Cereulide, loại độc tố gây hại gan và không thể tiêu diệt bằng cách đun nấu thông thường, được xác định là nguyên nhân khiến Nestlé mở rộng chiến dịch thu hồi hàng loạt lô sữa bột từ ngày 6/1.
Ngày 7/1, Nestlé cập nhật danh sách thị trường bị ảnh hưởng lên con số hơn 36 quốc gia, bao gồm các sản phẩm sữa bột SMA và sữa công thức (follow-on formula). Hãng xác nhận việc thu hồi xuất phát từ nghi ngại sản phẩm nhiễm Cereulide, một loại độc tố nguy hiểm với trẻ nhỏ. Dù chiến dịch thực tế đã bắt đầu ở quy mô nhỏ từ tháng 12/2025, đến nay phạm vi ảnh hưởng mới chính thức mở rộng toàn cầu.
Nguồn cơn sự việc bắt nguồn từ việc Nestlé phát hiện lỗi chất lượng tại một nhà cung cấp nguyên liệu hàng đầu. Kết quả kiểm nghiệm cho thấy dầu Axit Arachidonic (ARA) – thành phần thiết yếu trong dinh dưỡng trẻ em – có chứa độc tố Cereulide. Sự cố hiếm gặp này tạo ra phản ứng dây chuyền, tác động đến hàng loạt nhãn hiệu nổi tiếng như Guigoz, Nidal (Pháp), Beba, Alfamino (Đức) và Nan (Trung Quốc, Nga, Tây Ban Nha).
Nestlé cho biết hiện chưa ghi nhận trường hợp ngộ độc nào được xác nhận có liên quan đến các sản phẩm nằm trong diện thu hồi. Ảnh: Robin Van Lonkhuisen
Theo tạp chí khoa học Nature, Cereulide là một hợp chất hữu cơ vòng có độc tính (depsipeptide), do vi khuẩn Bacillus cereus sản sinh. Cơ quan Tiêu chuẩn Thực phẩm Anh (FSA) cảnh báo đặc tính nguy hiểm nhất của Cereulide là độ bền nhiệt cao. Các phương pháp xử lý thông thường như đun nấu hay pha sữa bằng nước sôi đều không thể vô hiệu hóa hay tiêu diệt độc tố này.
Khi xâm nhập cơ thể, Cereulide kích thích dây thần kinh phế vị truyền tín hiệu đến trung tâm gây nôn ở não bộ chỉ sau 1 đến 6 giờ. Do chức năng thải độc ở trẻ còn non nớt, độc tố có thể tấn công trực tiếp vào ty thể tế bào, dẫn đến nguy cơ suy gan cấp hoặc biến chứng đa tạng. Nestlé khuyến cáo phụ huynh lưu ý các triệu chứng ở trẻ như nôn mửa dữ dội, tiêu chảy hoặc lờ đờ bất thường xuất hiện trong khoảng 30 phút đến 6 giờ sau khi dùng sữa.
Đại diện Nestlé khẳng định hiện chưa ghi nhận trường hợp ngộ độc nào liên quan đến các sản phẩm trong diện cảnh báo. Hãng đang gấp rút chuyển sang các nhà cung cấp thay thế để khôi phục sản xuất và ổn định nguồn cung.
Chiều 7/1, Bộ Y tế Việt Nam đề nghị các đơn vị dừng kinh doanh và gỡ bỏ thông tin các lô sữa Nestlé Beba, Alfamino do nghi ngại chứa độc tố vi khuẩn. Cục An toàn thực phẩm đã gửi công văn hỏa tốc tới Bộ Công Thương yêu cầu rà soát, xử lý nghiêm các trường hợp buôn bán sản phẩm này trên sàn thương mại điện tử. Cơ quan quản lý cũng yêu cầu Nestlé Việt Nam khẩn trương kiểm tra, báo cáo tình hình nhập khẩu và đề xuất phương án xử lý trước ngày 10/1/2026. Phản hồi về vụ việc, Nestlé Việt Nam khẳng định không nhập khẩu các lô sản phẩm nằm trong danh sách bị thu hồi tại châu Âu. Doanh nghiệp nhấn mạnh chưa từng đăng ký công bố hay kinh doanh hai nhãn hiệu Beba và Alfamino qua bất kỳ kênh phân phối nào tại thị trường trong nước.
Về quy mô sự cố, Bộ Y tế Áo nhận định đây là đợt thu hồi kỷ lục, ảnh hưởng đến hơn 800 mã sản phẩm từ hơn 10 nhà máy. Tuy nhiên, người phát ngôn của Nestlé từ chối xác nhận con số này. Công ty thừa nhận đã khoanh vùng được rủi ro tại một nhà máy ở Hà Lan, song Cơ quan An toàn Thực phẩm Hà Lan (NVWA) cho biết nguyên liệu nhiễm bẩn đã được phân phối và sử dụng tại nhiều cơ sở sản xuất nằm ngoài lãnh thổ nước này.
Hiện Nestlé đã công bố danh sách chi tiết các lô hàng bị ảnh hưởng trên website chính thức của từng thị trường. Người tiêu dùng cần kiểm tra mã số lô in trên bao bì và đối chiếu với thông báo của hãng. Nếu sản phẩm nằm trong diện thu hồi, khách hàng phải ngừng sử dụng ngay lập tức và xử lý theo hướng dẫn.
Bình Minh (Theo Reuters, Cleveland Clinic, Nestlé)
Nguồn: https://vnexpress.net/cereulide-doc-to-khien-nestle-thu-hoi-sua-toan-cau-5003061.html
