5 thay đổi lối sống ngăn polyp đại tràng tiến triển thành tế bào ung thư

Ảnh: Adobe Stock

Mối liên hệ giữa polyp đại tràng và ung thư đại tràng

Mối liên hệ này đặc biệt quan trọng bởi một số loại polyp, nhất là polyp tuyến (adenoma), có thể tiến triển thành ung thư theo thời gian. Việc tầm soát định kỳ, chẳng hạn như nội soi đại tràng, giúp phát hiện và cắt bỏ polyp trước khi chúng chuyển thành ác tính, từ đó làm giảm nguy cơ mắc ung thư đại tràng. Theo dõi sát các polyp đã phát hiện và tuân thủ hướng dẫn điều trị, tái khám là yếu tố then chốt để bảo vệ sức khỏe đại trực tràng.

5 cách giúp phòng ngừa ung thư đại trực tràng

Tăng cường chất xơ và thực phẩm có nguồn gốc thực vật

Việc bổ sung đa dạng rau củ, trái cây tươi nhiều màu sắc có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh. Theo bác sĩ Kaushik, ăn nhiều thực phẩm từ thực vật như trái cây, rau xanh, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt có tác dụng bảo vệ đại tràng. Ngược lại, tiêu thụ nhiều thịt đỏ và thịt chế biến sẵn có thể làm tăng đáng kể nguy cơ ung thư.

Để tăng lượng chất xơ, có thể lựa chọn các món ăn từ đậu, kê, ngũ cốc nguyên cám. Nên hạn chế xúc xích và các loại thịt chế biến; thay vào đó, ưu tiên cá hoặc các nguồn đạm thực vật giàu dinh dưỡng. Mục tiêu hấp thụ khoảng 25-35 gram chất xơ mỗi ngày sẽ góp phần cải thiện sức khỏe đường ruột.

Thay đổi lối sống

Duy trì cân nặng hợp lý không chỉ tốt cho vóc dáng mà còn giúp bảo vệ sức khỏe. Thừa cân, hút thuốc và uống nhiều rượu bia đều làm tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng. Bác sĩ Kaushik khuyến nghị nên duy trì vận động thường xuyên như đi bộ, đạp xe hoặc tập yoga; mỗi ngày nên dành 30-45 phút cho các bài tập aerobic, kết hợp thêm tập sức mạnh. Bên cạnh đó, hạn chế rượu bia và bỏ thuốc lá cũng góp phần kiểm soát cân nặng, cải thiện thể trạng tổng thể.

Chú trọng tầm soát phòng ngừa

Trong y học, phòng bệnh thường hiệu quả hơn chữa bệnh. Theo chuyên gia, tầm soát ung thư đại trực tràng định kỳ có thể cứu sống nhiều người nhờ phát hiện sớm tổn thương. Một nghiên cứu đăng trên The BMJ cho thấy các chương trình sàng lọc có tổ chức giúp giảm tỷ lệ tử vong do căn bệnh này.

Bác sĩ Kaushik nhấn mạnh: “Ung thư đại trực tràng (CRC) thường tiến triển âm thầm, không có triệu chứng rõ ràng. Polyp có thể tồn tại trong thời gian dài trước khi được phát hiện. Vì vậy, việc nâng cao nhận thức và tầm soát sớm là rất quan trọng”.

Những người có nguy cơ cao, đặc biệt có tiền sử gia đình mắc CRC, nên bắt đầu tầm soát từ 45 tuổi. Người dân cần tham khảo ý kiến bác sĩ để lựa chọn phương pháp kiểm tra phù hợp, qua đó chủ động bảo vệ sức khỏe mình.

Nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường

Việc nâng cao cảnh giác rất quan trọng bởi ung thư đại trực tràng giai đoạn sớm thường không biểu hiện rõ ràng. Tuy nhiên, bất kỳ thay đổi nào trong thói quen đại tiện cũng không nên xem nhẹ. Bác sĩ Kaushik lưu ý các dấu hiệu cần chú ý gồm: thay đổi tần suất đi tiêu, xuất hiện máu trong phân (nhìn thấy hoặc tiềm ẩn), thiếu sắt không rõ nguyên nhân và sụt cân bất thường.

Bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo hoặc không khám sức khỏe định kỳ có thể khiến bệnh được phát hiện muộn. Theo chuyên gia, hành động kịp thời giúp nhận diện vấn đề sớm và tăng hiệu quả điều trị. Nếu có tình trạng chảy máu trực tràng kéo dài hoặc rối loạn đại tiện dai dẳng, người bệnh nên đi khám ngay.

Nuôi dưỡng hệ vi sinh đường ruột

Đường ruột là nơi cư trú của hàng nghìn tỷ vi sinh vật, tạo thành hệ vi sinh (microbiome) đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe. Theo bác sĩ Kaushik, một hệ vi sinh khỏe mạnh có thể góp phần làm giảm nguy cơ ung thư đại tràng. Chế độ ăn giàu chất xơ và bổ sung thực phẩm lên men giúp tăng sự đa dạng vi khuẩn có lợi, từ đó hỗ trợ đường ruột hoạt động hiệu quả hơn.

Nên tăng cường thực phẩm giàu chất xơ và các món lên men tự nhiên như sữa chua, bột gạo lên men… Nghiên cứu đăng trên ISRN Nutrition cho thấy men vi sinh có thể mang lại lợi ích nhất định. Tuy vậy, chuyên gia khuyến nghị ưu tiên thực phẩm tươi, ít qua chế biến và hạn chế lạm dụng kháng sinh để bảo vệ hệ vi sinh đường ruột.