Nhật Bản, Philippines ký loạt thỏa thuận an ninh

Theo Hãng tin Reuters, Philippines và Nhật Bản ngày 15-1 đã ký hai thỏa thuận quốc phòng quan trọng, trong đó có hiệp định cho phép lực lượng vũ trang hai nước trao đổi vật tư và dịch vụ, nhằm tăng cường hợp tác an ninh trong bối cảnh căng thẳng khu vực đang gia tăng, đặc biệt tại Biển Đông và eo biển Đài Loan.

Trong đó thỏa thuận đáng chú ý là Hiệp định Mua sắm và Hỗ trợ chéo (Acquisition and Cross-Servicing Agreement – ACSA), cho phép quân đội hai nước nhanh chóng cung ứng hậu cần, nhiên liệu và các dịch vụ cần thiết cho nhau.

Hiệp định này được ký chỉ vài tháng sau khi Hiệp định Tiếp cận tương hỗ (RAA) – khuôn khổ cho phép binh sĩ hai nước triển khai trên lãnh thổ của nhau – chính thức có hiệu lực.

Các thỏa thuận được Ngoại trưởng Nhật Bản Toshimitsu Motegi ký tại Manila trong chuyến công du Trung Đông và châu Á kéo dài chín ngày, phản ánh vai trò chiến lược ngày càng mở rộng của Tokyo trong khu vực.

Ngoài ra Nhật Bản cũng công bố khoản hỗ trợ an ninh chính thức trị giá 6 triệu USD dành cho Philippines, để xây dựng cơ sở hạ tầng tiếp nhận các xuồng cao tốc thân cứng bơm hơi do Tokyo viện trợ, qua đó tăng cường năng lực tuần tra và phòng vệ trên biển cho Manila.

Nhật Bản nhiều lần bày tỏ quan ngại trước căng thẳng hàng hải gia tăng tại Đông Á, đồng thời khẳng định phản đối mọi hành động đơn phương nhằm thay đổi nguyên trạng. Tokyo coi việc hỗ trợ năng lực an ninh hàng hải của Philippines là một phần trong khuôn khổ hợp tác ba bên với Mỹ.

“Tôi và Ngoại trưởng Philippines đã tái khẳng định tầm quan trọng của hợp tác ba bên Nhật Bản – Philippines – Mỹ trong bối cảnh môi trường chiến lược ngày càng nghiêm trọng”, ông Motegi phát biểu tại cuộc họp báo chung.

Nhật Bản cũng tiếp tục ủng hộ phán quyết năm 2016 của Tòa Trọng tài thường trực ở The Hague, bác bỏ các yêu sách chủ quyền mở rộng của Trung Quốc tại Biển Đông – phán quyết mà Bắc Kinh không công nhận.

Về phía Philippines, Ngoại trưởng Theresa Lazaro cho biết hai nước cùng chia sẻ quan điểm về việc thúc đẩy thượng tôn pháp luật, bảo đảm tự do hàng hải và hàng không, đồng thời khẳng định Nhật Bản là đối tác chiến lược then chốt của Manila.

Chuyến thăm của ông Motegi diễn ra trong bối cảnh Philippines đảm nhận vai trò Chủ tịch ASEAN, đồng thời căng thẳng tại eo biển Đài Loan tiếp tục leo thang. Nhật Bản nhiều lần cảnh báo hòa bình và ổn định quanh Đài Loan có ý nghĩa sống còn đối với an ninh khu vực và toàn cầu.

Trung Quốc tuyên bố chủ quyền đối với Đài Loan – hòn đảo chỉ cách lãnh thổ Nhật Bản hơn 100km – và không loại trừ khả năng sử dụng vũ lực để kiểm soát hòn đảo này. Trong khi đó, Đài Loan bác bỏ yêu sách của Bắc Kinh, khẳng định tương lai của mình chỉ có thể do người dân Đài Loan quyết định.

Trong bối cảnh đó Nhật Bản đang triển khai chương trình tăng cường năng lực quân sự quy mô lớn, được xem là bước đi mang tính lịch sử nhằm đối phó với ảnh hưởng và sức mạnh ngày càng gia tăng của Trung Quốc trong khu vực.