Mỹ thông báo rút khỏi WHO ngay khi Tổng thống Donald Trump nhậm chức tháng 1/2025 (Ảnh: Reuters).
Ngay trong ngày đầu nhậm chức nhiệm kỳ hai hồi đầu năm ngoái, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gửi thông báo Mỹ sẽ rời khỏi WHO. Theo luật Mỹ, nước này phải báo trước một năm và thanh toán toàn bộ các khoản phí còn tồn đọng trước khi chính thức rút lui.
Một người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ nói rằng việc WHO không kiểm soát, quản lý và chia sẻ thông tin hiệu quả đã khiến Mỹ phải gánh chịu thiệt hại lên tới hàng nghìn tỷ USD.
WHO cho biết trong năm qua, tổ chức này vẫn làm việc với Mỹ và chia sẻ thông tin. Tuy nhiên, hiện chưa rõ việc hợp tác sẽ tiếp diễn ra sao trong thời gian tới.
Các chuyên gia y tế toàn cầu cảnh báo rằng điều này tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với Mỹ, WHO và toàn thế giới.
“Việc Mỹ rút khỏi WHO có thể làm suy yếu các hệ thống và cơ chế hợp tác mà thế giới đang dựa vào để phát hiện, ngăn chặn và ứng phó với các mối đe dọa y tế”, bác sĩ Kelly Henning, Trưởng chương trình y tế công cộng của Bloomberg Philanthropies, một tổ chức phi lợi nhuận có trụ sở tại Mỹ, nhận định.
Trong năm qua, nhiều chuyên gia y tế toàn cầu đã kêu gọi Mỹ xem xét lại quyết định, trong đó có Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus.
“Tôi hy vọng Mỹ sẽ cân nhắc lại và quay trở lại WHO. Rút khỏi WHO là một thiệt hại đối với Mỹ, và cũng là thiệt hại đối với phần còn lại của thế giới”, ông nói với các phóng viên tại một cuộc họp báo hồi đầu tháng 1.
WHO cũng cho biết Mỹ chưa thanh toán các khoản phí còn nợ cho năm 2024 và 2025. Theo một người phát ngôn của WHO, các quốc gia thành viên dự kiến thảo luận về việc Mỹ rút lui và cách xử lý vấn đề này tại cuộc họp Hội đồng Điều hành WHO vào tháng 2.
Bộ Ngoại giao Mỹ không trả lời các câu hỏi về việc liệu Mỹ có thể rời WHO mà không thanh toán các khoản phí hay không, cũng như việc sự rút lui này sẽ ảnh hưởng ra sao đến hợp tác y tế toàn cầu.
Phát biểu bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos, tỷ phú Bill Gates, một trong những nhà tài trợ lớn cho các sáng kiến y tế toàn cầu và một số hoạt động của WHO, cho biết ông nghĩ Mỹ sẽ không sớm thay đổi quyết định.
“Tôi nghĩ Mỹ sẽ không quay lại WHO trong tương lai gần”, ông nói, đồng thời cho biết nếu có cơ hội, ông sẽ tiếp tục vận động cho việc này. Ông nhấn mạnh: “Thế giới cần WHO”.
Đối với WHO, việc Mỹ rút lui đã châm ngòi cho một cuộc khủng hoảng ngân sách, buộc tổ chức này phải cắt giảm một nửa đội ngũ quản lý và thu hẹp phạm vi hoạt động, giảm ngân sách trên toàn bộ cơ quan. WHO cũng sẽ phải cắt giảm khoảng 1/4 nhân sự vào giữa năm nay.
Trước đây, Washington là nhà tài trợ tài chính lớn nhất của WHO, đóng góp khoảng 18% tổng nguồn tài trợ.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/my-rut-khoi-who-chuyen-gia-canh-bao-he-qua-20260122152731807.htm
