Canada giảm thuế xe điện Trung Quốc từ 100% xuống còn 6,1%

Theo Hãng tin AP, ngày 16-1, Thủ tướng Canada Mark Carney thông báo nước này sẽ giảm thuế đối với xe điện nhập khẩu từ Trung Quốc, từ mức 100% xuống còn 6,1%.

Hạn ngạch ban đầu sẽ là 49.000 xe mỗi năm, dự kiến tăng lên 70.000 xe trong vòng năm năm tới.

Ở chiều ngược lại, Trung Quốc cam kết giảm thuế đối với hạt cải dầu – mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Canada – từ 84% xuống khoảng 15%.

Phản ứng trái chiều

Ông Carney cho biết hạn ngạch xe điện Trung Quốc chỉ chiếm khoảng 3% trong tổng số 1,8 triệu xe được bán ra mỗi năm tại Canada. Đổi lại, Trung Quốc dự kiến đầu tư vào ngành công nghiệp ô tô Canada trong ba năm tới.

Thủ tướng Canada khẳng định: “Thỏa thuận này sẽ thúc đẩy dòng vốn đầu tư từ Trung Quốc vào ngành công nghiệp ô tô Canada, tạo ra những việc làm chất lượng cao và đẩy nhanh tiến trình hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0”.

Tổng thống Mỹ Donald Trump sau đó cũng hoan nghênh việc ông Carney đạt được thỏa thuận với Bắc Kinh.

“Đó là việc ông ấy nên làm và ký kết một thỏa thuận thương mại là điều tốt. Nếu có thể đạt được thỏa thuận với Trung Quốc, bạn nên làm điều đó”, ông phát biểu.

Tuy nhiên, Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cảnh báo trên Đài CNBC rằng việc Canada cho phép xe điện Trung Quốc vào thị trường với thuế suất thấp là vấn đề “đáng quan ngại” và có thể gây hệ lụy lâu dài.

Tại quê nhà, ông Doug Ford, người đứng đầu bang Ontario – nơi tập trung ngành công nghiệp ô tô của Canada, đã chỉ trích gay gắt thỏa thuận này.

Ông viết trên mạng xã hội: “Đừng nhầm lẫn: Trung Quốc hiện đã có chỗ đứng tại thị trường Canada và họ sẽ tận dụng tối đa lợi thế đó bằng cái giá mà công nhân Canada phải trả”.

“Tệ hơn nữa, thỏa thuận lệch pha này có nguy cơ đóng sập cánh cửa của các nhà sản xuất ô tô Canada vào thị trường Mỹ, đối tác xuất khẩu quan trọng nhất”, ông nhấn mạnh.

Tái thiết lập quan hệ sau tám năm

Thỏa thuận được ký trong chuyến thăm bốn ngày của ông Carney tới Trung Quốc, đánh dấu chuyến công du đầu tiên của một Thủ tướng Canada đến nước này sau tám năm.

Ông Carney nhấn mạnh: “Quan hệ của chúng tôi với Trung Quốc đã có tiến triển trong những tháng gần đây, trở nên dễ dự đoán hơn và mang lại kết quả cụ thể”.

Tại cuộc gặp ở Đại lễ đường Nhân dân, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình khẳng định sẵn sàng thúc đẩy quan hệ song phương.

Ông cho biết hai bên đã nối lại các cuộc đàm phán nhằm khôi phục hợp tác, kể từ sau cuộc gặp bên lề hội nghị kinh tế tại Hàn Quốc hồi tháng 10 năm ngoái.

Trước đó dưới thời cựu Thủ tướng Justin Trudeau, Canada áp thuế 100% với xe điện Trung Quốc và 25% với thép, nhôm.

Trung Quốc đáp trả bằng thuế 100% với dầu cải và bã dầu, 25% với thịt lợn và hải sản của Canada, sau đó tiếp tục nâng thuế hạt cải dầu vào tháng 8-2025.

Hệ quả là nhập khẩu của Trung Quốc từ Canada giảm 10,4% trong năm ngoái, xuống còn 41,7 tỉ USD.

Với thỏa thuận mới, giáo sư Nelson Wiseman (Đại học Toronto) nhận định đây là bước đi có lợi cho cả hai bên, khi Canada đa dạng hóa lựa chọn kinh tế, còn Trung Quốc “thành công tạo ra rạn nứt nhỏ giữa Canada và Mỹ”.

Ông Carney cho biết chính phủ đang hướng tới xây dựng một nền kinh tế ít phụ thuộc hơn vào Mỹ trong bối cảnh thương mại toàn cầu nhiều biến động, đặc biệt khi Ottawa chưa đạt được thỏa thuận với Washington để giảm các mức thuế đang gây tổn hại cho những ngành kinh tế chủ chốt.

Tuy vậy, ông cũng nhấn mạnh quan hệ Canada – Mỹ vẫn sâu sắc và phức tạp hơn nhiều, trong khi bất đồng về hệ thống và vấn đề nhân quyền tiếp tục giới hạn phạm vi hợp tác giữa Canada và Trung Quốc.