Ảnh vệ tinh chụp năm 2025 cho thấy máy bay ném bom và máy bay khác tại Diego Garcia (Ảnh: Planet Labs PBC).
Căn cứ quân sự Diego Garcia là bệ phóng triển khai sức mạnh của Mỹ và các đồng minh trên khắp khu vực Ấn Độ – Thái Bình Dương, Trung Đông và một phần châu Phi.
Khi Anh tiến hành chuyển giao chủ quyền đối với các đảo này, tầm quan trọng chiến lược đã biến nó thành điểm nóng chính trị và ngoại giao.
Vị trí chiến lược của hòn đảo từ lâu đã khiến nó trở nên đặc biệt có giá trị đối với các hoạt động quân sự của Mỹ, bao gồm các nhiệm vụ ném bom tầm xa và triển khai hải quân – vai trò được hiện thị rõ qua hình ảnh vệ tinh hồi năm 2025 về các máy bay ném bom của Mỹ hoạt động từ căn cứ này.
Nằm ở Quần đảo Chagos, Diego Garcia là cơ sở quân sự Mỹ – Anh sau khi London cưỡng chế di dời người dân bản địa Chagossian vào cuối những năm 1960 và đầu những năm 1970.
Tuy nhiên, vào năm 2019, Tòa án Công lý Quốc tế đã phán quyết rằng việc di dời là bất hợp pháp và cho rằng Anh nên từ bỏ quyền kiểm soát các đảo này. Kể từ đó, Anh đã đạt được thỏa thuận chuyển giao chủ quyền các đảo cho Mauritius, gần Madagascar, đồng thời cho phép Diego Garcia vẫn thuộc quyền kiểm soát của Anh theo hợp đồng thuê 99 năm, kèm theo tùy chọn gia hạn. Thỏa thuận này dự kiến sẽ tiêu tốn của Anh khoảng 136 triệu USD mỗi năm.
Quyết định của chính phủ Anh trước đây đã được chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump ca ngợi là một “thành tựu to lớn” đảm bảo “hoạt động lâu dài, ổn định và hiệu quả của cơ sở quân sự chung Mỹ – Anh tại Diego Garcia”.
Tuy nhiên, ông Trump sau đó lại có đánh giá thay đổi 180 độ. “Thật đáng sốc, đồng minh NATO xuất sắc của chúng ta, nước Anh, hiện đang lên kế hoạch nhường đảo Diego Garcia, địa điểm của một căn cứ quân sự quan trọng của Mỹ, cho Mauritius, và làm như vậy mà không có lý do gì cả”, ông Trump viết trên Truth Social hôm 20/1.
Nhà lãnh đạo này nói rằng, “không còn nghi ngờ gì về việc các đối thủ khác đã nhận thấy hành động yếu đuối toàn diện này, lập luận rằng việc Anh “nhường vùng đất cực kỳ quan trọng là một hành động vô cùng ngu ngốc”. Ông nhấn mạnh rằng động thái này của Anh chính là một trong rất nhiều lý do khiến ông phải mua lại Greenland để đảm bảo an ninh quốc gia.
Gần đây, Tổng thống Trump ngày càng tập trung vào tham vọng kiểm soát Greenland. Ông lập luận rằng Greenland cần thiết cho dự án Golden Dome (Vòm Vàng) cùng với nhiều lý do khác.
Vì sao Mỹ có căn cứ quân sự trên đảo Diego Garcia?
Diego Garcia thuộc Quần đảo Chagos ở Ấn Độ Dương (Ảnh: Britannica).
Diego Garcia là một căn cứ quân sự bí mật của Mỹ và Anh từ đầu những năm 1970. Nó nằm ở vị trí cực kỳ xa xôi, cách xa các vùng đất liền gần đó, và có vị trí chiến lược để Mỹ và Anh có thể kiểm soát không quân và hàng hải từ Ấn Độ Dương đến Trung Đông, khu vực Ấn Độ – Thái Bình Dương và châu Phi.
Căn cứ này là nơi đóng quân của các đơn vị thuộc Hải quân, Không quân và Lực lượng Vũ trụ Mỹ, cũng như Hải quân Hoàng gia Anh. Do vị trí địa lý, Diego Garcia cũng đóng vai trò rất quan trọng đối với các hoạt động tiếp nhiên liệu cho máy bay và tàu chiến. Các máy bay ném bom của Mỹ, như B-1 Lancer, B-2 Spirit và B-52 Stratofortress, đã được nhìn thấy tại căn cứ này, cũng như các tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân.
Từ Diego Garcia, các máy bay ném bom của Mỹ tiến hành các cuộc tấn công ở Afghanistan sau vụ 11/9 và chống lại Iraq trong cuộc tấn công năm 2003. Vào năm 1991, căn cứ này đóng vai trò trung tâm trong các cuộc tấn công của Mỹ trong Chiến tranh vùng Vịnh lần thứ nhất. Nó cũng đóng vị thế rất quan trọng đối với các hoạt động hậu cần hỗ trợ các nhiệm vụ ở Trung Đông.
Vào năm 2001, máy bay ném bom B-2 giữ kỷ lục về chuyến bay ném bom dài nhất trong lịch sử đã hạ cánh xuống Diego Garcia sau khi bay hơn 44 giờ từ Căn cứ Không quân Whiteman ở Missouri.
Vào tháng 6/2025, trước khi xảy ra các cuộc tấn công của Mỹ vào các cơ sở hạt nhân của Iran hay còn gọi là chiến dịch Midnight Hammer (Nhát búa lúc nửa đêm), các chuyên gia đã suy đoán rằng sự hiện diện đáng kể của máy bay ném bom B-2 tại Diego Garcia có thể liên quan đến một cuộc tấn công nào đó vào Iran.
Hình ảnh vào thời điểm đó cho thấy một lực lượng quân sự đáng kể tập trung tại đó. Tuy nhiên, cuộc tấn công thực tế lại do một phi đội máy bay ném bom B-2 thực hiện, xuất phát từ Mỹ.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/anh-ve-tinh-can-cu-quan-su-bi-mat-cua-my-o-an-do-duong-gay-chu-y-20260122143948843.htm

