Thủ tướng Anh Keir Starmer, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Đức Friedrich Merz trò chuyện bên ngoài số 10 phố Downing sau một cuộc họp tại London, Anh vào tháng 12/2025 (Ảnh: Getty).
“Chúng tôi hoàn toàn đoàn kết với Đan Mạch và người dân Greenland. Tiếp nối quá trình đã bắt đầu từ tuần trước, chúng tôi sẵn sàng tham gia đối thoại dựa trên các nguyên tắc chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ mà chúng tôi kiên quyết ủng hộ”, tuyên bố chung của Đan Mạch, Phần Lan, Pháp, Đức, Hà Lan, Na Uy, Thụy Điển và Anh ngày 18/1 nêu rõ.
8 quốc gia thành viên NATO tuyên bố lời đe dọa áp thuế từ Tổng thống Mỹ Donald Trump đang làm suy yếu mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương.
“Đe dọa áp thuế làm suy yếu quan hệ xuyên Đại Tây Dương và có nguy cơ gây ra vòng xoáy suy thoái nguy hiểm. Chúng tôi sẽ tiếp tục đoàn kết và phối hợp khi đưa ra phản ứng. Chúng tôi cam kết bảo vệ chủ quyền của mình”, tuyên bố chung nhấn mạnh.
8 nước thành viên NATO tuyên bố tìm cách tăng cường an ninh ở Bắc Cực như một lợi ích chung xuyên Đại Tây Dương, đồng thời cho biết cuộc tập trận Arctic Endurance do Đan Mạch phối hợp thực hiện với lực lượng đồng minh nhằm đáp ứng nhu cầu này.
Các nước nhấn mạnh rằng các cuộc tập trận này không gây ra mối đe dọa nào cho bất kỳ ai. Các nước cũng tuyên bố sẵn sàng tham gia đối thoại, dựa trên các nguyên tắc chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ.
Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cho biết bà hài lòng với những thông điệp nhất quán từ các nước châu Âu, đồng thời nói thêm: “Châu Âu sẽ không bị hăm dọa”, một quan điểm được Bộ trưởng Tài chính Đức và Thủ tướng Thụy Điển đồng tình.
Tuyên bố chung được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump dọa áp thuế 10% từ ngày 1/2 đối với hàng hóa nhập khẩu từ Đan Mạch, Phần Lan, Pháp, Đức, Hà Lan, Na Uy, Thụy Điển và Anh. Mức thuế này sẽ tăng lên 25% từ đầu tháng 6.
Theo Tổng thống Trump, đòn thuế quan sẽ được duy trì cho đến khi Mỹ đạt được thỏa thuận mua lại Greenland “một cách hoàn toàn và trọn vẹn”.
Trước đó, các quốc gia NATO bị Tổng thống Trump áp thuế đã điều động lực lượng quân sự tới Greenland, sau khi Tổng thống Trump cảnh báo sáp nhập hòn đảo.
Tổng thống Trump liên tục tìm cách kiểm soát Greenland, hòn đảo Bắc Cực có vị trí chiến lược quan trọng kể từ nhiệm kỳ đầu tiên. Nhà lãnh đạo Mỹ thậm chí để ngỏ khả năng can thiệp quân sự để đạt được mục tiêu ở Greenland.
Vị trí Greenland (Ảnh: NPR).
Cả chính phủ Đan Mạch lẫn chính quyền tự trị Greenland đều nhiều lần khẳng định vùng lãnh thổ này không phải để bán, và tương lai của Greenland thuộc về người dân Greenland.
Thủ tướng Anh Keir Starmer cảnh báo việc áp thuế lên các đồng minh NATO là “hoàn toàn sai lầm”, đồng thời cho biết London “đã nói rõ rằng an ninh Bắc Cực rất quan trọng đối với toàn bộ NATO”.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron gọi những lời đe dọa áp thuế của Tổng thống Mỹ là “không thể chấp nhận được”.
Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb lên án “áp lực” thuế quan và cho rằng nó “có thể dẫn đến một vòng xoáy nguy hiểm”.
Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cũng nêu rõ lập trường, khẳng định sự ủng hộ hoàn toàn của EU với Đan Mạch và người dân Greenland.
“Thuế quan sẽ làm suy yếu quan hệ xuyên Đại Tây Dương và có nguy cơ dẫn đến một vòng xoáy suy thoái nguy hiểm. Châu Âu sẽ vẫn đoàn kết, phối hợp và cam kết bảo vệ chủ quyền của mình”, bà von der Leyen nhấn mạnh.
Bà Kaja Kallas, Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại của EU, cho biết thuế quan sẽ gây tổn hại đến sự thịnh vượng ở cả hai bờ Đại Tây Dương, đồng thời khiến EU đi chệch hướng khỏi “nhiệm vụ cốt lõi” là chấm dứt cuộc chiến của Nga ở Ukraine.
Trong những tuyên bố gần đây, Tổng thống Trump nhiều lần nói rằng, Mỹ cần kiểm soát Greenland, một vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch, vì lợi ích an ninh quốc gia. Ông giải thích, hòn đảo này rất quan trọng cho việc xây dựng hệ thống phòng thủ tên lửa Vòm Vàng của Mỹ theo kế hoạch.
Ông Trump khẳng định NATO sẽ trở nên “mạnh mẽ và hiệu quả hơn nhiều nếu Greenland nằm trong tay Mỹ”, đồng thời cảnh báo nếu không có Mỹ, khối này “sẽ không phải là một lực lượng hiệu quả hay có khả năng răn đe”.
Theo các chuyên gia, kế hoạch của Mỹ triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa Vòm Vàng tại Greenland được cho là nhằm giám sát tình hình ở Bắc Cực và cung cấp năng lực đánh chặn các vũ khí siêu vượt âm của Nga.
Greenland là hòn đảo lớn nhất thế giới. Với diện tích 2,16 triệu km², hòn đảo này có vị trí chiến lược ở Bắc Cực, nhưng dân số chỉ khoảng 57.000 người. Ngoài vị trí chiến lược, Greenland còn được đánh giá dồi dào tài nguyên thiên nhiên.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/phan-ung-cung-ran-cua-8-nuoc-nato-sau-don-thue-cua-my-ve-greenland-20260118233645942.htm
