Tổng thống Trump đảo ngược tháp dinh dưỡng, khuyên nhân loại sống như vận động viên

Ông Trump khuyên ăn uống như vận động viên 

Vài ngày trước, HHS và USDA đã thống nhất công bố “Hướng dẫn dinh dưỡng dành cho người Mỹ 2025-2030” (Dietary Guidelines for Americans – DGA) – thường được gọi nôm na là “tháp dinh dưỡng”, theo chỉ đạo từ chính quyền Tổng thống Donald Trump.

Tháp dinh dưỡng mới được đánh giá là “đảo chiều” so với các hướng dẫn dinh dưỡng trước đây, đặt protein (đạm) và thực phẩm nguyên chất (“real food”) vào trung tâm, thay vì ưu tiên carbohydrate (tinh bột) như truyền thống, 

Chính sách dinh dưỡng mới này được nhiều chuyên gia hoan nghênh là một giải pháp để giải quyết khủng hoảng bệnh mãn tính liên quan ăn uống trong xã hội Mỹ.

Trong thông cáo chung, HHS và USDA nhấn mạnh thông điệp đơn giản và rõ ràng: “ăn thực phẩm thật” (eat real food). 

Theo đó, hướng dẫn mới đặt trọng tâm vào các thực phẩm giàu protein, sữa nguyên kem không đường thêm, rau củ quả, chất béo lành mạnh và ngũ cốc nguyên hạt, đồng thời yêu cầu giảm đáng kể thực phẩm chế biến nhiều, đường đã thêm, carbohydrates tinh luyện và phụ gia nhân tạo. 

HHS cũng kêu gọi lựa chọn đồ uống không đường và hạn chế rượu để cải thiện sức khỏe tổng thể.

Điểm khác biệt này đã được lãnh đạo HHS, ông Robert F. Kennedy Jr. mô tả như một bước “quay về những điều cơ bản”, và ca ngợi sự lãnh đạo của Tổng thống Donald Trump trong việc thiết lập lại chính sách dinh dưỡng liên bang, sau nhiều thập niên khuyến nghị mà họ cho là không hiệu quả.

Trước đây, các hướng dẫn dinh dưỡng của Mỹ được cập nhật 5 năm một lần. Trong các phiên bản trước, đặc biệt là những thập niên qua, mô hình ăn uống truyền thống thường nhấn mạnh carbohydrate là nền tảng năng lượng. 

Các hướng dẫn cũ khuyến cáo carbohydrate chiếm tỉ lệ lớn trong tổng năng lượng hằng ngày, và chế độ dinh dưỡng kiểu tháp thực phẩm (food pyramid) đặt carbohydrate như ngũ cốc, bánh mì và mì ống ở đáy – khu vực nên ăn nhiều nhất. Protein và chất béo được đặt ở các lớp cao hơn, tương ứng với mức ăn ít hơn.

Trong khi đó, hướng dẫn 2025-2030 được mô tả như “đảo ngược tháp dinh dưỡng truyền thống”: protein được đặt ngang hàng hoặc vượt trên carbohydrate, và loại thực phẩm chế biến nhiều bị hạn chế mạnh mẽ. 

Trong một số mô tả, “tháp dinh dưỡng” được biểu tượng cho thấy thịt, sữa và các nguồn protein đứng ở vị trí quan trọng nhất, trong khi bánh mì trắng, đồ tinh luyện truyền thống bị đưa xuống mức thấp hơn.

Một trong những lĩnh vực gây chú ý nhất là khuyến nghị về lượng protein, phần nào làm nổi bật sự khác biệt với hướng dẫn trước. 

Hướng dẫn mới đưa ra một mức tham chiếu cụ thể cho lượng protein cần thiết: 1,2-1,6 gam protein mỗi kilogram cân nặng mỗi ngày, gần như gấp đôi mức khuyến nghị trước đây của nhiều chuyên gia dinh dưỡng Hoa Kỳ, vốn rơi vào khoảng 0,8 gam/kg/ngày. 

Mức protein mới tương tự như những gì thường được gợi ý cho các vận động viên thể thao hoặc người tập luyện thể thao thường xuyên, nhằm hỗ trợ việc duy trì cơ bắp, chức năng miễn dịch và chuyển hóa năng lượng.

Những tranh cãi

Kết cấu mới cũng tạo ra sự khác biệt rõ rệt trong cách coi trọng các nhóm thực phẩm. Thay vì nhấn mạnh “ít chất béo” như trước, hướng dẫn khuyến khích sử dụng chất béo tự nhiên trong thực phẩm toàn phần như thịt, sữa nguyên kem, quả hạch và dầu thực vật lành mạnh (như ô liu và bơ). 

Đồng thời bánh mì tinh luyện, ngũ cốc chế biến sẵn và đồ uống có đường được xem là nên hạn chế đáng kể.

Nhiều chuyên gia dinh dưỡng quốc tế đánh giá cao việc nhấn mạnh thực phẩm nguyên chất và protein, nhưng cũng bày tỏ những quan ngại về một số nội dung. 

Bà Grace A. Derocha, chuyên gia dinh dưỡng (registered dietitian), được dẫn lời trong bài phân tích gần đây cho rằng mặc dù tăng cường protein là cần thiết và có lợi cho nhiều nhóm người, việc quá nhấn mạnh các nguồn giàu chất béo bão hòa như thịt đỏ, bơ và sữa nguyên kem có thể mâu thuẫn với các khuyến cáo hạn chế chất béo bão hòa để giảm nguy cơ bệnh tim mạch.

Bà Derocha khuyến nghị mỗi người cần tìm một chế độ cân bằng phù hợp với hoàn cảnh cá nhân, văn hóa và điều kiện kinh tế để duy trì sức khỏe lâu dài.

Bà Corinne Bush, Giám đốc điều hành Hiệp hội Dinh dưỡng Mỹ, đánh giá hướng dẫn mới có điểm tích cực khi tái tập trung vào thực phẩm toàn phần, nhưng cũng lưu ý rằng việc nhấn mạnh thực phẩm có nguồn gốc động vật nhiều hơn so với các nhóm dinh dưỡng thiên về thực vật có thể không phù hợp hoàn toàn với một số nghiên cứu hiện đại về sức khỏe cộng đồng.

Tuy nhiên cũng có những phản ánh rằng giới hạn về rượu không được quy định cụ thể trong hướng dẫn mới, tạo ra tranh luận về vai trò của chính sách dinh dưỡng trong việc kiểm soát lối sống. 

Trong khi một số tổ chức nghiên cứu nghiệp dư và chính sách cho rằng rượu nên có giới hạn cụ thể, chính quyền hiện tại chỉ khuyến nghị “uống ít hơn” mà không đặt ngưỡng chi tiết.

Thêm vào đó, giới truyền thông cũng nhanh chóng chỉ ra một số hình ảnh trong quá khứ, cho thấy ông Trump… thường nhồm nhoàm ăn một chiếc hamburger, hay một túi khoai tây chiên – vốn là những thực phẩm bị đánh giá không lành mạnh theo tiêu chuẩn dinh dưỡng mới.