Bộ Y tế: Khuyến khích nghiên cứu, thử nghiệm công nghệ trí tuệ nhân tạo trong y tế

Tại hội nghị “Sức khỏe thời đại AI” được tổ chức ở Bệnh viện Gia An 115 (TP.HCM) ngày 14-1, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức cho biết trí tuệ nhân tạo (AI) trong y tế có ý nghĩa trực tiếp đối với người bệnh, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe và cải thiện chất lượng cuộc sống của nhân dân.

Hiện nay, Bộ Y tế đang tập trung mạnh mẽ cho công tác chuyển đổi số, trong đó trọng tâm là xây dựng hệ thống dữ liệu y tế. Theo kế hoạch, bộ đang triển khai hoàn thiện 26 cơ sở dữ liệu chuyên ngành y tế, đồng thời xây dựng cơ sở dữ liệu riêng cho từng hội chuyên môn.

Cụ thể, mỗi hội nghề nghiệp như Hội Tim mạch, Hội Miễn dịch, Hội Ung thư, Hội Cơ – Xương – Khớp… đều cần có một cơ sở dữ liệu chuyên ngành mang tính hệ thống và chuẩn hóa.

Những cơ sở dữ liệu này không chỉ phục vụ trực tiếp cho từng lĩnh vực chuyên môn mà còn đóng vai trò là nền tảng quan trọng để hình thành cơ sở dữ liệu y tế quốc gia, dự kiến có thể hoàn thiện vào năm 2026.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Tri Thức, sự khác biệt căn bản nhất giữa AI và con người nằm ở “trái tim”. Đối với con người, đặc biệt là người thầy thuốc, điều cốt lõi không chỉ là kiến thức hay kỹ năng chuyên môn, mà chính là đạo đức nghề nghiệp và giá trị nhân văn.

Thực tiễn cho thấy thách thức lớn nhất trong y tế không chỉ đến từ kỹ thuật hay công nghệ, mà còn từ vấn đề y đức và trách nhiệm đối với người bệnh.

“Có những giá trị mà AI không bao giờ có thể thay thế được bác sĩ, đó là lương tâm, trách nhiệm và sự cảm thông sâu sắc. Công nghệ sinh ra để phục vụ con người, chứ con người không được phép phụ thuộc hay lệ thuộc hoàn toàn vào công nghệ”, ông Thức nói.

Ở góc độ chuyên môn, ông Nguyễn Ngô Quang – Cục trưởng Cục Khoa học công nghệ và Đào tạo (Bộ Y tế) – cho biết những ứng dụng nổi bật của AI trong y tế hiện nay bao gồm: chẩn đoán và dự báo bệnh tật; hỗ trợ điều trị và quản lý bệnh mạn tính; đào tạo y khoa….

Tại Việt Nam, AI đang ngày càng được triển khai rộng rãi và đa dạng trong lĩnh vực y tế. Nhiều hệ thống AI đã được ứng dụng để phân tích dữ liệu người bệnh, đưa ra khuyến nghị điều trị, đặc biệt trong lĩnh vực ung thư.

Các công nghệ AI tự động phân tích hình ảnh MRI, CT giúp phát hiện sớm các bất thường, hỗ trợ bác sĩ ra quyết định nhanh chóng và chính xác hơn. Bên cạnh đó, phẫu thuật có hỗ trợ robot cũng đang góp phần nâng cao độ chính xác và an toàn trong các can thiệp ngoại khoa.

Cũng theo ông Quang, một trong những khó khăn lớn hiện nay là nguồn dữ liệu phục vụ AI còn hạn chế. Phần lớn dữ liệu y tế đang tồn tại ở dạng phi cấu trúc, bao gồm hình ảnh, video, âm thanh và văn bản tự do, chưa được chuẩn hóa và sắp xếp một cách hệ thống, gây khó khăn cho việc sử dụng trực tiếp trong huấn luyện các mô hình AI.

Trong thời gian tới, AI sẽ được tích hợp sâu hơn vào công tác quản lý, điều hành và cung cấp dịch vụ công trực tuyến. Bộ Y tế kêu gọi các đơn vị thực hiện nguyên tắc “Trí tuệ nhân tạo đi trước”, nhằm tinh giản thủ tục hành chính, nâng cao hiệu suất làm việc và cải thiện chất lượng phục vụ người dân.

Song song với đó, bộ đặc biệt chú trọng phát triển nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo về AI trong y tế. Các chương trình khuyến khích nghiên cứu, thử nghiệm công nghệ AI sẽ được triển khai rộng rãi, đồng thời tăng cường hỗ trợ chính sách và tài chính thông qua Quỹ Phát triển trí tuệ nhân tạo quốc gia và các nguồn tài trợ khác.

Không chỉ tập trung trong nước, Bộ Y tế còn đẩy mạnh hợp tác quốc tế và liên kết công – tư trong lĩnh vực AI. Việc xây dựng và mở rộng mạng lưới chuyên gia AI y tế trong nước và quốc tế sẽ được tăng cường, cùng với các chương trình hợp tác nghiên cứu với các trường đại học, viện nghiên cứu hàng đầu trên thế giới.