TP.HCM định hướng phát triển cơ sở 2 bệnh viện tuyến cuối gắn với cửa ngõ đô thị

Ngày 11-1, ông Tăng Chí Thượng – Giám đốc Sở Y tế TP.HCM – cho biết năm 2025 đánh dấu sự xuất hiện của những mô hình cơ sở 2 mới tại TP, tiêu biểu là Bệnh viện Từ Dũ 2 và Bệnh viện Nhân dân Gia Định 2.

Đây không còn là sự mở rộng mang tính tình thế, mà là tổ chức lại hệ thống y tế gắn với yêu cầu phát triển theo hướng đa tầng – đa cực – đa trung tâm trong bối cảnh đô thị mở rộng.

Cơ sở 2 của bệnh viện tuyến cuối mở rộng khu vực phục vụ người bệnh

Thực tiễn nhiều năm qua cho thấy, trong khi các bệnh viện chuyên sâu tại khu vực trung tâm luôn trong tình trạng quá tải, thì tại một số khu vực khác, nguồn lực về đất đai, hạ tầng và trang thiết bị y tế đã được đầu tư nhưng chưa được khai thác tương xứng.

Nếu tiếp tục đi theo cách làm truyền thống là đầu tư mới hoàn toàn các bệnh viện, TP sẽ phải đối mặt với chi phí rất lớn, thời gian triển khai kéo dài và khó có thể đáp ứng kịp nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng gia tăng của người dân.

Hơn nữa, để một bệnh viện mới thành lập có thể tạo dựng được uy tín chuyên môn và niềm tin của người dân không phải là việc có thể đạt được trong thời gian ngắn.

Từ yêu cầu thực tiễn đó, mô hình cơ sở 2 của các bệnh viện tuyến cuối cần được xem là một giải pháp tổ chức mang tính chiến lược, góp phần tái cấu trúc không gian cung ứng dịch vụ y tế của TP.

Theo ông Thượng, cơ sở 2 không phải là một bệnh viện độc lập, cũng không phải là sự sao chép cơ học của cơ sở chính.

Cơ sở 2 là một điểm cung ứng dịch vụ y tế trực thuộc bệnh viện chính, được tổ chức trên nền tảng hạ tầng phù hợp, vận hành theo cùng chuẩn chuyên môn, cùng quy trình kỹ thuật và cùng hệ thống quản trị chất lượng của bệnh viện chủ quản.

Bản chất của mô hình này là mở rộng không gian phục vụ nhưng không phân mảnh chất lượng, bảo đảm người dân, dù ở khu vực trung tâm hay vùng ven, đều được tiếp cận dịch vụ y tế với cùng chuẩn mực chuyên môn, an toàn và hiệu quả.

Các bệnh viện cửa ngõ thành cánh tay nối dài của bệnh viện tuyến cuối

Người đứng đầu ngành y tế TP.HCM chia sẻ thêm trong giai đoạn 2026-2030 và những năm tiếp theo, cơ sở 2 không được hiểu là phần mở rộng cơ học, mà phải được xác định là một cấu phần chiến lược trong tổ chức hệ thống y tế đa tầng – đa cực – đa trung tâm của TP.

Có cơ sở 2 sẽ giảm tải cho khu vực trung tâm; bảo đảm cấp cứu, hồi sức và xử trí kịp thời trong “thời gian vàng”; phát triển chuyên sâu, gắn với đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao kỹ thuật…

Về các loại hình “cơ sở 2” của các bệnh viện đa khoa, chuyên khoa tuyến cuối gồm: Cơ sở 2 của một bệnh viện chuyên khoa liên kết với nhiều bệnh viện đa khoa, chuyên khoa khác, đưa chuyên môn sâu đến gần người dân hơn.

Cơ sở 2 hình thành thông qua hợp nhất, sáp nhập, thống nhất cách quản trị để làm tăng công suất sử dụng, vốn kém hiệu quả thời gian dài trước đó. Cơ sở 2 phát triển trên nền hạ tầng sẵn có.

Cơ sở 2 “cấy ghép” thêm chuyên khoa sâu tại một bệnh viện đa khoa có sẵn hạ tầng nhưng chưa sử dụng hết công suất, tạo điểm tựa chuyên khoa cho khu vực.

Ông Thượng nhấn mạnh khi gắn với hệ thống bệnh viện cửa ngõ, các cơ sở 2 trở thành cánh tay nối dài về chuyên môn của các bệnh viện cấp chuyên sâu, giúp hình thành những cực y tế khu vực có đủ năng lực tiếp nhận, sàng lọc, cấp cứu, hồi sức và xử trí phần lớn nhu cầu khám chữa bệnh ngay tại địa bàn.

Người dân được chăm sóc kịp thời hơn; hệ thống được vận hành thông suốt hơn; và các bệnh viện trung tâm được giải phóng để tập trung đúng vào vai trò điều trị chuyên sâu, kỹ thuật cao.

Khi được tổ chức đúng, bệnh viện cửa ngõ cơ sở 2 trung tâm chuyên sâu không còn là các điểm rời rạc, mà trở thành một chuỗi liên thông chặt chẽ, nơi mỗi khâu đều có vai trò rõ ràng, phối hợp nhịp nhàng và hỗ trợ lẫn nhau.

Chính sự liên thông này tạo ra sức bật cho mô hình y tế đa cực, giúp năng lực chăm sóc sức khỏe được phân bố hợp lý theo không gian đô thị, thay vì dồn nén vào một vài điểm trung tâm.

Cần xem đây không chỉ là giải pháp giảm tải trước mắt, mà là tư duy tổ chức lại toàn bộ hệ thống y tế TP để thích ứng với giai đoạn phát triển mới của một siêu đô thị mở rộng.

Đây cũng chính là định hướng chiến lược để hệ thống y tế TP phát triển bền vững hơn, cân bằng hơn và hiệu quả hơn trong giai đoạn 2026-2030 và những năm tiếp theo.