Duyên dáng Việt Nam (DDVN) khép lại hành trình với 30 số, diễn ra trong 25 năm (từ 1994 – 2019). Ngay từ những số đầu tiên, hầu hết các tờ báo lúc bấy giờ đều ghi nhận sự thành công nổi bật của chương trình ca nhạc và thời trang này của Báo Thanh Niên. Đặc biệt sau 6 kỳ tổ chức, trước khi DDVN 7 (năm 1999) diễn ra, Đài BBC đánh giá: “…DDVN đã phát triển thành một chương trình nghệ thuật đồ sộ, dàn dựng công phu và tốn kém, với sự tham dự của nhiều ca sĩ, người mẫu có tên tuổi và đang trở thành một trong những show đại diện cho nét tinh hoa của ca nhạc và thời trang VN”.
Theo Đài BBC, tuy khởi đầu là chương trình nhằm gây học bổng, nhưng với chất lượng nghệ thuật và hiệu quả từ sự lan tỏa trong công chúng, “DDVN ngày càng được nhiều người biết tới, trong đó có nhiều cộng đồng người Việt sống ở hải ngoại, và là một trong số ít chương trình giới thiệu những nét đẹp của văn hóa VN ra cộng đồng quốc tế”.
Nguyên Tổng biên tập Báo Thanh Niên Nguyễn Công Khế tặng hoa các nghệ sĩ trong Duyên dáng Việt Nam 1
Ảnh: Duyendangvietnam.net.vn
Trên sân khấu DDVN, gần như các ca sĩ nổi tiếng từ trong nước đến hải ngoại đều đã tham gia biểu diễn; cùng với đó là các nghệ sĩ hàng đầu trong lĩnh vực chuyên môn, từ âm nhạc, múa, thiết kế sân khấu đến âm thanh ánh sáng… và các “phù thủy sân khấu”, đạo diễn mang đậm dấu ấn cá nhân trong dàn dựng.
Không dừng lại trong nước, DDVN có 3 lần tổ chức thành công ở nước ngoài: Úc (2005), Singapore (2007) và Anh (2008), mang vẻ đẹp văn hóa – nghệ thuật VN đến với kiều bào và khán giả quốc tế, khẳng định vị thế của một chương trình nghệ thuật uy tín.
Tiết mục trong Duyên dáng Việt Nam 4
Ảnh: Duyendangvietnam.net.vn
Với những đóng góp cho đời sống văn hóa, giải trí mà DDVN luôn nỗ lực duy trì, sáng tạo, hành trình ấy được xem như một giai đoạn lịch sử về sân khấu ca nhạc, thời trang ở TP.HCM và cũng có thể nói là cả nước.
Nét đẹp trong văn hóa biểu diễn: Một phải hòa trong tất cả
Ở DDVN, không phải ca sĩ muốn hát bài gì là hát, mà mỗi tiết mục được chọn lựa đều là “nét chấm phá” không thể tách rời trong bức tranh nghệ thuật duyên dáng.
Từ chương trình này, nhiều nhạc sĩ đầu tư sáng tác ca khúc – công bố lần đầu tiên, ví như nhạc sĩ Đức Trí có thêm ca khúc tuyệt đẹp Thương ca tiếng Việt (lời Hà Quang Minh), được Mỹ Tâm biểu diễn cùng hơn 80 diễn viên múa gõ nhịp đũa tre, tạo nên một cái kết ấn tượng và nhận được sự phản hồi tích cực từ khán giả của DDVN 26 cũng như của công chúng về sau dành cho nhạc phẩm này. Kế đến là đầu tư biên tập (đúng hơn là đạo diễn âm nhạc), rồi hòa âm phối khí, sao cho những bài hát dòng trữ tình quê hương đứng cạnh các ca khúc pop đương đại vẫn nghe “sang”. Điều này rất khác với cách làm sản phẩm cho thị trường, vốn dĩ đòi hỏi tương đối dễ tính và dễ “hư tai” đối với nghề.
Với người mẫu diễn thời trang, giai đoạn đầu ban tổ chức thường mời bổ sung dàn tiếp viên của Hàng không Việt Nam; thời gian sau, nước ta diễn ra nhiều cuộc thi người đẹp, hoa khôi, hoa hậu và những người đoạt danh hiệu các cuộc thi này ngay sau đó hầu hết có mặt trong DDVN.
Một tiết mục biểu diễn thời ấy của DDVN là một “combo” tên tuổi từ nhạc sĩ sáng tác, hòa âm đến biên đạo múa (cần nói thêm, múa không phải trang trí, mà là mở rộng thưởng thức bằng ngôn ngữ múa, từ múa dân gian, ba lê đến đương đại), được thể hiện đầy sáng tạo bởi ca sĩ có chất giọng riêng và thực lực. Xuất hiện trong DDVN, mỗi thành viên nghệ sĩ không còn là một “tên tuổi” đơn lẻ.
Trịnh Nam Sơn hát Con đường màu xanh trong Duyên dáng Việt Nam 12
Thế nên người trong giới từng nhận định rằng, một thời, những gì hay nhất, tốt nhất, đẹp nhất, tâm huyết nhất đều ở trên sân khấu này.
Những ngày hội của giới nghệ sĩ
Cấu trúc DDVN là một chương trình ca múa nhạc – thời trang – tạp kỹ. Chính đạo diễn Tất My Loan đã dần kiến tạo format DDVN qua 4 chương trình đầu. Trong đó ở DDVN 4, khán giả lần đầu thưởng thức chương trình trên một sân khấu quay hoành tráng, điều mà đạo diễn Tất My Loan từng cho rằng anh đã mạo hiểm chọn những cách dàn dựng mới lạ nhưng là sự mạo hiểm được bảo hiểm rất chắc chắn, bởi những người chịu trách nhiệm về chương trình và cả gần 100 nghệ sĩ lẫn ê kíp thực hiện đều rất chuyên nghiệp.
Elvis Phương – Hương Lan – Quang Linh với tiết mục Hòn vọng phu tại Duyên dáng Việt Nam 14
Ảnh: Đào Ngọc Thạch
Vẫn nhớ, khi duyệt master Sen – DDVN 14, Ban biên tập báo nhận định: “Đây là một chương trình hay nhất từ trước đến nay”. DDVN Sen có đạo diễn âm nhạc Đức Trí, đạo diễn sân khấu Đinh Anh Dũng, biên đạo múa Tấn Lộc và Ngọc Bảo – nhà thiết kế ánh sáng nhiều nhất cho chương trình (sau này anh thiết kế ánh sáng cho Lễ hội pháo hoa Đà Nẵng và nhiều lần được mời đi làm ánh sáng cho các show nước ngoài). Chương trình tập hợp ca khúc của các nhạc sĩ VN nổi tiếng trong và ngoài nước như: Văn Khôi – Văn Phụng, Lê Thương, Nguyễn Văn Khánh, Nguyễn Ánh 9, Dương Thụ, Quốc Trung, Lê Minh Sơn, Ngọc Châu, Ngọc Lễ, Lê Quang, Võ Thiện Thanh… và tất nhiên không thiếu tác phẩm của Trịnh Công Sơn; hải ngoại có nhạc phẩm của Đức Huy, Từ Công Phụng.
Cũng cần nói thêm, nhờ DDVN mà nhạc sĩ Đức Trí phối và thu đủ tất cả lời 3 bài Hòn vọng phu của nhạc sĩ Lê Thương qua 3 giọng hát: Elvis Phương, Hương Lan và Quang Linh (do thời lượng chương trình trên sân khấu, ca sĩ chỉ diễn 2 lời ở mỗi bài). Thêm nữa, chính nhạc sĩ Đức Trí đã mix Tình ca của Hoàng Việt và Phạm Duy trong chương trình DDVN kỷ niệm 20 năm thành lập Báo Thanh Niên (DDVN 15). Chương trình này quy tụ gần như đầy đủ các ngôi sao ca nhạc lúc bấy giờ, biểu diễn cùng dàn giao hưởng, dàn hợp xướng, ban nhạc dân tộc và ban nhạc nhẹ…
Nói DDVN ngày hội cả nước của giới văn nghệ là vậy.
Trình diễn áo dài trong Duyên dáng Việt Nam 15
Thành công nhờ đầu tư đáng giá và truyền thông liên tục
Không quá lời khi lúc bấy giờ, mỗi mùa Duyên dáng về, truyền thông thông tin liên tục bằng rất nhiều bài viết trên các báo từ trước, trong và sau chương trình.
Về khoản đầu tư, có thể kể ra một ví dụ nhỏ: có chương trình phát sinh 2 tiết mục, bên thực hiện báo mỗi tiết mục gần 300 triệu đồng; Ban biên tập Thanh Niên chốt: làm đi! Thời điểm đó, nếu đầu tư tiết mục hiệu quả cho chương trình, chúng tôi đều được duyệt để thực hiện. Quan trọng là giữ thương hiệu, đáp ứng được mong đợi của khán giả. Bởi nó không còn là giá mà đã biến thành giá trị từ những quyết định rất dứt khoát lẫn có tầm nhìn của Ban biên tập.
Và trong DDVN còn một hình thức “đầu tư” khác khá “đau tim”. Những ngày đầu, muốn mời một ca sĩ hải ngoại về biểu diễn trong chương trình, cần một số giấy tờ: đơn xin phép của ca sĩ, Tổng lãnh sự quán VN tiếp nhận và xác nhận nhân thân, ý kiến của Hội Người VN ở hải ngoại… Từ đó Cục Nghệ thuật biểu diễn (Bộ VH-TT-DL) mới cấp phép. Và từ DDVN 6 (năm 1998), ca sĩ Hương Lan được mời về biểu diễn đã mở đầu cho hành trình trở về hát trên quê hương của những giọng ca hải ngoại.
Dù được hỗ trợ từ các cơ quan chức năng, chúng tôi cũng không thiếu những lần “đứng tim”. Như trường hợp của ca – nhạc sĩ Trịnh Nam Sơn. Khi thủ tục gần xong, thời gian cận kề, ban tổ chức cho in vé và quảng cáo, rồi làm thêm thủ tục xin phép cho ca sĩ hát bài do mình sáng tác: Con đường màu xanh. Vé thì đã bán hết. 16 giờ 30: Cơ quan chức năng ngoài Hà Nội vẫn chưa cấp phép bài hát này.
Tiết mục đàn bầu của nghệ sĩ Hải Phượng được vỗ tay liên tục trong Duyên dáng Việt Nam tại Úc
17 giờ vẫn chưa có giấy phép biểu diễn. Anh Trọng Nam, Phó giám đốc Sở VH-TT TP.HCM, vẫn ngồi ở cơ quan chờ… 17 giờ 30: Công văn chấp thuận từ Hà Nội fax vào. 17 giờ 45 chúng tôi sang Sở VH-TT TP.HCM cầm tờ giấy phép… Và 20 giờ 15 chương trình khai diễn.
Dưới ánh đèn, nghe ca sĩ Trịnh Nam Sơn hát: “Người yêu hỡi vẫy tay biệt ly/Em cô đơn trên con đường dài/Giọt nước mắt hãy lau thật khô/Vì không muốn thấy em u sầu/Tôi mong em từ nay/Hãy xóa hết tâm tư buồn vương…”, rồi nhìn khán giả say sưa hòa giọng theo, chúng tôi thật hạnh phúc, và sự thật lúc bấy giờ là thấy mình vừa… khát nước lẫn đói. Mà điều này không chỉ có một lần…
Ước mơ không của riêng ai
Đến một giai đoạn, khi đã làm đạo diễn sân khấu nhiều chương trình DDVN, đạo diễn Huỳnh Phúc Điền (vốn thế mạnh dàn dựng cho khán giả “đi xem ca nhạc” – ưu tiên cho phần nhìn) cảm thấy “bí bách tay chân”, cần địa điểm “thoáng” hơn sân khấu Nhà hát Hòa Bình. Và DDVN 13 đã ra sân khấu Lan Anh, TP.HCM, nơi đạo diễn thỏa sức tung tẩy ý tưởng cho Hai mùa mưa nắng với thiết kế sân khấu 4 mặt, xịt khói, phun lửa, phủ nước, làm mưa nhân tạo…
Nhắc lại chuyện này để thấy lúc bấy giờ TP.HCM chưa có một nhà hát đúng nghĩa. Và DDVN “khổ sở” lẫn “tự hào” vượt qua chính mình khi chỉ đủ tiền thuê 3 ngày trước lúc công diễn để thiết kế, tập dượt mọi mặt trong rạp chiếu phim được gọi là nhà hát.
Cũng cần nói thêm về “đứa em” của DDVN là chương trình Hát cho những tương lai Việt Nam. Đầu những năm 2000, nhận thấy công chúng cả nước muốn xem trực tiếp DDVN, trong khi các điều kiện ở một địa phương xa trung tâm không đáp ứng được, từ đó một công thức biểu diễn được hình thành, chương trình quy tụ dàn sao nhưng phần hình thức giản lược hơn để có thể diễn ở các địa phương.
Mỹ Tâm trong Duyên dáng Việt Nam 16 ở Nha Trang với chiếc đầm lớn kỷ lục, phủ kín sân khấu rộng 1.600 mét vuông
Sau này, khi kinh tế nhiều tỉnh thành phát triển, điều kiện tổ chức biểu diễn thuận tiện hơn, DDVN cũng đến với khán giả nhiều nơi khi kết hợp mô hình âm nhạc – du lịch: DDVN 16 tại Nha Trang, DDVN 23 tại Phú Yên, DDVN 24 tại Đắk Lắk, DDVN 27 tại Đà Nẵng, DDVN 29 tại Đà Lạt…
Một chương trình tiêu biểu, dài hơi, hẳn có lúc hay, lúc chỉ đạt; song những gì chúng tôi “ôn cố tri tân” để thấy được cái khác biệt, cái duy nhất, cái độc đáo và cả lịch sử luôn đòi hỏi trong DDVN tiên phong ở một giai đoạn đầy khó khăn.
Hoàn thiện vẻ đẹp của những tà áo dài truyền thống
Thuận Việt bắt đầu thiết kế áo dài trình diễn cho DDVN từ số 15 (2005), một vinh dự rất lớn với nhà thiết kế trẻ lúc bấy giờ. Tham gia chương trình nổi tiếng quy tụ toàn nghệ sĩ tên tuổi, cùng với áp lực là cơ hội để Thuận Việt cố gắng và học hỏi. Những bộ sưu tập được trình diễn không chỉ đẹp mà còn phải có “câu chuyện” – chủ đề liên quan đến nội dung chương trình, đòi hỏi nhà thiết kế phải sáng tạo và “tiêu hao” nhiều thời gian, tâm sức hơn; nhưng “đáp lại”, các bộ sưu tập khi được trình diễn trên một sân khấu chuyên nghiệp với âm thanh ánh sáng tuyệt đỉnh cùng với dàn người mẫu đẳng cấp thì thật sự rất xứng đáng. Cũng nhờ DDVN mà những chiếc áo dài Thuận Việt được nhiều người biết đến hơn. Qua mỗi chương trình mình lại có thêm kinh nghiệm và thử thách để ngày càng hoàn thiện vẻ đẹp của những tà áo dài truyền thống.
Nhà thiết kế Thuận Việt
Xứng đáng trong sự phát triển của sân khấu ca nhạc nhẹ
đầu thế kỷ 21
Giai đoạn đầu, DDVN là chương trình nghệ thuật lớn và hiếm hoi tạo tiếng vang toàn quốc, nhận được sự góp mặt của nhiều nghệ sĩ tài danh, những tên tuổi được đào tạo bài bản từ trong nước đến nước ngoài. Tôi cho rằng DDVN xứng đáng đặt vào vị trí quan trọng trong sự phát triển sân khấu ca nhạc nhẹ giai đoạn đầu của thế kỷ 21.
Sau DDVN 3 – tôi hát cover một bài nhạc ngoại, đến DDVN 5 tôi mới thực sự chinh phục khán giả và có bài hát riêng của mình – Trên đỉnh Phù Vân (Phó Đức Phương). Khán phòng của Nhà hát Hòa Bình kín khán giả 4 đêm, và liên tục vang lên những tràng vỗ tay khi nghe phần trình diễn ấy của mình. Đó là dấu ấn rất quan trọng trong sự nghiệp ca hát của Mỹ Linh. Sau chương trình này, mọi người đã ghi nhận cái tên từ phía bắc vào, cũng từ đó Mỹ Linh có con đường sự nghiệp riêng vững vàng. Sau này tôi có cơ hội cùng DDVN đi Singapore, đi Anh…; và mỗi khi nhắc đến chương trình, tôi luôn nhớ về với những cảm xúc trìu mến, đặc biệt là với đạo diễn Tất My Loan (DDVN 3 tại Hà Nội) và nhạc sĩ Nguyễn Hà (hòa âm Trên đỉnh Phù Vân) – những người cùng Mỹ Linh đi những bước chân đầu tiên trên con đường âm nhạc.
Ca sĩ Mỹ Linh
Nguồn: https://thanhnien.vn/duyen-dang-viet-nam-tu-y-tuong-thien-nguyen-den-chuong-trinh-nghe-thuat-quoc-gia-185251228190318755.htm
