5 yếu tố âm thầm làm tăng nguy cơ bệnh tim ở phụ nữ sau 40 tuổi

Sự suy giảm estrogen trong giai đoạn mãn kinh làm thay đổi cách cơ thể chuyển hóa mỡ, đường và cholesterol. Mỡ dễ tích tụ ở vùng bụng, mạch máu kém đàn hồi hơn, huyết áp và đường huyết có xu hướng tăng. Những thay đổi này khiến nguy cơ xơ vữa động mạch và bệnh tim tăng lên ngay cả ở những người không có triệu chứng rõ rệt.

Bên cạnh các yếu tố quen thuộc, các chuyên gia cho rằng có 5 yếu tố nguy cơ quan trọng nhưng thường bị bỏ sót ở phụ nữ sau 40 tuổi.

1. Biến chứng trong thai kỳ

Phụ nữ từng bị tiểu đường thai kỳ, tiền sản giật hoặc sinh non có nguy cơ mắc bệnh tim cao hơn về sau. Nghiên cứu cho thấy tiểu đường thai kỳ làm tăng khoảng 68% nguy cơ bệnh tim mạch; tiền sản giật có thể làm tăng gấp đôi hoặc gấp ba nguy cơ; sinh non liên quan đến nguy cơ tử vong tim mạch cao hơn gần 90%.

Tin tích cực là nếu kiểm soát tốt huyết áp, mỡ máu, đường huyết và lối sống sau sinh, phần lớn nguy cơ tăng thêm này có thể được giảm đáng kể.

2. Trầm cảm và rối loạn tâm trạng

Trong giai đoạn tiền mãn kinh, dao động nội tiết có thể gây mất ngủ, lo âu và trầm cảm. Phụ nữ ở giai đoạn này có nguy cơ rối loạn tâm trạng cao hơn rõ rệt so với các thời kỳ khác của cuộc đời.

Một phân tích lớn cho thấy trầm cảm làm tăng khoảng 20% nguy cơ bệnh mạch vành. Ngoài ra, stress kéo dài và thiếu ngủ cũng góp phần làm tăng huyết áp, rối loạn chuyển hóa và ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tim mạch.

3. Mãn kinh sớm

Phụ nữ mãn kinh trước 40 tuổi có nguy cơ suy tim và bệnh mạch vành cao hơn so với người mãn kinh muộn. Mãn kinh sớm thường đi kèm tình trạng viêm mạch máu, lão hóa sinh học sớm và rối loạn chuyển hóa, từ đó làm tăng nguy cơ tim mạch lâu dài.

Nhóm này cần được theo dõi sát hơn các chỉ số như huyết áp, cholesterol và đường huyết, đồng thời duy trì lối sống lành mạnh từ sớm.

4. Bệnh tự miễn

Các bệnh tự miễn như lupus, viêm khớp dạng thấp, vẩy nến hay đa xơ cứng chủ yếu gặp ở phụ nữ và có liên quan đến nguy cơ tim mạch cao hơn. Viêm mạn tính kéo dài có thể làm tổn thương thành mạch và thúc đẩy quá trình xơ vữa.

Một nghiên cứu trên hàng chục triệu người cho thấy bệnh tự miễn làm tăng nguy cơ tim mạch từ 1,4 đến hơn 3 lần so với người không mắc bệnh.

5. Ô nhiễm không khí kéo dài

Ô nhiễm không khí, đặc biệt là bụi mịn PM2.5 từ giao thông và cháy rừng, có thể xâm nhập vào máu, gây viêm và tổn thương mạch máu. Phụ nữ sống lâu dài ở vùng ô nhiễm cao có nguy cơ suy tim cao hơn, nhất là ở người lớn tuổi.

Việc theo dõi chất lượng không khí, hạn chế hoạt động ngoài trời khi ô nhiễm nặng và cải thiện không khí trong nhà có thể giúp giảm phần nào nguy cơ này.

Nguy cơ bệnh tim ở phụ nữ tăng rõ sau 40 tuổi, đặc biệt trong giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh. Ngoài các yếu tố quen thuộc, năm yếu tố ít được chú ý gồm biến chứng thai kỳ, trầm cảm, mãn kinh sớm, bệnh tự miễn và ô nhiễm không khí đóng vai trò quan trọng nhưng thường bị bỏ qua.

Việc nhận diện sớm các nguy cơ này, chủ động tầm soát và duy trì lối sống lành mạnh là cách hiệu quả nhất để bảo vệ trái tim trong trung niên và về sau.