Kể từ thập niên 1940, thuốc kháng sinh đã trở thành “phép màu” cứu sống hàng triệu người khỏi các bệnh nhiễm trùng chết người, từ những ca phẫu thuật phức tạp đến viêm nhiễm và trẻ sinh non.
Tuy nhiên, “phép màu” này đang đứng trước nguy cơ tan vỡ khi tình trạng kháng kháng sinh ngày càng trở nên phổ biến trên toàn cầu.
Kháng kháng sinh là hiện tượng vi khuẩn tiến hóa để chống lại tác dụng của thuốc kháng sinh. Khi thuốc kháng sinh được sử dụng quá mức hoặc không đúng cách (tự ý dùng, không hoàn thành liệu trình), một số vi khuẩn sống sót và phát triển khả năng kháng thuốc.
Hậu quả là các bệnh nhiễm khuẩn trở nên khó điều trị hơn, đòi hỏi chi phí và thời gian chữa trị kéo dài, thậm chí có thể dẫn đến tử vong.
Một báo cáo mới đây của Đại học Cát Lâm và Bệnh viện Hiệp hội Y khoa Bắc Kinh (Trung Quốc) đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về mức độ nghiêm trọng của vấn đề này.
Báo cáo chỉ ra rằng tình trạng kháng kháng sinh có sự khác biệt rõ rệt giữa các khu vực, phản ánh chính sách quản lý và hành vi lạm dụng thuốc kháng sinh trong kê đơn.
Sự xuất hiện của các vi khuẩn kháng kháng sinh có thể dẫn đến thảm họa cho nhân loại (Ảnh minh họa: Medtec).
Tại một số khu vực châu Á, các chủng vi khuẩn như Escherichia coli và Klebsiella, có khả năng sản sinh beta-lactamase (enzyme làm bất hoạt kháng sinh), đang gia tăng đáng kể.
Trong khi đó, ở châu Âu và châu Mỹ, các vi khuẩn Pseudomonas aeruginosa và Acinetobacter baumannii, kháng kháng sinh carbapenem, cũng đang có xu hướng tăng dần.
Ngược lại, các quốc gia Bắc Âu duy trì mức kháng kháng sinh ổn định nhờ quy định kê đơn nghiêm ngặt, kiểm soát nhiễm khuẩn hiệu quả và giám sát chặt chẽ việc sử dụng kháng sinh.
Báo cáo kêu gọi các quốc gia cần có chính sách kiểm soát chặt chẽ việc kê đơn và sử dụng kháng sinh, hạn chế dùng khi không cần thiết và ưu tiên các phương pháp điều trị thông thường.
Không chỉ trong y học, việc sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi gia súc và trồng trọt cũng là một yếu tố đáng lo ngại. Các nhà nghiên cứu đề xuất áp dụng các phương pháp chăn nuôi tốt hơn, sử dụng vaccine cho động vật và loại bỏ dần kháng sinh trong chăn nuôi để tránh tồn dư kháng sinh trong thực phẩm, gây ra tình trạng kháng kháng sinh ở người tiêu dùng.
Tiến sĩ Từ Tuyết Tùng, trưởng nhóm nghiên cứu, cảnh báo: “Tình trạng kháng kháng sinh là bước đầu cho một đại dịch. Đánh giá của chúng tôi cho thấy các mô hình kháng thuốc kháng sinh liên tục thay đổi. Không một quốc gia nào có thể tự mình chiến thắng trong trận chiến này. Điều cần thiết là chiến lược thống nhất kết nối giữa y học, nông nghiệp và sinh thái”.
Ông nhấn mạnh: “Chỉ bằng cách tăng cường giám sát, tối ưu hóa sử dụng kháng sinh và thúc đẩy đổi mới, tìm ra những chất kháng sinh mới, chúng ta mới có thể ngăn chặn tương lai nơi các loại nhiễm trùng thông thường cũng có thể giết chết con người”.
Nguồn: https://dantri.com.vn/suc-khoe/nguy-co-dai-dich-khang-thuoc-toan-cau-20251231010637036.htm
