6 thói quen hại thận người trẻ

ThS.BS Trần Âu Quế Nhung, khoa Nội thận – Lọc máu, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết suy thận không còn là bệnh của người lớn tuổi, bởi thực tế nhiều người trẻ phát hiện mắc bệnh nhưng đã ở giai đoạn muộn với các triệu chứng mơ hồ như phù nề, tiểu đêm, uể oải mệt mỏi. Nguyên nhân có thể đến từ những thói quen tưởng chừng vô hại mỗi ngày.

Lạm dụng thuốc giảm đau, thuốc không kê đơn

Thói quen tự mua thuốc giảm đau, thuốc cảm, thuốc chống viêm mà không cần kê đơn khi đau đầu, đau lưng hay mệt mỏi có thể làm tổn thương trực tiếp đến thận. Theo bác sĩ Nhung, thuốc giảm đau, kháng viêm không steroid (NSAIDs) làm giảm lưu lượng máu đến thận, lâu dài có thể gây viêm thận kẽ, hoại tử nhú thận (gây tắc nghẽn đường tiểu trên) và suy thận. Thuốc cảm phối hợp nhiều hoạt chất, khi dùng cùng lúc hoặc lặp lại trong thời gian ngắn dễ vô tình quá liều, tăng nguy cơ ngộ độc gan, thận.

Uống ít nước, nhiều trà sữa, nước ngọt

Chỉ uống nước khi khát khiến thận làm việc quá sức, dễ hình thành sỏi hoặc nhiễm trùng đường tiết niệu. Thay nước lọc bằng cà phê, trà sữa, nước ngọt lâu dài âm thầm gây hại cho thận.

Cà phê chứa caffein có tác dụng lợi tiểu, làm mất nước nếu không bù đủ nước lọc, cơ thể thiếu nước khiến thận phải làm việc vất vả hơn. Trà sữa, nước ngọt chứa nhiều đường, muối và phụ gia tăng nguy cơ béo phì, đái tháo đường – hai yếu tố hàng đầu gây bệnh thận mạn. Một số loại nước ngọt có ga còn chứa phospho, nếu dùng thường xuyên có thể gây rối loạn chuyển hóa, ảnh hưởng xấu đến thận.

Ăn mặn, ăn thức ăn nhanh, đồ chế biến sẵn

Ăn quá nhiều muối làm tăng huyết áp – nguyên nhân thường gặp gây suy thận. Ăn mặn kéo dài buộc thận làm việc quá sức để thải natri, lâu ngày dẫn đến suy giảm chức năng thận. Thức ăn nhanh, đồ chế biến sẵn chứa nhiều chất béo bão hòa, đường và phụ gia làm tăng nguy cơ béo phì, rối loạn mỡ máu, đái tháo đường. Hàm lượng phospho và natri ẩn cao trong đồ chế biến sẵn có thể gây rối loạn chuyển hóa, ảnh hưởng xấu đến thận.

Thức khuya

Thức khuya thường xuyên, ngủ không đủ là tình trạng thường gặp ở người trẻ. Thiếu ngủ làm rối loạn nhịp sinh học, ảnh hưởng đến quá trình điều hòa huyết áp và lọc máu của thận. Ngủ không đủ giấc làm tăng huyết áp, khiến thận làm việc quá sức, tăng nguy cơ béo phì, đái tháo đường.

Lạm dụng rượu bia, nước tăng lực

Thường xuyên uống rượu bia làm tăng nguy cơ mắc bệnh thận mạn, tăng huyết áp. Khi nồng độ cồn trong máu tăng cao, thận phải tăng cường lọc để thải các chất độc, lâu dài làm tăng nguy cơ tổn thương thận. Nước tăng lực chứa nhiều caffein và đường, uống thường xuyên gây rối loạn nhịp tim, tăng huyết áp, gây mất nước buộc thận hoạt động quá mức để thải các chất ra khỏi cơ thể.

Hút thuốc lá

Nicotine có trong thuốc lá làm co mạch, giảm lưu lượng máu nuôi thận, khiến chức năng lọc của thận giảm dần theo thời gian. Hút thuốc còn làm tăng huyết áp, tổn thương mạch máu, thúc đẩy suy thận nhanh hơn, nhất là những người có bệnh thận tiềm ẩn.

Lối sống

Người trẻ ít vận động dễ bị béo phì, tăng nguy cơ cao huyết áp, đái tháo đường dẫn đến bệnh thận mạn. Thói quen nhịn tiểu thường xuyên không trực tiếp gây suy thận, nhưng nếu kéo dài làm tăng nguy cơ nhiễm trùng đường tiểu. Nước tiểu ứ đọng, trào ngược nước tiểu gây viêm bể thận là nguyên nhân dẫn đến suy giảm chức năng thận.

Bệnh thận mạn thường diễn tiến âm thầm, ít triệu chứng ở giai đoạn đầu, nếu xuất hiện triệu chứng phù nề, tiểu ít, tiểu bọt thì chức năng thận đã suy giảm. Do đó, bác sĩ Nhung khuyến cáo người trẻ nên khám sức khỏe định kỳ, sinh hoạt lành mạnh, chỉ sử dụng thuốc kê đơn theo chỉ định, uống đủ nước mỗi ngày, ăn nhạt, giảm thực phẩm chế biến sẵn, đồ uống có cồn để giảm gánh nặng lên thận.

Hà Thanh