Cán bộ công an, quân đội không được thành lập văn phòng giám định tư pháp

Tại kỳ họp thứ 10 của Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật Giám định tư pháp sửa đổi. Luật sẽ có hiệu lực thi hành từ 1-5-2026.

Quy định về văn phòng giám định tư pháp

Về văn phòng giám định tư pháp được tổ chức, hoạt động dưới hình thức doanh nghiệp tư nhân, công ty hợp danh theo quy định của luật này, quy định của pháp luật về doanh nghiệp và quy định khác của pháp luật có liên quan.

Văn phòng giám định tư pháp được thành lập và đăng ký hoạt động trong các lĩnh vực, chuyên ngành gồm lĩnh vực kỹ thuật hình sự, pháp y gồm chuyên ngành ADN, văn hóa, tài chính, ngân hàng, xây dựng, tài nguyên.

Luật cũng quy định văn phòng giám định tư pháp không được thực hiện giám định tư pháp đối với các chuyên ngành ADN, tài liệu, kỹ thuật số và điện tử, dấu vết đường vân trong tố tụng hình sự, trừ trường hợp được người trưng cầu giám định tư pháp trưng cầu trong trường hợp đặc biệt quy định tại luật này.

Theo quy định, trưởng văn phòng giám định tư pháp là người đại diện theo pháp luật của văn phòng giám định tư pháp, thực hiện quản lý và điều hành hoạt động của văn phòng giám định tư pháp. Trưởng văn phòng giám định tư pháp phải là giám định viên tư pháp.

Tên của văn phòng giám định tư pháp bao gồm cụm từ “Văn phòng giám định tư pháp” và tên riêng bằng tiếng Việt.

Cũng theo quy định của luật, văn phòng giám định tư pháp được thành lập và đăng ký hoạt động tại Sở Tư pháp tỉnh, thành phố khi có đủ các điều kiện.

Cụ thể, trưởng văn phòng giám định tư pháp là giám định viên tư pháp có thời gian công tác giám định từ đủ 3 năm trở lên.

Có đề án thành lập văn phòng giám định tư pháp. Văn phòng giám định tư pháp được hoạt động kể từ ngày được Sở Tư pháp tỉnh, thành phố phê duyệt đề án thành lập và cấp giấy đăng ký hoạt động.

Văn phòng giám định tư pháp chấm dứt hoạt động trong các trường hợp có đề nghị chấm dứt hoạt động, bị thu hồi giấy đăng ký hoạt động, bị hợp nhất, bị sáp nhập.

Một nội dung khác, luật quy định cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan, hạ sĩ quan, chiến sĩ, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân, viên chức trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan, chiến sĩ, công nhân trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân không được thành lập văn phòng giám định tư pháp.

Chính phủ quy định chi tiết trình tự, thủ tục thành lập và đăng ký hoạt động, thay đổi nội dung thành lập, đăng ký hoạt động, cấp lại giấy đăng ký hoạt động, tạm ngừng hoạt động, chấm dứt hoạt động, hợp nhất, sáp nhập văn phòng giám định tư pháp.

Chế độ, chính sách trong hoạt động giám định tư pháp

Luật mới quy định người giám định tư pháp hưởng lương từ ngân sách nhà nước trong lĩnh vực, chuyên ngành có tính chất nguy hiểm, độc hại, khó thu hút. Người tham gia hoạt động giám định tư pháp được hưởng chính sách hỗ trợ đặc thù, vượt trội.

Tổ chức giám định tư pháp công lập được áp dụng chế độ thuê khoán tương xứng để thu hút chuyên gia giỏi, tổ chức chuyên môn có năng lực tốt ở ngoài khu vực nhà nước tham gia hoạt động giám định. Luật giao Chính phủ quy định chi tiết nội dung này.

Theo luật, việc thực hiện giám định tư pháp của công chức, viên chức, sĩ quan Quân đội nhân dân, sĩ quan Công an nhân dân là hoạt động công vụ. Cơ quan, đơn vị, tổ chức quản lý trực tiếp có trách nhiệm bảo đảm thời gian, các điều kiện cần thiết khác cho việc thực hiện giám định.

Đối với giám định viên tư pháp; người giám định tư pháp theo vụ việc; người giúp việc cho người giám định tư pháp đang hưởng lương từ ngân sách nhà nước; người được cơ quan nhà nước có thẩm quyền giao trách nhiệm có mặt, thực hiện nhiệm vụ trong thời gian thực hiện giám định đối với trường hợp khám nghiệm tử thi, mổ tử thi, khai quật tử thi được cơ quan, đơn vị, tổ chức thực hiện giám định chi trả chế độ bồi dưỡng giám định tư pháp theo vụ việc giám định theo quy định của Thủ tướng.

Bộ, cơ quan ngang Bộ, HĐND tỉnh, thành phố căn cứ khả năng, điều kiện thực tế của Bộ, cơ quan ngang Bộ, địa phương quy định chế độ, chính sách khác để hỗ trợ người giám định tư pháp, thu hút chuyên gia, tổ chức có năng lực tham gia hoạt động giám định tư pháp.