Dấu hiệu viêm gan virus D cấp và mạn tính

ThS.BS Đinh Thị Hương, khoa Tiêu hóa – Gan mật – Tụy, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết viêm gan virus D (HDV) chỉ xảy ra ở người đã nhiễm viêm gan virus B (HBV). Triệu chứng viêm gan virus D tùy thuộc vào hình thái nhiễm: đồng nhiễm HBV – HDV hay bội nhiễm; giai đoạn cấp tính hay mạn tính.

Đồng nhiễm HBV và HDV là người bệnh nhiễm cả hai virus cùng lúc ở người chưa từng bị HBV. Bội nhiễm có nghĩa người đã bị HBV mạn tính sau đó nhiễm thêm HDV, tình trạng này có nguy cơ dẫn đến bệnh gan mạn tính nặng hơn, tiến triển thành xơ gan, ung thư.

Giai đoạn cấp tính

Đồng nhiễm HDV, HBV và bội nhiễm đều trải qua giai đoạn cấp tính. Giai đoạn này thường kéo dài dưới 6 tháng từ khi phơi nhiễm.

Các biểu hiện thường gặp gồm sốt nhẹ, mệt mỏi, chán ăn, buồn nôn, đầy bụng, đau hạ sườn phải, nước tiểu sẫm màu, vàng da, vàng mắt. Một số người bệnh bị ngứa da dữ dội do bilirubin tăng. Triệu chứng thường bùng phát đột ngột, nặng hơn viêm gan virus B cấp đơn thuần.

Phần lớn người bệnh tự hồi phục khi hệ miễn dịch loại bỏ được virus song viêm gan virus D cấp có thể diễn tiến thành viêm gan tối cấp, nhóm nguy cơ cao như người đã có bệnh gan từ trước (viêm gan virus B mạn, xơ gan), người lớn tuổi, suy giảm miễn dịch, phụ nữ mang thai, uống rượu nhiều… Tình trạng này gây hoại tử gan ồ ạt trong thời gian ngắn, gây suy gan cấp đe dọa tính mạng nếu không được cấp cứu kịp thời.

Giai đoạn mạn tính

Viêm gan virus D kéo dài trên 6 tháng có khả năng chuyển sang giai đoạn mạn tính. Đây là giai đoạn nguy hiểm vì gan bị viêm kéo dài, tổn thương tích lũy nhanh, nguy cơ xơ gan cao hơn viêm gan virus B mạn đơn thuần.

Theo bác sĩ Hương, nhiều trường hợp viêm gan virus D mạn ở giai đoạn sớm không có triệu chứng hoặc triệu chứng khá mơ hồ, như mệt mỏi dai dẳng, ăn kém, đầy bụng, khó tiêu, đau âm ỉ vùng hạ sườn phải, dễ nhầm với rối loạn tiêu hóa khiến chẩn đoán khó khăn. Khi bệnh tiến triển, vàng da xuất hiện rõ hơn, ngứa, phù chân hoặc bụng chướng tăng dần. Người bệnh có thể bị xuất huyết tiêu hóa do giãn tĩnh mạch thực quản dạ dày (nôn máu, đại tiện phân đen)…

Bác sĩ Hương lưu ý viêm gan virus D thường diễn tiến âm thầm nên nhiều trường hợp được phát hiện muộn khi gan đã tổn thương đáng kể. Trong khi đó, nếu được phát hiện kịp thời và chẩn đoán sớm, bệnh có thể được theo dõi chặt chẽ, kiểm soát giúp giảm nguy cơ biến chứng.

Người nhiễm viêm gan virus B cần sàng lọc viêm gan virus D sớm và ít nhất một lần trong đời. Để phòng viêm gan virus D, bác sĩ khuyến cáo mỗi người nên tiêm vaccine phòng bệnh. HDV lây theo các đường tương tự HBV gồm đường máu, đường tình dục, từ mẹ sang con, do đó, nên quan hệ tình dục an toàn, sử dụng bao cao su; không dùng chung kim tiêm, dao cạo, bàn chải đánh răng. Hạn chế rượu bia và thực phẩm nhiều dầu mỡ để giảm gánh nặng cho gan.

Ly Nguyễn