Thủ tướng Canada Mark Carney (Ảnh: Reuters).
Trong bài phát biểu tại Davos, Thụy Sĩ vào ngày 20/1, ông Carney nhấn mạnh: “Chúng ta đang ở giữa một sự đứt gãy, chứ không phải một giai đoạn chuyển tiếp.
Ông nhấn mạnh rằng Canada đã hưởng lợi từ “trật tự quốc tế dựa trên luật lệ” trước đây, với các tuyến hàng hải mở, một hệ thống tài chính ổn định, an ninh tập thể và sự ủng hộ đối với các khuôn khổ giải quyết tranh chấp.
Tuy nhiên, theo ông một hệ thống mới đang dần hình thành và trật tự cũ sẽ không quay trở lại.
“Hãy gọi đúng bản chất của nó: một hệ thống cạnh tranh giữa các cường quốc ngày càng gay gắt, trong đó những nước mạnh nhất theo đuổi lợi ích của mình bằng cách sử dụng hội nhập kinh tế như một công cụ gây sức ép”, ông nói.
“Câu hỏi đối với các cường quốc tầm trung như Canada không phải là có thích ứng với thực tế mới này hay không. Chúng ta buộc phải thích ứng. Câu hỏi là chúng ta thích ứng bằng cách chỉ đơn giản dựng lên những bức tường cao hơn, hay liệu chúng ta có thể làm điều gì đó tham vọng hơn.
Các cường quốc tầm trung phải hành động cùng nhau, bởi nếu chúng ta không ngồi vào bàn, thì chúng ta sẽ nằm trên thực đơn”, ông Carney nói.
Theo ông, các nước lớn hiện tại có thể tự hành động vì họ có quy mô thị trường, năng lực quân sự và đòn bẩy để gây áp lực còn các cường quốc tầm trung thì không có.
Bài phát biểu của ông Carney diễn ra trong bối cảnh căng thẳng trong liên minh NATO đang gia tăng vì Mỹ nhiều lần bày tỏ mong muốn kiểm soát Greenland. Một số nước đã cảnh báo kịch bản NATO tan rã nếu điều trên xảy ra.
Bình luận về điều này, ông Carney tuyên bố: “Canada kiên định đứng về phía Greenland và Đan Mạch, và hoàn toàn ủng hộ quyền của họ trong việc tự quyết định tương lai của Greenland”.
Nhà lãnh đạo nói rằng để thích ứng với những biến chuyển của địa chính trị, Canada đang tập trung tăng cường hợp tác với các quốc gia khác và xây dựng “những liên minh khác nhau cho những vấn đề khác nhau, dựa trên các giá trị và lợi ích chung”.
Thủ tướng Canada giới thiệu nước này như một đối tác “ổn định và đáng tin cậy”, đồng thời nhắc tới các thỏa thuận thương mại và đầu tư gần đây đã được ký kết với Trung Quốc và Qatar, cũng như một hiệp định mua sắm quốc phòng mà Canada đã ký với Liên minh châu Âu vào đầu năm ngoái.
Trong khi đó, tại châu Âu, các nhà lãnh đạo cũng đưa ra những phát biểu cứng rắn với tình hình thế giới hiện tại.
Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen khẳng định EU cần đẩy nhanh nỗ lực hướng tới tự chủ để có thể tự bảo vệ mình trong một thế giới đang thay đổi nhanh chóng.
“Chúng ta đang đứng trước một ngã rẽ. Châu Âu ưu tiên đối thoại và các giải pháp, nhưng chúng ta hoàn toàn sẵn sàng hành động, nếu cần thiết, với sự đoàn kết, tính khẩn trương và quyết tâm”, bà von der Leyen nói trong bài phát biểu trước Nghị viện châu Âu.
“Trong một thế giới ngày càng thiếu vắng luật lệ, châu Âu cần có những đòn bẩy quyền lực của riêng mình. Chúng ta biết đó là gì: một nền kinh tế mạnh, một thị trường chung và nền tảng công nghiệp phát triển, năng lực đổi mới và công nghệ vững mạnh, các xã hội đoàn kết và trên hết là năng lực thực sự để tự bảo vệ mình”, bà nhấn mạnh.
Bà von der Leyen cho biết việc tiếp tục tập trung vào Ukraine “quan trọng hơn bao giờ hết”, đồng thời EU sẽ phối hợp với Mỹ và các đối tác khác để tăng cường an ninh tại khu vực Bắc Cực.
Trong khi đó, Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa khẳng định EU sẽ tự bảo vệ mình trước mọi hình thức gây sức ép và sẽ bảo vệ trật tự quốc tế dựa trên luật lệ cũng như luật pháp quốc tế. Ông khẳng định, Liên minh châu Âu có đủ sức mạnh cũng như công cụ để làm điều đó.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/thu-tuong-canada-trat-tu-the-gioi-hang-chuc-nam-qua-dang-dut-gay-20260121164301248.htm
