doanh nghiệp tạm ngưng nhận đơn xăng RON 95 và dầu Diesel do nguồn hàng hạn chế, đồng thời lưu ý chiết khấu thay đổi liên tục theo diễn biến thị trường.
Trước đó, ngày 27/2, Bộ Công Thương đã có văn bản yêu cầu các thương nhân đầu mối xăng dầu thực hiện đầy đủ tổng nguồn tối thiểu được giao trong năm, bảo đảm cả sản lượng và chủng loại, đồng thời tuân thủ kế hoạch cung ứng theo quý đã đăng ký với Bộ Công Thương.
Cơ quan chức năng cũng yêu cầu tuyệt đối không để đứt gãy nguồn cung trong toàn hệ thống, duy trì bán hàng liên tục tại các cửa hàng bán lẻ, bố trí đủ nhân lực khi nhu cầu tăng cao.
Dầu thô đối mặt kịch bản tăng sốc nếu căng thẳng kéo dài
Trên thế giới, ngày 1/3, Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ và các đồng minh (OPEC+) đạt thỏa thuận sơ bộ tăng thêm 206.000 thùng dầu/ngày nhằm giảm áp lực thiếu hụt nguồn cung sau căng thẳng Mỹ – Israel và Iran khiến vận tải biển Trung Đông gián đoạn, theo Reuters.
Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng năng lực dự phòng của OPEC+ hiện khá hạn chế, chủ yếu tập trung ở Saudi Arabia và UAE. Ngay cả hai nước này cũng gặp khó trong xuất khẩu nếu hoạt động hàng hải tại vùng Vịnh chưa ổn định.
Tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz (Ảnh: Reuters).
Ông Jorge Leon, Trưởng bộ phận phân tích tại Rystad Energy nhận định việc OPEC+ tăng sản lượng khó có thể giúp thị trường hạ nhiệt. Theo ông, giá dầu sẽ chủ yếu phản ứng với diễn biến căng thẳng tại vùng Vịnh và tình hình vận chuyển hàng hóa, thay vì mức tăng sản lượng tương đối khiêm tốn từ OPEC+.
Các tổ chức tài chính cũng đồng loạt đưa ra kịch bản giá dầu tăng mạnh nếu căng thẳng tại Trung Đông kéo dài. Ngân hàng Citi dự báo giá dầu Brent có thể dao động 80-90 USD/thùng trong ít nhất một tuần tới theo kịch bản cơ bản, trước khi hạ về khoảng 70 USD/thùng nếu căng thẳng dịu lại.
Trong khi đó, Goldman Sachs cho rằng giá dầu hiện đã “cõng” thêm khoảng 18 USD/thùng do yếu tố rủi ro. Nếu chỉ 50% lưu lượng qua eo biển Hormuz bị gián đoạn trong một tháng, mức cộng thêm này có thể giảm còn 4 USD. Tuy nhiên, ngân hàng cảnh báo giá dầu có thể tăng mạnh hơn nếu nguy cơ gián đoạn nguồn cung kéo dài.
Công ty tư vấn Wood Mackenzie cho rằng dầu có thể vượt 100 USD/thùng nếu hoạt động vận chuyển qua Hormuz không sớm khôi phục. Việc tuyến đường này đóng cửa sẽ khiến cả nguồn xuất khẩu hiện tại lẫn phần sản lượng dự phòng của OPEC+ khó tiếp cận thị trường, tạo cú sốc kép về nguồn cung.
Ngân hàng Societe Generale nhận định kịch bản khả thi nhất là giá tăng sốc trong ngắn hạn rồi điều chỉnh khi thị trường đánh giá lại nguồn cung. Trong khi đó, Bernstein nâng dự báo giá Brent năm nay lên 80 USD/thùng (từ 65 USD), song cảnh báo giá có thể vọt lên 120-150 USD/thùng nếu xung đột kéo dài.
Eo biển Hormuz là cửa ngõ quan trọng đối với ngành công nghiệp dầu mỏ của thế giới, với hơn 1/5 nguồn cung dầu mỏ toàn cầu đi qua eo biển hẹp này. Dầu mỏ từ các quốc gia vùng Vịnh như Iran, Ả rập Xê út và Các Tiểu Vương quốc Ả rập Thống nhất đều đi qua eo biển Hormuz.
Eo biển này dài chưa đầy 40km với điểm hẹp nhất khoảng 33km, nối thông vịnh Ba Tư với vịnh Oman và Biển Ả rập trước khi tỏa ra các vùng biển quốc tế. Việc chặn eo biển Hormuz có thể tạo ra cơn chấn động tại các thị trường đang nhập khẩu dầu thô với số lượng lớn từ Trung Đông.
Nguồn: https://dantri.com.vn/kinh-doanh/xung-dot-trung-dong-leo-thang-gia-dau-vot-dinh-chiet-khau-noi-dia-ve-0-20260302002634713.htm
