Một lá chắn phòng không Patriot (Ảnh: AFP).
Cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran cho thấy hệ thống phòng không đã trở nên then chốt như thế nào trong các cuộc chiến hiện đại cường độ cao, những xung đột ngày càng được định hình bởi các cuộc tấn công bằng tên lửa tầm xa và máy bay không người lái.
Cuộc xung đột này tập trung mạnh vào phòng không khi Mỹ và Israel phá hủy các hệ thống của Iran để mở đường cho các hoạt động không kích. Hai nước này cũng phải dựa vào các lá chắn để bảo vệ căn cứ trước các đòn trả đũa của Tehran.
Mỹ và Israel cho biết các cuộc tấn công của họ tập trung vào hệ thống phòng không và bệ phóng tên lửa của Iran. Trong khi đó, lực lượng Mỹ và các đối tác tại những quốc gia bị tập kích đã sử dụng kết hợp nhiều lớp phòng không để đánh chặn vũ khí của Iran.
Theo các chuyên gia, năng lực phòng không sẽ là một trong những yếu tố then chốt quyết định số phận cuộc chiến.
Kuwait, nơi có các cơ sở như căn cứ không quân Ali Al Salem, nơi đồn trú binh sĩ Mỹ, cho biết hôm 1/3 họ đã phải đối mặt với 97 tên lửa đạn đạo và 283 máy bay không người lái. Ngăn chặn một đợt tập kích quy mô như vậy đòi hỏi kho vũ khí phòng không dồi dào và đa tầng.
Tên lửa Iran bay qua đầu binh sĩ Mỹ (Video: RT).
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) hôm 28/2 cho hay các cuộc không kích nhằm vào Iran ưu tiên những địa điểm “đe dọa tức thì”, bao gồm năng lực phòng không của Iran, các bệ phóng tên lửa và UAV, cùng các sân bay quân sự.
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) tuyên bố họ đã “vô hiệu hóa phần lớn hệ thống phòng không trên không tại miền tây và miền trung Iran” và đang “mở đường để thiết lập ưu thế trên không trên bầu trời Tehran”.
Hôm 28/2, Israel đã sử dụng khoảng 200 máy bay chiến đấu thả hàng trăm quả bom xuống 500 mục tiêu, bao gồm hệ thống phòng không và bệ phóng tên lửa của Iran.
Việc thiếu hụt phòng không có thể khiến một quốc gia trở nên dễ tổn thương trong cuộc chiến tấn công tầm xa, vì nó tạo ra môi trường thuận lợi để không quân và vũ khí của đối phương đánh trúng mục tiêu, dù đó là cơ sở quân sự hay lãnh đạo cấp cao. Trong ngày qua, Iran đã chịu tổn thất ở cả 2 phương diện.
Mặt khác, phòng không đóng vai trò sống còn đối với Mỹ và các đồng minh trong cuối tuần này.
Mỹ công bố video tập kích phá hủy tiêm kích Iran (Video: RT).
CENTCOM cho biết họ đã đánh chặn hàng trăm tên lửa và UAV của Iran. Một quan chức Mỹ nói với Business Insider rằng các hệ thống tên lửa đất đối không MIM-104 Patriot do Mỹ sản xuất và các tổ hợp THAAD đã được sử dụng để bảo vệ Trung Đông trước các đòn trả đũa của Iran. Các tên lửa đánh chặn phóng từ tàu chiến và máy bay cũng tham gia, tương tự như trong các cuộc đối đầu trước đây với các đợt tập kích lớn bằng tên lửa của Iran.
Các quốc gia Trung Đông như Qatar, UAE và Bahrain cho biết họ đã đánh chặn tên lửa của Iran.
Tuy nhiên, đó mới chỉ là ngày đầu tiên. Iran sở hữu kho tên lửa lớn và đã tuyên bố sẽ tiếp tục tấn công. Các đợt tập kích quy mô lớn kéo dài sẽ gây áp lực cực lớn lên kho tên lửa đánh chặn phòng không tương đối đắt đỏ.
Cùng với các xung đột hiện tại và tiềm tàng khác, cuộc chiến lần này cho thấy hoạt động tác chiến hiện đại phần lớn đã trở thành các cuộc đấu tên lửa tầm xa. Nếu không có phòng không tốt, rất có thể một nền quân đội sẽ không thể duy trì được ưu thế.
Các hệ thống phòng không và tên lửa đánh chặn rất đắt đỏ và mất nhiều thời gian sản xuất. Ngành công nghiệp quốc phòng phương Tây đang gặp khó khăn trong việc đáp ứng nhu cầu tăng cao, dù đã đẩy mạnh sản lượng.
Mick Ryan, một thiếu tướng Australia đã nghỉ hưu và là nhà chiến lược, cho rằng nhu cầu tăng mạnh có thể gây ra vấn đề mới. Ông viết hôm 28/2 rằng tên lửa đánh chặn Patriot là yếu tố then chốt trong phòng thủ của Ukraine, nhưng hiện đang có nhu cầu cao ở Trung Đông.
Theo ông, Nga sẽ muốn “khai thác bất kỳ khoảng trống năng lực tạm thời nào của Ukraine khi sự chú ý và năng lực sản xuất của Mỹ tập trung vào Iran”.
Ngoài ra, Mỹ cũng cần duy trì thế trận phòng không mạnh ở cả châu Âu và Thái Bình Dương, ngay cả khi đang đối đầu với Iran.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/yeu-to-then-chot-quyet-dinh-so-phan-cuoc-xung-dot-giua-my-israel-va-iran-20260302113935253.htm

