Tổng thống Mỹ Donald Trump đọc Thông điệp liên bang vào tối ngày 24/2 giờ Mỹ (Ảnh: Reuters).
Ngày 24/2, Tổng thống Donald Trump đã đọc Thông điệp liên bang đầu tiên trong nhiệm kỳ thứ hai trước Quốc hội Mỹ tại Điện Capitol.
Bài phát biểu kéo dài 1 giờ 47 phút, lập kỷ lục dài nhất trong lịch sử các bài Thông điệp liên bang hiện đại, vượt qua kỷ lục trước đó của ông vào năm 2025 và bài phát biểu năm 2000 của cựu Tổng thống Bill Clinton.
Với tỷ lệ ủng hộ đang giảm sút sau một năm cầm quyền, Tổng thống Trump đã sử dụng dịp này để nhấn mạnh các thành tựu kinh tế, an ninh biên giới và vai trò của Mỹ trên trường quốc tế, đồng thời chỉ trích phe Dân chủ và kêu gọi đoàn kết quốc gia.
Thông điệp này không chỉ là báo cáo tình hình đất nước theo Hiến pháp Mỹ mà còn là cơ hội để ông Trump định hình lại hình ảnh của mình trước công chúng, với chủ đề “America at 250: Strong, Prosperous and Respected” (Tạm dịch là “Nước Mỹ ở tuổi 250: Mạnh mẽ – Thịnh vượng – Được tôn trọng”) nhân dịp kỷ niệm 250 năm độc lập của Mỹ vào tháng 7 tới.
Tổng thống Trump bắt đầu bài phát biểu bằng lời khẳng định “Đất nước chúng ta đã trở lại, lớn mạnh hơn, tốt đẹp hơn, giàu có hơn và vững chắc hơn bao giờ hết”, kết thúc bằng lời hứa về một tương lai “huy hoàng hơn”. Tuy nhiên, bài phát biểu cũng chứng kiến sự chia rẽ rõ nét, các nghị sĩ Dân chủ ngồi yên không vỗ tay và một nghị sĩ bị yêu cầu rời khỏi phòng vì giơ biểu ngữ phản đối và các tiếng la ó xen lẫn reo hò.
Nội dung trọng tâm của Thông điệp liên bang
Ông chủ Nhà Trắng dành phần lớn bài phát biểu để nhấn mạnh đến các thành tựu trong năm đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai (2025-2029), tập trung vào lĩnh vực kinh tế và đảm bảo an ninh nội địa; sử dụng các câu chuyện cá nhân, giới thiệu khách mời đặc biệt như các gia đình nạn nhân tội phạm do người nhập cư bất hợp pháp gây ra và tôn vinh đội tuyển khúc côn cầu Olympic Mỹ để minh họa cho “thời đại vàng” của nước Mỹ. Bài phát biểu chuyển từ giọng điệu tích cực sang chỉ trích phe Dân chủ khoảng một giờ sau, thậm chí gọi họ là “điên rồ” vì không ủng hộ các chính sách của ông.
Về kinh tế, trọng tâm là khả năng chi trả và ưu tiên tầng lớp trung lưu. Kinh tế là chủ đề trung tâm của bài phát biểu, ông Trump tuyên bố nước Mỹ đang trải qua “sự phục hồi chưa từng thấy” nhờ các chính sách ưu việt và mạnh mẽ của ông. Ông nhấn mạnh thị trường chứng khoán lập kỷ lục mới, thu nhập tăng nhanh, lạm phát giảm mạnh, tài khoản hưu trí tăng trưởng. Tổng thống Trump đề xuất chương trình chính phủ đóng góp lên đến 1.000 USD vào tài khoản hưu trí cho người lao động không có bảo hiểm từ doanh nghiệp, cam kết tiếp tục giảm thuế và kích thích sản xuất nội địa. Ông ca ngợi nền tảng TrumpRx để cung cấp thuốc giá rẻ và các thỏa thuận với công ty công nghệ để giữ hóa đơn tiện ích thấp, bất chấp nhu cầu từ trung tâm dữ liệu AI.
Đáng chú ý, ông Trump đổ lỗi cho đảng Dân chủ về giá cả cao trước đây, gọi đó là “trò lừa bịp”, hứa sẽ kéo giá xuống thấp hơn nữa. Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý bức tranh kinh tế phức tạp hơn, nhiều người Mỹ lo lắng về chi phí sinh hoạt và chỉ 39% phê duyệt cách xử lý kinh tế của ông Trump theo thăm dò AP-NORC ngày 25/2.
Về nhập cư và an ninh biên giới, phần này nhận được nhiều tràng vỗ tay nhất từ phe Cộng hòa. Tổng thống Trump tuyên bố biên giới phía nam đã được kiểm soát tốt hơn, nhấn mạnh nhập cư bất hợp pháp là mối đe dọa đến việc làm, an ninh và bản sắc quốc gia. Ông kêu gọi Quốc hội Mỹ sớm thông qua luật siết chặt kiểm soát bầu cử và nhập cư, bao gồm Đạo luật SAVE yêu cầu giấy tờ tùy thân cho cử tri. Ông cũng yêu cầu các nghị sĩ đứng lên nếu ủng hộ việc bảo vệ công dân Mỹ trước người nhập cư bất hợp pháp, dẫn đến cảnh phe Cộng hòa đứng dậy trong khi Dân chủ ngồi yên.
Ông Trump không đề cập chi tiết đến chiến dịch trục xuất hàng loạt gây tranh cãi, nhưng cam kết bảo vệ nhập cư hợp pháp dù đã đình chỉ thị thực từ 75 quốc gia. Phần này cũng chứng kiến sự phản đối từ đảng Dân chủ, nghị sĩ Al Green bị đuổi khỏi hội trường vì giơ biểu ngữ phản đối video phân biệt chủng tộc mà ông Trump chia sẻ.
Về thương mại và thuế quan, ông Trump tái khẳng định chính sách áp thuế 10-15% lên hàng nhập khẩu để chống “thương mại không công bằng” và ưu tiên sản xuất nội địa. Ông gọi phán quyết của Tòa án Tối cao bác bỏ thuế quan theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) là “đáng tiếc,” nhưng cho biết sẽ sử dụng cơ sở pháp lý khác để duy trì mà không cần Quốc hội. Ông cho rằng các mức thuế này khắc phục sự mất cân bằng thương mại kéo dài hàng thập kỷ, dù các thăm dò cho thấy hầu hết người Mỹ tin rằng chúng dẫn đến giá tiêu dùng cao hơn.
Về quốc phòng và sức mạnh quân sự, Tổng thống Trump nhấn mạnh việc tăng ngân sách quốc phòng, tôn vinh quân đội và trao “Huân chương Danh dự” cho phi công tham gia chiến dịch ở Venezuela. Ông tuyên bố Mỹ đã nhận hơn 80 triệu thùng dầu từ Venezuela sau vụ bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro ngày 3/1, mô tả đây là thành công trong việc tiếp cận ngành dầu mỏ của quốc gia này.
Về vấn đề Iran, ông Trump khẳng định các cuộc không kích hồi tháng 6/2025 đã “xóa sổ” phần lớn chương trình hạt nhân của Tehran, dù đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff cảnh báo Iran có thể chỉ còn cách một tuần để phát triển vũ khí hạt nhân. Ông ưu tiên giải quyết ngoại giao nhưng cảnh báo về tên lửa Iran có thể đe dọa an ninh Mỹ. Bên cạnh đó, ông Trump cũng nói rằng đã chấm dứt 8 cuộc xung đột kể từ khi trở lại nắm quyền vào tháng 1/2025, trong đó có thỏa thuận ngừng bắn ở Gaza, dù Israel vẫn tiếp tục không kích khiến hơn 600 người Palestine thiệt mạng kể từ tháng 10/2025.
Về giá trị xã hội và bản sắc quốc gia, ông Trump dành thời gian đáng kể để nói về tôn giáo, chủ nghĩa yêu nước và phản đối bạo lực chính trị; ca ngợi các nhân vật bảo thủ như Charlie Kirk là biểu tượng của “sự phục hưng tinh thần nước Mỹ” và kêu gọi đoàn kết quốc gia. Ông cũng nhận công lao về việc giảm tội phạm toàn quốc, dù các chuyên gia cho rằng tình hình phức tạp hơn, đồng thời lên tiếng tôn vinh đội tuyển khúc côn cầu nam thắng tại Olympic, so sánh với “Phép màu trên băng” năm 1980.
Những thông điệp chiến lược ông Trump gửi tới thế giới
Bài phát biểu phản ánh sự tiếp nối học thuyết “Nước Mỹ trên hết” với trọng tâm là lợi ích quốc gia thay vì toàn cầu hóa tự do. Ông Trump nhấn mạnh rằng Mỹ sẽ hành động đơn phương nếu cần, nhưng vẫn duy trì ưu thế quân sự toàn cầu.
Một là nước Mỹ đang quay lại chính sách “cường quốc dân tộc”. Tổng thống Trump ngầm gửi thông điệp rằng nước Mỹ ưu tiên lợi ích riêng, yêu cầu đồng minh chia sẻ gánh nặng và đặt lợi ích Mỹ lên trên hệ thống quốc tế. Thương mại sẽ cạnh tranh cao hơn, các nước xuất khẩu sang Mỹ như Trung Quốc và EU sẽ chịu áp lực lớn từ thuế quan. Ông cũng đề cập đến việc ngăn chặn nguy cơ xung đột hạt nhân giữa Ấn Độ và Pakistan năm 2025 nhờ đe dọa thuế quan 200%, dù Ấn Độ bác bỏ vai trò của Mỹ.
Hai là thế giới đang bước vào thời kỳ “bảo hộ kinh tế”. Với chính sách thuế quan và ưu tiên sản xuất nội địa, Tổng thống Trump đang sử dụng kinh tế như một công cụ địa chính trị. Điều này gửi tín hiệu đến các nền kinh tế phụ thuộc vào thị trường Mỹ rằng họ phải điều chỉnh quan hệ theo lợi ích Washington.
Ba là Mỹ duy trì ưu thế quân sự vượt trội trên toàn cầu. Ông Trump nhấn mạnh chiến dịch ở Venezuela và Iran cho thấy Mỹ sẵn sàng hành động quân sự đơn phương để bảo vệ lợi ích. Ông mô tả thỏa thuận ngừng bắn Gaza là thành công lớn, dù tình hình vẫn căng thẳng. Đây là tín hiệu răn đe đối với các đối thủ như Nga, Trung Quốc.
Bốn là chuẩn bị cho cạnh tranh quyền lực dài hạn. Trong bài phát biểu, Tổng thống Trump khéo léo vẽ nên bức tranh về một nước Mỹ đang chuẩn bị kỹ lưỡng cho cuộc cạnh tranh quyền lực dài hạn trên bình diện toàn cầu, chuyển dịch từ hợp tác tự do sang đối đầu chiến lược với các cường quốc như Trung Quốc và Nga. Ông nhấn mạnh việc áp dụng thuế quan 10-15% lên hàng nhập khẩu không chỉ nhằm bảo vệ sản xuất nội địa, mà còn sử dụng kinh tế như vũ khí địa chính trị, thay thế dần hệ thống thuế thu nhập truyền thống để giảm gánh nặng cho người dân, đồng thời củng cố chuỗi cung ứng công nghệ và năng lượng.
Ông Trump cũng đề cập đến tăng ngân sách quốc phòng, triển khai lực lượng lớn nhất ở Trung Đông kể từ Chiến tranh Iraq, nhằm răn đe Iran và duy trì ưu thế quân sự, cảnh báo về các tên lửa đe dọa châu Âu và Mỹ. Điều này phản ánh Học thuyết “Nước Mỹ trên hết giai đoạn 2”, nơi Mỹ hành động đơn phương để định hình trật tự thế giới hậu toàn cầu hóa, đồng thời chuẩn bị cho thập niên cạnh tranh khốc liệt về kinh tế, công nghệ và ảnh hưởng chính trị, thay vì phụ thuộc vào các liên minh truyền thống.
Năm là thông điệp “Tôn trọng nước Mỹ”. Được thể hiện qua khẩu hiệu “Nước Mỹ ở tuổi 250”, nhân dịp kỷ niệm 250 năm độc lập, như lời khẳng định vị thế lãnh đạo toàn cầu mà Mỹ đòi hỏi phải được công nhận từ đồng minh lẫn đối thủ. Ông Trump nhấn mạnh rằng, dưới sự lãnh đạo của mình, nước Mỹ dần lấy lại được sự tôn trọng “có lẽ chưa từng có trước đây”, biên giới an toàn nhất lịch sử, quân đội được kính nể, hòa bình đạt được qua sức mạnh quân sự.
Ông Trump kêu gọi đoàn kết quốc gia, ca ngợi tinh thần yêu nước và phản đối bạo lực chính trị, đồng thời chỉ trích các định chế cũ đã làm suy yếu nước Mỹ. Đây không chỉ là lời kêu gọi nội bộ mà còn gửi tín hiệu đến thế giới: các đối tác phải điều chỉnh quan hệ theo lợi ích Washington, nhấn mạnh rằng “thế giới đang nhìn Mỹ như lãnh đạo một lần nữa”, củng cố hình ảnh một siêu cường được kính trọng qua hành động quyết đoán.
Giới chuyên gia nhận định, Thông điệp biên bang Mỹ 2026 đã đánh dấu sự chuyển dịch của Tổng thống Trump từ “vận động chính trị” sang “điều hành cấu trúc”, với trọng tâm kinh tế bảo hộ, quân sự quyết đoán và cạnh tranh quyền lực lớn. Đây là bài mở màn cho bầu cử giữa nhiệm kỳ 2026 và tái định hình vai trò Mỹ trong trật tự quốc tế hậu toàn cầu hóa.
Tuy nhiên, sự chia rẽ trong Quốc hội và dư luận cho thấy thách thức lớn, nhiều người Mỹ chưa thuyết phục về khả năng giảm chi phí sinh hoạt.
Bài phát biểu thành công trong việc củng cố cơ sở ủng hộ của đảng Cộng hòa, nhưng có nguy cơ bị coi là lạc quan quá mức so với thực tế kinh tế và địa chính trị. Trong bối cảnh toàn cầu, nó củng cố hình ảnh Mỹ như một cường quốc dân tộc, nhưng có thể làm suy yếu liên minh truyền thống. Nhìn chung, Thông điệp Liên bang Mỹ 2026 là tuyên ngôn về chính sách “Nước Mỹ trên hết giai đoạn 2” với tác động lâu dài đến chính sách nội ngoại của Mỹ thời gian tới.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/5-van-de-trong-tam-tu-thong-diep-lien-bang-2026-cua-tong-thong-trump-20260225193315819.htm
