Hình ảnh ít nhất 150 siêu tàu chở dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) phải thả neo bất động ngay bên ngoài eo biển Hormuz vào cuối tuần qua không chỉ là một lát cắt về ách tắc hàng hải. Đối với giới đầu tư tài chính, đó là tiếng còi báo động cho một đợt định giá lại toàn bộ rủi ro trên quy mô toàn cầu.
Ngay khi thị trường mở cửa sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, một làn sóng biến động dữ dội đã càn quét thị trường ngoại hối. Trong bối cảnh giá dầu trên thị trường phi tập trung vọt lên ngưỡng 80 USD/thùng, bức tranh tiền tệ thế giới đang bị chia rẽ sâu sắc bởi bài toán năng lượng.
Thị trường tiền tệ biến động theo rủi ro địa chính trị và giá dầu (Ảnh: Shutterstock).
Sự chao đảo của euro và nghịch lý mang tên yên Nhật
Biến cố địa chính trị thường đẩy dòng tiền tìm về các bến đỗ an toàn, nhưng cách các đồng tiền phản ứng lần này lại hé lộ những điểm yếu chí mạng của từng nền kinh tế.
Theo ghi nhận của tờ Reuters, đồng euro ngay lập tức trở thành tâm điểm của áp lực bán tháo. Đồng tiền chung châu Âu đã sụt giảm 0,3% xuống mức 1,1781 USD, nhưng cú sốc lớn nhất nằm ở tỷ giá chéo với đồng franc Thụy Sĩ. Euro đã lao dốc xuống mốc 0,9030 franc/euro, chính thức xuyên thủng các mức hỗ trợ để chạm đáy thấp nhất kể từ năm 2015.
Sự suy yếu này không đơn thuần đến từ tâm lý hoảng loạn của đám đông. Báo cáo phân tích từ ngân hàng Wells Fargo đã chỉ ra một thực tế nghiệt ngã: Châu Âu đang bị dồn vào thế chân tường. Ngay trước thềm mùa tái tích trữ khí đốt tự nhiên, lượng dự trữ của Liên minh châu Âu lại đang ở mức thấp kỷ lục. Việc khu vực này buộc phải gom mua một lượng lớn năng lượng đúng vào thời điểm giá cả vọt lên ngưỡng đỉnh cao bóp nghẹt sức mua của đồng Euro, khiến giới đầu tư không ngần ngại bán khống đồng tiền này.
Tương tự, đồng nhân dân tệ giao dịch ngoài khơi cũng sụt giảm khoảng 0,2%, phản ánh rủi ro sát sườn khi Trung Quốc hiện là khách hàng mua dầu lớn nhất của Iran. Bảng Anh và đô la Australia – những đồng tiền nhạy cảm với rủi ro tăng trưởng – cũng bốc hơi hơn 0,5% giá trị chỉ trong chớp mắt.
Thế nhưng, điểm thú vị nhất trên thị trường ngoại hối lúc này lại thuộc về đồng yên Nhật. Lịch sử tài chính chỉ ra rằng yên Nhật luôn là hầm trú ẩn tối thượng mỗi khi Trung Đông rực lửa. Lần này, dù có nhịp tăng giá nhẹ ban đầu, đà đi lên của đồng yên nhanh chóng bị dội gáo nước lạnh, giao dịch lùi về quanh mốc 156,32 yên/USD.
Nghịch lý này xuất phát từ gót chân Achilles của nền kinh tế xứ mặt trời mọc: Nhật Bản là một cường quốc khát năng lượng và phụ thuộc khổng lồ vào dầu mỏ nhập khẩu. Khi giá dầu thô bị đẩy lên cao, chi phí nhập khẩu phình to sẽ tàn phá cán cân thương mại của Nhật Bản, trực tiếp kìm hãm sức mạnh của nội tệ.
Quyền lực đồng bạc xanh và toan tính định vị dòng vốn
Trái ngược với sự chật vật của các quốc gia nhập khẩu, thị trường đang chứng kiến sự kiên cường của những nền kinh tế nắm giữ “vàng đen”. Tiền tệ của các quốc gia xuất khẩu năng lượng như Canada và Na Uy gần như đi ngang và duy trì sự ổn định đáng kinh ngạc trong suốt phiên giao dịch sóng gió tại châu Á.
Trong khi đó, đồng USD đang phô diễn một quyền lực kép đầy tinh tế. Dù hạ nhiệt nhẹ khoảng 0,26% so với yên Nhật và 0,3% so với franc Thụy Sĩ do dòng tiền phòng thủ thuần túy, đồng bạc xanh lại tăng giá áp đảo so với phần còn lại của thế giới. Sự vững vàng này đến từ một lợi thế cốt lõi: Mỹ hiện là quốc gia xuất khẩu năng lượng ròng.
Giá dầu neo cao vô hình trung lại tạo ra lực đỡ vĩ mô vững chắc cho đồng USD. Các chuyên gia phân tích kỹ thuật chỉ ra rằng, chỉ số USD Index đang đứng trước một ngã rẽ quan trọng. Nếu các rủi ro toàn cầu tiếp tục gia tăng, chỉ số này hoàn toàn có thể bứt phá qua mốc 98,50 để hướng thẳng lên vùng 100,50, tạo ra một áp lực khổng lồ lên chi phí vay mượn và đầu tư trên toàn cầu.
Việc phân bổ danh mục ngoại hối lúc này đòi hỏi sự tỉnh táo cao độ. Theo ông Jason Wong, chiến lược gia tại BNZ, phản ứng ban đầu của thị trường mới chỉ dừng ở mức độ né tránh rủi ro vừa phải, bởi không ai có thể đo lường chính xác eo biển Hormuz sẽ bị đóng băng trong bao lâu.
Ở góc nhìn chiến lược hơn, ông Samy Chaar, Kinh tế trưởng của Lombard Odier, nhấn mạnh rằng thị trường ngoại hối sẽ chuyển động qua 2 giai đoạn: cú sốc tâm lý ban đầu và sự điều chỉnh dài hạn dựa trên xu hướng giá năng lượng. Nếu chuỗi cung ứng bị gián đoạn sâu, lạm phát sẽ bùng phát trở lại, buộc các ngân hàng trung ương phải thay đổi lộ trình lãi suất, từ đó định hình lại toàn bộ trật tự tiền tệ.
Nguồn: https://dantri.com.vn/kinh-doanh/150-sieu-tau-dau-ket-cung-o-trung-dong-ty-gia-toan-cau-chao-dao-du-doi-20260302095430939.htm
