Raphinha – từ kép phụ ở Barca thành ‘hung thần’ của Real

Từ khi HLV Hansi Flick tiếp quản ghế nóng, Barca đang chiếm thế thượng phong trước Real. Trong 6 lần chạm trán giữa hai đội, đại diện xứ Catalonia thắng 5, với thất bại duy nhất ở lượt đi La Liga mùa này.

Trong 5 chiến thắng đó, gồm bốn trận toàn thắng mùa trước và trận chung kết Siêu Cup Tây Ban Nha 2025 hôm qua, Raphinha luôn sắm vai nhân vật chính, hoặc thi đấu xuất sắc cạnh đồng đội. Trận thua El Clasico duy nhất của Barca xét trong hai mùa gần nhất lại chính là ngày ngôi sao người Brazil vắng mặt vì chấn thương.

Với cú đúp vừa ghi được tại Jeddah, Arab Saudi tối 11/1, Raphinha khép lại giải đấu với bốn bàn, một kiến tạo cùng giải thưởng Cầu thủ hay nhất ở bán kết lẫn chung kết. Đồng thời, anh còn nâng tổng số pha lập công vào lưới Real lên 7 bàn chỉ tính riêng trong hai mùa gần đây. Con số này vượt xa các đồng đội như Robert Lewandowski (4 bàn) hay Lamine Yamal (3 bàn).

Trước đội bóng của Xabi Alonso hôm qua, Raphinha mở nút thắt trận đấu ở phút 36. Từ đường kiến tạo của Fermin Lopez, anh đi bóng rồi dứt điểm chìm chéo góc hạ Thibaut Courtois, dù bị Tchouameni chắn trước mặt. Bàn thắng này kích hoạt màn rượt đuổi tỷ số điên rồ của cả hai đội trước khi hiệp một khép lại.

Đến phút 73, Raphinha một lần nữa lên tiếng để ấn định thắng lợi. Có bóng sát vùng cấm, anh quyết định dứt điểm ngay. Dù có phần may mắn khi bóng chạm chân hậu vệ Asencio làm đổi hướng khiến Courtois hoàn toàn bó tay, đấy là phần thưởng cho sự quyết đoán của số 11.

Trước đó, tiền đạo 29 tuổi từng lập hai cú đúp vào lưới đội bóng thành Madrid, một trong số này là ở chung kết Siêu Cup Tây Ban Nha 2024, và lần còn lại là tại La Liga tháng 5/2025. Anh cũng là chủ nhân của một bàn trong màn hủy diệt 4-0 của Barca ngay tại Santiago Bernabeu ở La Liga tháng 10/2024. Chưa kể, anh còn có hai kiến tạo trước Real trong cùng giai đoạn. Cuộc đấu El Clasico duy nhất ngôi sao sinh năm 1996 không ghi bàn lẫn không kiến tạo dù vẫn chơi xuất sắc, là ở chung kết Cup Nhà Vua 2025, khi Barca thắng 3-2.

Cú đúp mới nhất trước Real cũng giúp Raphinha có 11 bàn mùa này trên mọi mặt trận, dù đã phải nghỉ hai tháng vì chấn thương. Tổng cộng, anh đã ghi 67 bàn qua 162 trận khoác áo đội chủ sân Camp Nou. Bên cạnh phẩm chất trên sân, cá tính mạnh mẽ và tầm ảnh hưởng trong phòng thay đồ giúp Raphinha trở thành thủ lĩnh không thể tranh cãi của tập thể thời Flick.

Người hùng thầm lặng của Barca

Trong thần thoại Hy Lạp, các vị thần đã trừng phạt Sisyphus bằng cách buộc ông phải lăn một tảng đá khổng lồ lên đỉnh núi. Nhưng cứ mỗi khi chạm tới đỉnh, tảng đá lại lăn ngược xuống chân núi bởi chính sức nặng của nó, khiến công việc của Sisyphus trở thành một vòng lặp vô tận. Nhà văn, triết gia người Pháp Albert Camus từng mượn câu chuyện này để suy ngẫm về sự phi lý của thân phận con người: một nỗ lực vô vọng nhằm tìm kiếm ý nghĩa ở những nơi vốn dĩ chẳng có gì.

Suốt thời gian dài, sự nghiệp của Raphinha tại Barca tưởng cũng rơi vào cái vòng lặp vô định ấy. Dù nỗ lực không ngừng nghỉ kể từ khi rời Leeds sang Camp Nou năm 2022, sự công nhận dành cho anh vẫn là thứ gì đó xa xỉ. Mới một năm trước, anh còn nguy cơ bị đẩy khỏi CLB. Tuy nhiên, mọi thứ bắt đầu xoay chuyển khi Flick đến thay thế Xavi từ hè 2024.

Tiền đạo người Brazil là một trong những nhân tố quan trọng nhất giúp Barca giành cú ăn ba quốc nội mùa trước. Nhưng anh chưa bao giờ nhận được sự tán dương xứng đáng với tầm vóc. Raphinha vào danh sách đề cử Quả Bóng Vàng 2025, nhưng chỉ cán đích ở vị trí thứ năm, xếp sau Ousmane Dembele, Lamine Yamal, Vitinha và Mohamed Salah.

Gần đây nhất, chân sút 29 tuổi vào top 11 đề cử cho giải thưởng FIFA The Best, nhưng lại vắng bóng một cách khó hiểu trong Đội hình tiêu biểu FIFA 2025 công bố giữa tháng 12 năm ngoái. Vợ anh, Natalia Rodrigues Belloli, đã phải thốt lên trên mạng xã hội: “Họ tưởng anh ấy là cầu thủ bóng rổ hay sao?”.

Flick hiểu rằng ông không thể im lặng. Trong buổi họp báo trước trận cuối cùng của năm 2025 gặp Villarreal, chiến lược gia 60 tuổi tỏ rõ sự không hài lòng khi “không phóng viên nào hỏi ông” về một vấn đề mà ông “đặc biệt muốn nhấn mạnh”.

Và đây là những gì Flick nói: “Đội hình tiêu biểu của FIFA là một trò hề. Thật không thể tin nổi khi Raphinha không có tên. Tầm ảnh hưởng của cậu ấy lên đội bóng là cực lớn. Cậu ấy là vua phá lưới Champions League với 13 bàn, ngang Serhou Guirassy của Dortmund. Thật điên rồ! Sau những gì đã trình diễn, Raphinha xứng đáng có mặt ở đó. Tôi vẫn không thể tin được”.

Raphinha chia vui với HLV Hansi Flick sau khi thắng Real ở Siêu Cup Tây Ban Nha

Khi cập bến Barca hè 2022, Raphinha đến một cách lặng lẽ. Ban đầu, anh chỉ là phương án dự phòng cho Dembele mỗi khi cầu thủ người Pháp chấn thương. Khi tiền đạo người Pháp trở lại, Raphinha nghiễm nhiên phải quay về ghế dự bị, nhìn người đồng đội cùng Barca nâng cao chức vô địch La Liga. Nhưng bước ngoặt đến khi Dembele bất ngờ dứt áo ra đi để sang PSG vào hè 2023. Đấy trở thành thời khắc để cầu thủ người Brazil bước ra ánh sáng.

Dẫu vậy, khó khăn lại bủa vây. Một chấn thương gân khoeo vào tháng 9 năm đó khiến anh phải ngồi ngoài một tháng. Trong thời gian ấy, Yamal 16 tuổi nắm bắt cơ hội và rực sáng bên cánh phải. Trước một Yamal quá bùng nổ, Raphinha đứng trước hai lựa chọn: chiến đấu để giành lại vị trí từ tay người được xem là tương lai của CLB, hoặc thích nghi. Anh chọn phương án thứ hai.

Raphinha không một lời than vãn. Trước những chỉ trích, anh giữ im lặng và lao vào tập luyện. Anh chấp nhận chơi ở bất cứ vị trí nào mà Xavi yêu cầu: từ cánh trái cho đến tiền vệ tấn công. Cuối mùa 2023-2024, dù Raphinha có những bước tiến mạnh mẽ, nhất là khi được chơi gần trung lộ bên ngoài vùng cấm, nhưng Barca lại trắng tay và Xavi bị sa thải.

Barca rơi vào khủng hoảng tài chính, và Raphinha là cái tên hàng đầu trong danh sách cần thanh lý để cân đối ngân sách. Nhưng anh đã chứng minh lòng trung thành của mình theo cách đặc biệt nhất. Tại Copa America hè 2024 trên đất Mỹ, cầu thủ sinh ra ở Porto Alegre đã thẳng thừng đối đầu với một CĐV đang chế nhạo Barca để yêu cầu sự tôn trọng dành cho CLB anh khoác áo. Bất chấp việc mất suất đá chính, anh chỉ muốn ở lại.

Khi Flick được chọn thay thế Xavi, dư luận ngạc nhiên trước việc Raphinha được các đồng đội bầu chọn làm một trong những đội trưởng mới. Người ngoài hoài nghi về tầm ảnh hưởng của anh trong phòng thay đồ. Nhưng Raphinha nhanh chóng chứng minh vì sao anh được tin tưởng.

Tiền đạo Brazil thừa nhận những chỉ trích ảnh hưởng nặng nề đến tâm lý, đến mức ngay cả việc đi dạo giữa thiên nhiên, thói quen giúp anh giải tỏa, cũng không còn tác dụng. Là một người ám ảnh với thành công để khẳng định mình, Raphinha luôn khát khao trở thành một cầu thủ vĩ đại trong lịch sử Barca.

Chỉ sau ba tháng của mùa 2024-2025, anh đã “bỏ túi” 10 bàn và 9 kiến tạo. Những người từng chỉ trích anh trong giới truyền thông Barcelona bắt đầu “đổi giọng điệu”, nhất là sau cú hat-trick của anh vào lưới Bayern. Trên khán đài, các CĐV bắt đầu hô vang: “Capitan! Capitan!” (Đội trưởng).

Từ một kẻ bị xua đuổi, bị xem là vật tế thần để dành chỗ cho bản hợp đồng “hớ” Nico Williams suốt cả mùa hè 2024, Raphinha nhận được những lời xin lỗi từ người hâm mộ và báo giới. Anh trở thành một phần của bộ ba tấn công đáng xem nhất kể từ thời Messi-Suarez-Neymar, bên cạnh Yamal và Lewandowski. Mùa giải đã qua, anh thiết lập kỷ lục cá nhân với 34 bàn và 26 kiến tạo trên mọi đấu trường. Ít nhất thì La Liga cũng đã công bằng khi trao cho anh giải thưởng Cầu thủ hay nhất mùa 2024-2025.

Tháng 5/2025, Barca quyết định gia hạn hợp đồng với cựu tiền đạo Leeds đến 2028. Tuy nhiên, khởi đầu mùa mới không hề dễ dàng khi chấn thương gân khoeo lại tái phát vào tháng 9.

Flick đã cực kỳ giận dữ với đội ngũ y tế khi Raphinha bị ép phải tập nặng để kịp đá El Clasico ở lượt đi La Liga mùa này, dẫn đến việc anh phải nghỉ thi đấu đến tận cuối tháng 11. Sự bảo vệ của ông thầy sinh năm 1965 dành cho Raphinha, từ sân cỏ đến các phát biểu về giải thưởng cá nhân, cho thấy tầm quan trọng không thể thay thế của cầu thủ này.

Ngày 23/11/2025, khi Barca mở cửa trở lại sân Camp Nou sau đại tu, Raphinha tái xuất trong những phút cuối trận gặp Athletic Bilbao. Cả cầu trường đã đứng dậy vỗ tay vang dội. Kể từ đó, ai cũng thấy Barca đã nhớ anh đến nhường nào. Không chỉ là những bàn thắng, những kiến tạo, mà còn nhiệt huyết trong những pha gây áp lực tuyến đầu không biết mệt mỏi, và một tình yêu đến tận cùng với màu áo lam đỏ.

Sau cú đúp trong màn hủy diệt Bilbao 5-0 ở bán kết Siêu Cup Tây Ban Nha hôm 8/1, khi được hỏi liệu Raphinha mùa trước đã chính thức trở lại, cầu thủ mang áo số 11 tuyên bố: “Raphinha ấy chưa bao giờ mất đi”.

Hôm qua, sau khi lại lập cú đúp để hạ gục Real, Flick một lần nữa có dịp vinh danh học trò. “Raphinha mang đến tinh thần chiến đấu không thể tưởng tượng nổi”. HLV người Đức nói sau trận. “Sự năng nổ của cậu ấy tác động tích cực đến toàn đội. Cậu ấy bỏ lỡ cơ hội đầu tiên, nhưng ở lần thứ hai, cậu ấy có mặt và ghi bàn mở tỷ số. Raphinha giúp toàn đội tự tin hơn. Cậu ấy mang đến sự quyết liệt và chúng tôi luôn cần điều đó”.

Từ một cầu thủ hiếm khi nở nụ cười trong những năm đầu ở Tây Ban Nha, Raphinha giờ đây mang một tâm thế hoàn toàn khác. Anh hạnh phúc với vai trò thủ lĩnh, là “lá phổi” đội bóng và dẫn dắt dàn cầu thủ trẻ. Đã có lúc trong mùa đầu Flick dẫn dắt, Raphinha bị kỷ luật vì đến trễ trong một buổi tập, nhưng chính anh giờ đây là định nghĩa của ý chí kiên cường.

Các hạng mục giải thưởng thế giới có thể ngó lơ Raphinha, nhưng người hâm mộ Barca thì không. Trong hành trình tìm kiếm sự công nhận, Raphinha đã có một chỗ đứng trọng vọng tại Camp Nou. Tảng đá của Sisyphus đã nằm yên trên đỉnh núi, nó không còn lăn xuống nữa.

Hoàng Thông tổng hợp