Mỹ – NATO bàn bảo vệ Bắc Cực trước Nga, Trung Quốc; Matxcơva và Bắc Kinh phản ứng

NATO – Mỹ đòi bảo vệ Bắc Cực trước Nga, Trung Quốc

Theo Hãng tin Reuters, ngày 22-1, Tổng thư ký NATO Mark Rutte cho biết ông đã thảo luận với Tổng thống Mỹ Donald Trump về cách bảo đảm an ninh cho khu vực Bắc Cực: “Chúng tôi đã có một cuộc trao đổi rất tích cực về vấn đề này”.

Ông Rutte cho biết các cuộc thảo luận tiếp theo sẽ nhằm bảo đảm Greenland không bị Trung Quốc và Nga tiếp cận nền kinh tế hoặc hiện diện quân sự tại hòn đảo Bắc Cực này.

Cùng ngày, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cho biết Đan Mạch và Greenland sẽ tiếp tục tham gia đối thoại mang tính xây dựng về an ninh tại Bắc Cực, với điều kiện các cuộc thảo luận này phải tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ của đất nước bà.

Trước đó, Tổng thống Trump đã bất ngờ rút lại các đe dọa áp thuế nhằm gây sức ép với Đan Mạch về Greenland, loại trừ khả năng sử dụng vũ lực và cho rằng một thỏa thuận đang dần hình thành để giải quyết tranh chấp liên quan đến vùng lãnh thổ này.

Sau cuộc gặp với Tổng thư ký NATO, ông Trump cho biết các đồng minh phương Tây ở Bắc Cực có thể đạt được đồng thuận vừa đáp ứng mong muốn của Mỹ về hệ thống phòng thủ tên lửa “Golden Dome” và tiếp cận khoáng sản, vừa ngăn chặn tham vọng của Nga và Trung Quốc trong khu vực.

Bà Frederiksen cho biết NATO hiểu rõ lập trường của Đan Mạch và khẳng định các cuộc trao đổi giữa ông Rutte và Tổng thống Mỹ không liên quan đến vấn đề chủ quyền của nước này.

“An ninh tại Bắc Cực là vấn đề của toàn bộ liên minh NATO. Vì vậy việc vấn đề này được thảo luận giữa Tổng thư ký NATO và Tổng thống Mỹ là điều tốt và tất nhiên”, bà Frederiksen nhấn mạnh.

“Vương quốc Đan Mạch mong muốn tiếp tục tham gia đối thoại mang tính xây dựng với các đồng minh về cách chúng ta có thể tăng cường an ninh tại Bắc Cực, bao gồm cả hệ thống Golden Dome của Mỹ, với điều kiện điều này được thực hiện trên cơ sở tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ của chúng tôi”, bà nói thêm.

Nga, Trung Quốc phủ nhận tham vọng

Trong khi đó cũng trong ngày 22-1, Bộ Ngoại giao Trung Quốc phản bác quan điểm của NATO, cho rằng “cái gọi là mối đe dọa từ Trung Quốc” là vô căn cứ.

“Trung Quốc phản đối việc bịa đặt vô căn cứ và sử dụng Trung Quốc làm cái cớ để trục lợi cá nhân”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn (Guo Jiakun) phát biểu tại một cuộc họp báo.

Đồng thời Tổng thống Nga Vladimir Putin lần đầu tiên công khai đề cập vấn đề Greenland, cho rằng quyền sở hữu hòn đảo này “không phải là mối quan tâm của Nga” và Mỹ cùng Đan Mạch nên tự giải quyết với nhau.

“Những gì xảy ra ở Greenland hoàn toàn không liên quan gì đến chúng tôi,” ông Putin phát biểu tại cuộc họp Hội đồng An ninh Nga.

Ông cũng chỉ trích cách Đan Mạch đối xử với Greenland trong lịch sử, cho rằng Copenhagen đã coi hòn đảo này như một thuộc địa và đối xử “khá hà khắc, nếu không muốn nói là tàn nhẫn”.

Ông Putin cho biết Nga sẽ không phản đối việc Mỹ tìm cách kiểm soát Greenland, đồng thời gợi ý hòn đảo giàu tài nguyên này có thể trị giá khoảng 1 tỉ USD. Nhà lãnh đạo Nga viện dẫn các tiền lệ lịch sử như việc Nga bán Alaska cho Mỹ năm 1867 và Đan Mạch bán quần đảo Virgin cho Washington năm 1917.

Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov trước đó cũng cho rằng Greenland – nơi đã có sự hiện diện quân sự của Mỹ – “không phải là một phần tự nhiên của Đan Mạch”, đồng thời phản bác quan điểm cho rằng Nga có tham vọng đối với hòn đảo này.

Greenland phủ bóng Davos

Tuyên bố về Greenland của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chi phối các cuộc thảo luận tại Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) ở Davos, đánh dấu thời điểm chuyển hướng quan trọng trong quan hệ Mỹ – châu Âu.