Nhét dị vật vào vùng kín, hậu quả khó lường

Kết quả khám bệnh, bác sĩ tìm thấy một sợi dây mạng máy tính dài tới 35cm đang nằm cuộn tròn trong đường tiểu của em.

Ở tuổi dậy thì, nhiều trẻ em bắt chước, làm theo hướng dẫn của mạng xã hội, gây nguy hiểm cho bản thân.

Đường tiểu là con đường bất khả xâm phạm

Để lấy được dị vật dài gấp đôi chiều dài niệu đạo cho bé này, các bác sĩ đã phải thực hiện ca mổ phức tạp.

Về chuyên môn, đường tiểu, còn gọi là niệu đạo, không phải là một ống nhựa cứng cáp, mà là một cấu trúc mỏng manh, được bao phủ bởi lớp niêm mạc mềm mại với chi chít mạch máu và dây thần kinh. Khi một vật lạ được đưa vào đường tiểu, nó sẽ gây ra ba tổn thương quan trọng.

Thứ nhất là trầy xước và chảy máu, bề mặt dị vật khi cọ xát sẽ làm rách lớp niêm mạc. Vì niệu đạo rất giàu mạch máu nên việc chảy máu lỗ tiểu là dấu hiệu cảnh báo đầu tiên.

Thứ hai là phản ứng viêm và phù nề. Ngay khi có vật lạ, cơ thể sẽ huy động bạch cầu đến “chiến đấu”, gây sưng tấy dữ dội. Chính sự phù nề này khiến dị vật bị kẹt cứng, không thể tự rút ra được.

Thứ ba bị nhiễm trùng và sẹo hóa. Vi trùng từ dị vật sẽ tấn công vào các vết rách. Về lâu dài, quá trình lành vết thương tự nhiên sẽ tạo thành các dải sẹo xơ cứng, làm lòng ống niệu đạo hẹp lại. Hẹp niệu đạo kéo dài có thể dẫn đến suy thận, vì khi nước tiểu bị ứ, áp lực dồn ngược lên niệu quản và thận, gây ứ nước thận, nhiễm trùng tái phát, tổn thương thận mạn tính và suy thận không phục hồi.

Theo các báo cáo từ các nghiên cứu tiết niệu nhi khoa quốc tế, những vụ tai nạn này không hề hiếm gặp. Y văn ghi nhận hơn 80% trường hợp tự đưa dị vật vào đường tiểu xảy ra ở lứa tuổi 12 – 16. 

Đáng lo ngại hơn, có tới 40% trẻ vì mặc cảm nên chỉ đến viện sau khi dị vật đã nằm trong cơ thể quá 48 giờ, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng máu và hoại tử lên gấp 3 lần. Thống kê cũng cho thấy khoảng 15 – 30% bệnh nhi gặp biến chứng sớm như bí tiểu, chảy máu nặng. Đặc biệt, có đến 5 – 11% các ca để lại di chứng hẹp niệu đạo vĩnh viễn. 

Đây không còn là một tai nạn nhất thời, mà là một tổn thương đeo bám các em suốt đời, khiến việc đi tiểu hay chức năng sinh lý sau này trở thành nỗi ám ảnh không sửa chữa được.

Dị vật chui vào ống hậu môn và cái giá phải trả khi đua theo “trend” mạng

Bên cạnh những tai nạn do dị vật đường tiểu, trong thực tế, các bác sĩ cũng đã gặp không ít trường hợp đưa dị vật vào ống hậu môn, gây ra hậu quả nghiêm trọng. Điều đáng lo là nhiều ca xảy ra ở tuổi dậy thì hoặc thanh niên trẻ.

Ống hậu môn và trực tràng là đoạn cuối của đường tiêu hóa. Vùng này có nhiều mạch máu, nhiều vi khuẩn nhưng thành ruột lại khá mỏng và dễ tổn thương. Khi một dị vật không phù hợp được đưa vào, nguy cơ tai biến không hề nhỏ, nhất là khi hành vi đó diễn ra âm thầm, thiếu hiểu biết y khoa và không có sự giám sát của người lớn.

Trong quá trình cấp cứu và điều trị, các bác sĩ đã từng xử lý nhiều loại dị vật hậu môn – trực tràng ở người trẻ. Thường gặp nhất là chai lọ, nắp chai, ống nhựa, que gỗ, những vật trơn cứng nên rất dễ trượt sâu vào trong và khó lấy ra. Ngoài ra, không ít trường hợp sử dụng rau củ có kích thước lớn như dưa leo, cà tím, hoặc các vật được gọi là “đồ chơi tình dục” nhưng không được thiết kế an toàn cho cơ thể con người.

Đáng lo ngại hơn, có những trường hợp sử dụng vật sắc nhọn hoặc vật dễ gãy, khiến nguy cơ rách, thủng ruột tăng cao. Khi dị vật mắc kẹt, người bệnh hầu như không thể tự lấy ra. Nhiều trường hợp vì xấu hổ nên cố tự xử lý tại nhà, vô tình làm tổn thương nặng thêm, buộc phải nhập viện trong tình trạng cấp cứu.

Theo tổng kết y văn, khoảng 20 – 30% trường hợp dị vật hậu môn có biến chứng, đặc biệt khi người bệnh đến viện muộn hoặc cố tự xử lý. Không ít ca phải phẫu thuật, nằm viện dài ngày và để lại di chứng. Những hậu quả này hoàn toàn trái ngược với hình ảnh “cho vui”, “không sao đâu” mà nhiều video trên mạng thường thể hiện.

Vì sao giới trẻ dễ làm theo?

Một nguyên nhân rất hay gặp hiện nay là đua đu “trend” và các nội dung hướng dẫn bậy bạ trên mạng xã hội. Nhiều video được dàn dựng như trò đùa, thử thách, hoặc khoác áo “khám phá, giải trí”, nhưng lại che giấu hoàn toàn rủi ro y khoa phía sau. Những đoạn nhập viện, phẫu thuật hay biến chứng, nếu có, thường không bao giờ xuất hiện trên màn hình.

Tuổi dậy thì là giai đoạn tâm sinh lý thay đổi mạnh. Các em tò mò về cơ thể, dễ bị kích thích bởi cái mới, trong khi khả năng đánh giá đúng – sai, lợi – hại còn hạn chế. Khi thấy một hành vi được nhiều lượt thích, nhiều bình luận cổ vũ, các em dễ nghĩ đó là chuyện bình thường, “ai cũng làm”, và nếu có hướng dẫn chi tiết thì chắc là an toàn.

Thực tế, cơ thể con người không phải cái máy. Mỗi người có cấu trúc giải phẫu khác nhau, và chỉ một động tác sai hay một vật không phù hợp cũng đủ gây tổn thương nặng. Những “hướng dẫn” lan truyền trên mạng không dựa trên y khoa, không được kiểm chứng, nhưng lại rất dễ khiến người xem tin và làm theo.

Khi tai nạn xảy ra ở vùng nhạy cảm như đường tiểu, hậu môn, nhiều bạn trẻ ngại nói với người lớn, sợ bị đánh giá hay trách mắng. Sự im lặng này khiến việc đến viện bị trì hoãn, trong khi tổn thương ngày càng nặng. Chính điều đó làm tăng nguy cơ biến chứng và khiến việc điều trị trở nên phức tạp hơn rất nhiều.