Ông Trump tuyên bố cùng NATO định hình khuôn khổ thỏa thuận về Greenland

“Nhờ cuộc gặp rất hiệu quả giữa tôi và Tổng thư ký NATO Mark Rutte, chúng tôi đã hình thành khuôn khổ cho một thỏa thuận tương lai liên quan đến Greenland và, thực tế là toàn bộ khu vực Bắc Cực. Giải pháp này, nếu được hoàn tất, sẽ mang lại lợi ích lớn cho Mỹ và tất cả thành viên NATO”, Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 21/1.

Tổng thống Trump cho biết dựa trên cơ sở này, ông sẽ không áp dụng các mức thuế quan dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/2 với các đồng minh châu Âu. Các bên đang thảo luận liên quan Vòm Vàng và Greenland, thông tin thêm sẽ được công bố sau.

“Phó tổng thống JD Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio, đặc phái viên Steve Witkoff và một số nhân sự khác, khi cần thiết, sẽ phụ trách các cuộc đàm phán và sẽ báo cáo trực tiếp cho tôi”, ông Trump tiếp tục. “Xin cảm ơn sự quan tâm của quý vị đối với vấn đề này”.

Hiện chưa rõ nội dung cụ thể của khuôn khổ. Truyền thông Mỹ đưa tin khuôn khổ có 6 điểm chính. Mỹ sẽ kiểm soát một số khu vực nhỏ, tham gia khai thác khoáng sản ở Greenland, thỏa thuận kéo dài vô thời hạn, mục tiêu là ngăn chặn ảnh hưởng của Nga. Thỏa thuận sẽ bao gồm hệ thống phòng thủ Vòm Vàng và mở đường cho đầu tư hạ tầng do Mỹ hậu thuẫn vào hòn đảo tự trị.

Trả lời báo giới tại Davos, Thụy Sĩ, Tổng thống Trump nói thỏa thuận mang lại “tất cả những gì chúng tôi muốn” và sẽ có hiệu lực “mãi mãi”. Ông tỏ ra do dự khi được hỏi liệu Mỹ có giành được chủ quyền đối với hòn đảo Greenland hay không.

“Đây là một thỏa thuận dài hạn mang tính quyết định”, ông Trump phản hồi. “Tôi cho rằng thỏa thuận này đặt tất cả các bên vào vị thế rất tốt, đặc biệt là về an ninh, khoáng sản và mọi yếu tố khác. Đó là thỏa thuận mà mọi người đã nhanh chóng đón nhận, thực sự tuyệt vời cho Mỹ, giúp chúng tôi đạt được mọi điều mình mong muốn”.

NATO cùng ngày xác nhận Tổng thư ký Rutte đã có cuộc họp “rất hiệu quả” với Tổng thống Trump về an ninh khu vực Bắc Cực, bên lề hội nghị thường niên của Diễn đàn Kinh tế Thế giới đang diễn ra ở Davos.

“Những cuộc thảo luận giữa các đồng minh NATO về khuôn khổ mà Tổng thống đề cập sẽ tập trung vào việc bảo đảm an ninh Bắc Cực thông qua nỗ lực tập thể, đặc biệt là 7 quốc gia NATO ở khu vực Bắc Cực”, người phát ngôn NATO Allison Hart nói.

Bà Hart thêm rằng giới chức Mỹ, Đan Mạch và Greenland sẽ tiếp tục đàm phán để đảm bảo rằng Nga và Trung Quốc sẽ không bao giờ có được chỗ đứng về kinh tế hay quân sự tại hòn đảo.

Greenland là đảo lớn nhất thế giới, nằm gần Bắc Mỹ, giữa Đại Tây Dương và Bắc Băng Dương. Hòn đảo thuộc Đan Mạch, có dân số 57.000 người và diện tích khoảng 2,16 triệu km2. Hòn đảo nằm trên tuyến đường ngắn nhất từ Bắc Mỹ tới châu Âu, khiến nó trở thành địa điểm chiến lược quan trọng với Washington. Greenland có nguồn khoáng sản dồi dào, phần lớn chưa được khai thác.

Sau khi nhậm chức nhiệm kỳ hai, ông Trump thúc đẩy nỗ lực để Mỹ kiểm soát hòn đảo với thái độ ngày càng quyết liệt, khiến căng thẳng giữa Mỹ và châu Âu gia tăng. Tổng thống Mỹ trước đó không loại trừ biện pháp quân sự và dọa áp thuế từ ngày 1/2 với 8 quốc gia châu Âu cho đến khi đạt được thỏa thuận mua hòn đảo.

Khi phát biểu tại Davos ngày 21/1, ông Trump đã cam kết không sử dụng vũ lực trong vấn đề Greenland, động thái được giới chức Đan Mạch và Greenland hoan nghênh. Thủ tướng Hà Lan Dick Schoof nói Mỹ và châu Âu giờ đây “đang trên con đường xuống thang căng thẳng”.

Như Tâm (Theo Reuters, AFP)