7 ‘thủ phạm’ âm thầm khiến thận yếu đi

Thận là cơ quan âm thầm lọc chất thải, cân bằng dịch và duy trì huyết áp ổn định. Các bệnh lý về thận thường phát triển chậm, không có dấu hiệu rõ ràng, khiến nhiều người chủ quan. Nhiều trường hợp chỉ nhận ra vấn đề khi bệnh đã tiến triển ở giai đoạn muộn, với các triệu chứng như mệt mỏi, phù nề, khó tập trung, thậm chí phải lọc máu hoặc ghép thận.

Nhận diện sớm các yếu tố nguy cơ, đặc biệt liên quan đến chế độ ăn uống và lối sống đóng vai trò quan trọng trong việc phòng bệnh.

Nạp nhiều thực phẩm kém lành mạnh

Nguyên nhân phổ biến gây hại cho thận có thể đến từ những thực phẩm quen thuộc hằng ngày nếu ăn quá mức. Chúng gồm thực phẩm chế biến sẵn (đồ ăn đóng gói, mì ăn liền, xúc xích, thịt nguội), đồ uống nhiều đường (nước ngọt, nước tăng lực), thực phẩm chiên rán và tinh bột tinh chế… Những thực phẩm này có thể làm tăng nguy cơ béo phì, tiểu đường và tăng huyết áp – ba nguyên nhân hàng đầu gây suy thận.

Ăn mặn

Thận có nhiệm vụ điều hòa nước và điện giải trong cơ thể. Ăn mặn trong thời gian dài có thể làm tăng huyết áp, từ đó gây tổn thương thận. Ngoài ra, lượng natri cao còn gây giữ nước, làm tăng gánh nặng cho thận. Giảm muối là một trong những cách đơn giản và hiệu quả để bảo vệ cơ quan này.

Nạp quá nhiều protein

Chế độ ăn nhiều protein không gây hại với người khỏe mạnh có chức năng thận bình thường. Tuy nhiên, điều này không phù hợp với người đang có chức năng thận suy yếu. Quá trình chuyển hóa protein tạo ra các chất thải chứa nitơ, cần được thận lọc bỏ. Những người có bệnh thận (kể cả chưa được chẩn đoán) ăn nhiều protein có thể làm bệnh tiến triển nhanh hơn.

Người bị tiểu đường, tăng huyết áp hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh thận nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi áp dụng chế độ ăn giàu đạm hoặc dùng thực phẩm bổ sung protein.

Không uống đủ nước trong thời gian dài

Uống đủ nước giúp thận liên tục lọc và loại bỏ chất thải khỏi máu thông qua nước tiểu, đồng thời hỗ trợ duy trì lưu thông máu đến thận và ngăn ngừa sỏi thận. Thường xuyên không nạp đủ lượng chất lỏng làm tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh thận mạn, nhưng uống quá nhiều cũng có thể gây hại. Việc duy trì lượng nước cân bằng (1,8-2 lít với người trưởng thành) phù hợp với nhu cầu từng người, là yếu tố quan trọng để thận hoạt động tối ưu.

Lạm dụng thuốc giảm đau

Một số thuốc giảm đau hoạt động bằng cách ức chế prostaglandin, làm giảm lưu lượng máu đến thận, đặc biệt gây áp lực lớn hơn ở người đã có bệnh nền, huyết áp cao hoặc mất nước.

Không kiểm tra huyết áp và đường huyết định kỳ

Bệnh tiểu đường và tăng huyết áp là những nguyên nhân hàng đầu gây suy thận, do làm tổn thương dần hệ thống lọc của thận theo thời gian. Bỏ qua kiểm tra những chỉ số này định kỳ khiến tổn thương âm thầm tiến triển nặng hơn.

Tự ý dùng thực phẩm bổ sung

Tự ý sử dụng thực phẩm chức năng hoặc thảo dược mà không có tư vấn chuyên môn có thể gây rủi ro nghiêm trọng cho thận. Một số sản phẩm có thể chứa các chất độc cho thận, như acid aristolochic, trong khi việc bổ sung vitamin quá mức cũng có thể gây ngộ độc.

Một số thay đổi trong ăn uống, sinh hoạt hàng ngày có thể giúp bảo vệ thận. Duy trì chế độ ăn cân bằng, nạp đủ protein, ngũ cốc nguyên hạt và rau xanh, ưu tiên thực phẩm tươi, đồ ăn tự nấu và hạn chế đồ chế biến sẵn. Dùng gia vị tự nhiên như chanh, tỏi, thảo mộc thay muối, uống đủ nước. Đồng thời, khám sức khỏe định kỳ để theo dõi huyết áp, đường huyết và chức năng thận.

Bảo Bảo (Theo Times of India)