Không chỉ rượu bia hay bệnh lý mới ảnh hưởng đến thận, nhiều thói quen sinh hoạt hằng ngày tưởng chừng vô hại cũng có thể âm thầm làm suy giảm chức năng thận theo thời gian.
Theo ước tính toàn cầu, gần 10% dân số thế giới bị ảnh hưởng bởi bệnh thận mạn tính, thường phát triển âm thầm theo thời gian. Nguyên nhân gây hại thận thường được nhắc đến là bệnh đái tháo đường, tăng huyết áp nhưng các thói quen lối sống hàng ngày cũng có thể âm thầm gây tổn hại đến chức năng thận mà nhiều người không chú ý.
Các thói quen lối sống làm tăng nguy cơ mắc bệnh thận bao gồm:
1. Ăn quá nhiều muối gây hại thận
Ăn nhiều muối là một thói quen phổ biến có thể gây hại cho thận. Khi tiêu thụ quá nhiều natri từ thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn đóng gói hoặc thói quen nêm nếm đậm, cơ thể sẽ giữ lại nước để cân bằng nồng độ, dẫn đến tăng huyết áp. Tình trạng này kéo dài có thể làm tổn thương các vi mạch trong thận – nơi đảm nhiệm chức năng lọc chất thải.
Nhiều nghiên cứu cho thấy lượng muối cao có liên quan đến sự suy giảm chức năng thận, đặc biệt ở người tăng huyết áp. Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo mỗi người trưởng thành chỉ nên tiêu thụ dưới 5 gram muối mỗi ngày để giảm nguy cơ bệnh tim mạch và bệnh thận.
Thường xuyên sử dụng nhiều muối khi chế biến hoặc tiêu thụ thực phẩm chế biến sẵn có thể gây hại thận theo thời gian.
2. Lạm dụng thuốc giảm đau
Thuốc giảm đau thường được sử dụng cho đau đầu, đau khớp hoặc đau cơ. Tuy nhiên, việc sử dụng thường xuyên một số loại thuốc, đặc biệt là thuốc chống viêm không steroid (NSAID) như ibuprofen hoặc diclofenac, có thể gây hại thận theo thời gian.
Những loại thuốc này ảnh hưởng đến các chất gọi là prostaglandin giúp duy trì lưu lượng máu thích hợp đến thận. Khi sử dụng quá mức, chúng có thể làm giảm lưu lượng máu và tăng nguy cơ tổn thương thận. Do đó, những người có sẵn vấn đề về thận hoặc người lớn tuổi nên đặc biệt thận trọng và tránh tự ý dùng loại thuốc này lâu dài.
3. Không uống đủ nước
Việc cung cấp đủ nước đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ chức năng thận. Uống đủ nước giúp thận đào thải độc tố và chất thải qua nước tiểu. Khi lượng chất lỏng nạp vào quá thấp, nước tiểu sẽ trở nên đặc hơn, điều này có thể làm tăng nguy cơ sỏi thận và các biến chứng khác.
Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Public Health Nutrition cho thấy lượng nước uống vào thấp có liên quan đến nguy cơ hình thành sỏi thận cao hơn. Để thận hoạt động hiệu quả, cần duy trì đủ nước trong suốt cả ngày với lượng 1,5-2 lít nước.
4. Thường xuyên tiêu thụ thực phẩm chế biến sẵn
Thực phẩm chế biến sẵn như mì ăn liền, đồ ăn nhẹ đóng gói, đồ uống có đường và thịt chế biến thường chứa nhiều natri, chất bảo quản và chất phụ gia phốt pho. Thường xuyên tiêu thụ những thực phẩm này có thể gây thêm áp lực lên thận.
Nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Bệnh thận Hoa Kỳ cho thấy những người tiêu thụ nhiều thực phẩm chế biến sẵn có thể có nguy cơ mắc bệnh thận mạn tính cao hơn.
Các chất phụ gia chứa phốt pho dư thừa, thường có trong thực phẩm đóng gói, có thể ảnh hưởng tiêu cực đến chức năng thận theo thời gian. Thường xuyên lựa chọn thực phẩm tươi, nguyên chất có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh thận từ thói quen không lành mạnh này.
5. Thường xuyên ngủ không đủ giấc
Giấc ngủ đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe tổng thể, bao gồm cả chức năng thận vì trong khi ngủ, cơ thể điều chỉnh nhiều quá trình hỗ trợ sức khỏe các cơ quan.
Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Kidney International đã chỉ ra rằng ngủ ít hơn sáu giờ mỗi đêm có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh thận. Bên cạnh đó, giấc ngủ kém chất lượng có thể làm gián đoạn nhịp sinh học tự nhiên của cơ thể, ảnh hưởng đến chức năng thận và điều chỉnh các quá trình thiết yếu. Để tăng cường giấc ngủ ngon, mỗi người cần duy trì lịch ngủ đều đặn và đảm bảo nghỉ ngơi đầy đủ để hỗ trợ sức khỏe thận tốt hơn về lâu dài.
6. Ăn quá nhiều đường bổ sung
Lượng đường dư thừa trong chế độ ăn uống có thể gián tiếp gây hại cho sức khỏe thận. Chính vì vậy, việc tiêu thụ các thực phẩm và đồ uống có hàm lượng đường bổ sung cao, chẳng hạn như món tráng miệng, đồ uống có đường, nước ép đóng gói và đồ ăn nhẹ có đường, có thể làm tăng nguy cơ béo phì. Béo phì làm tăng khả năng mắc bệnh cao huyết áp và tiểu đường loại 2, hai nguyên nhân hàng đầu gây bệnh thận mạn tính.
Thực tế cho thấy, nhiều người cũng tiêu thụ đường ẩn trong các thực phẩm đóng gói không có vị ngọt lắm, chẳng hạn như nước sốt, ngũ cốc ăn sáng và sữa chua có hương vị. Do đó, giảm nguy cơ biến chứng liên quan đến thận về lâu dài, cần giảm lượng đường bổ sung và kiểm tra nhãn thực phẩm khi sử dụng.
7. Uống rượu quá mức gây hại thận
Mặc dù thận giúp điều chỉnh cân bằng chất lỏng trong cơ thể nhưng uống nhiều rượu có thể gây áp lực đáng kể lên chức năng của cơ quan này. Bên cạnh đó, uống nhiều rượu còn có thể làm tăng huyết áp, một yếu tố nguy cơ chính gây bệnh thận. Ngoài ra, rượu có thể gây hại cho gan, buộc thận phải làm việc vất vả hơn để duy trì sự cân bằng trong cơ thể. Theo thời gian, áp lực gia tăng này có thể ảnh hưởng đến chức năng thận.
Theo khuyến cáo của Bộ Y tế, nam giới không nên uống quá 2 đơn vị cồn mỗi ngày, nữ giới không quá 1 đơn vị cồn và tốt nhất không uống quá 5 ngày trong một tuần. Một đơn vị cồn tương đương khoảng 10g ethanol nguyên chất, tương đương khoảng 330ml bia (5%), 100ml rượu vang (khoảng 13–14%) hoặc 30ml rượu mạnh (40%).
Ăn quá mặn, dùng thực phẩm chế biến sẵn, uống ít nước hoặc lạm dụng thuốc giảm đau có thể tăng áp lực lên thận theo thời gian.
Nguồn: https://www.24h.com.vn/suc-khoe-doi-song/7-thoi-quen-sinh-hoat-hang-ngay-am-tham-lam-suy-giam-chuc-nang-than-c62a1746433.html
