Các phương tiện bị đốt cháy trong cuộc biểu tình ở Tehran, Iran (Ảnh: Reuters).
Iran cảnh báo hậu quả do hành động của Mỹ
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Ismail Baghaei ngày 14/1 cảnh báo về “những hậu quả nguy hiểm của các biện pháp trừng phạt đơn phương của Mỹ đối với hệ thống thương mại thế giới”.
Ông nhấn mạnh “trách nhiệm của Liên hợp quốc và tất cả các cơ quan, cũng như các quan chức của tổ chức này, bao gồm Tổng thư ký Liên hợp quốc, trong việc thực hiện nghĩa vụ bảo vệ thượng tôn pháp luật ở cấp độ quốc tế”.
Ông Baghaei đã chỉ ra sự phi lý của các biện pháp trừng phạt kinh tế do Mỹ áp đặt nhằm vào Iran, cũng như sự mâu thuẫn của các lệnh trừng phạt này với những nguyên tắc và chuẩn mực cơ bản của Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế, bao gồm nguyên tắc tự do thương mại quốc tế.
Theo ông, các quốc gia áp đặt trừng phạt “phải chịu trách nhiệm về hậu quả” của những hành động này.
Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã thông báo áp dụng mức thuế 25% đối với tất cả các quốc gia hợp tác với Iran. Đồng thời, ông Trump cũng cảnh báo ông đang nghiêm túc cân nhắc việc sử dụng vũ lực đối với Tehran.
Bất ổn tại Iran bắt đầu bùng phát từ ngày 29/12/2025 sau các cuộc biểu tình trên đường phố, rồi lan rộng ra hầu hết các thành phố lớn.
Rủi ro tiềm tàng với Mỹ nếu Mỹ can thiệp quân sự vào Iran
Sau chiến dịch đột kích vào Venezuela, Tổng thống Trump liên tục lên tiếng về khả năng can thiệp quân sự vào Iran để đối phó với làn sóng biểu tình tại nước này.
Tuy nhiên, trong vài tháng gần đây, Mỹ đã cắt giảm lực lượng trong khu vực, khiến các lựa chọn quân sự của Tổng thống Trump với Iran bị thu hẹp.
Mỹ đã không triển khai tàu sân bay nào ở Trung Đông kể từ tháng 10 năm ngoái, sau 2 năm gần như triển khai liên tục kể từ cuộc tấn công của lực lượng Hamas vào Israel. Tàu sân bay USS Gerald R Ford được điều sang Caribe vào mùa hè, còn tàu sân bay USS Nimitz trở về một cảng ở bờ Tây Mỹ vào mùa thu.
Điều này đồng nghĩa với việc bất kỳ cuộc không kích hay tấn công tên lửa nào của Mỹ nhằm vào các mục tiêu ở Iran nhiều khả năng sẽ phải xuất phát từ hoặc có sự tham gia của các căn cứ không quân Mỹ và đồng minh ở Trung Đông.
Một phương án khác là Mỹ tiến hành lại chiến dịch ném bom tầm xa bằng máy bay ném bom B-2 hồi tháng 6 năm ngoái nhằm vào cơ sở hạt nhân ngầm Fordow của Iran, nhưng kiểu tấn công như vậy nhằm vào một khu vực đô thị sẽ là hành động nguy hiểm.
Mỹ cũng sẽ phải xin ý kiến sử dụng các căn cứ ở những nước như Qatar, Bahrain, Iraq, UAE, Oman và Ả rập Xê út (thậm chí có thể là căn cứ Akrotiri của Anh tại đảo Síp), đồng thời bảo vệ các căn cứ này cũng như nước chủ nhà trước nguy cơ trả đũa. Ngay cả khi các cơ sở đó không được Mỹ sử dụng, lãnh đạo Iran đã đe dọa sẽ tấn công các căn cứ và tàu của Mỹ nếu Iran bị tấn công.
Mặc dù năng lực quân sự của Iran đã bị suy giảm nghiêm trọng trong cuộc chiến 12 ngày vào mùa hè năm ngoái với Israel, và hệ thống phòng không của nước này cũng dễ dàng bị áp đảo, nhưng Tehran vẫn duy trì năng lực tên lửa nhất định. Các bãi phóng chủ chốt vẫn được chôn sâu trong núi, và Iran đang tái thiết. Ước tính Iran có khoảng 2.000 tên lửa đạn đạo hạng nặng, có khả năng – nếu phóng với số lượng lớn – vượt qua được hệ thống phòng không của Mỹ và Israel.
Một câu hỏi then chốt hơn được đặt ra hiện nay là: Mỹ sẽ nhắm đến mục tiêu nào nếu hành động quân sự với Iran? Mỹ có thể xác định các cơ sở quân sự và dân sự được chính quyền Iran sử dụng, ngay cả khi các cuộc biểu tình đang diễn ra trên khắp cả nước.
Tuy vậy, việc xác định mục tiêu không phải lúc nào cũng chính xác, các địa điểm có thể bị nhận dạng sai, thương vong ở các khu vực đô thị là rủi ro có thể xảy ra và không rõ điều đó có thực sự hiệu quả trên thực địa hay không.
Nếu Mỹ mở chiến dịch tấn công, chính quyền Iran có thể tập hợp những người ủng hộ để đối phó Washington. Kịch bản này từng diễn ra trước đây.
“Rõ ràng Iran có một chính phủ, quân đội và lực lượng an ninh gắn kết. Chính quyền Iran tuyên bố họ không có bất kỳ lằn ranh đỏ nào: họ sẽ bảo vệ biên giới và đường phố của mình”, Roxane Farmanfarmaian, nhà nghiên cứu tại viện nghiên cứu Royal United Services Institute, cho biết.
Giới chức Iran tuyên bố sẵn sàng đáp trả cứng rắn, thậm chí hành động phủ đầu để ngăn mối đe dọa tấn công từ Mỹ. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf tuyên bố, Israel và “tất cả các trung tâm, căn cứ và tàu quân sự của Mỹ trong khu vực sẽ là mục tiêu hợp pháp” nếu Mỹ tấn công Iran.
Theo hãng tin Guardian, một vài cuộc tấn công của Mỹ khó có thể gây ra tác động mạnh, trong khi các đồng minh của Mỹ, Quốc hội Mỹ và bản thân Tổng thống Trump gần như chắc chắn không muốn một chiến dịch quân sự kéo dài. Ngay từ đầu, Tổng thống Trump đã loại trừ khả năng triển khai “bộ binh trên mặt đất”.
Politico dẫn lời một quan chức giấu tên của Mỹ cho biết, những phương án hành động với Iran được các cố vấn trình lên Tổng thống Trump bao gồm từ các đòn tấn công có mục tiêu bên trong Iran cho tới các cuộc tấn công mạng mang tính chủ động.
Quan chức Mỹ tiết lộ chính quyền Tổng thống Trump muốn tránh những lựa chọn gây tổn thất lớn cho dân thường, vì vậy các phương án có thể được “tinh chỉnh” để nhắm vào lực lượng quân sự Iran.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/iran-canh-bao-hanh-dong-nguy-hiem-cua-my-20260114093147689.htm
