Học tập trở thành “việc phụ”
Trần Nguyễn Phương Nghi (20 tuổi), sinh viên năm hai Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐHQG TPHCM), từng là thủ khoa đầu vào THPT, thủ khoa kỳ thi tốt nghiệp và nhiều năm đạt điểm trung bình trên 9,4.
Tuy nhiên, khi lên đại học, thành tích học tập của Nghi giảm mạnh, có học phần chỉ đạt GPA (điểm trung bình học tập) 2,5/4.
Theo Nghi, nguyên nhân chính đến từ việc vừa học vừa làm thêm với cường độ cao trong thời gian dài. Cô làm công việc livestream (phát trực tiếp) theo giờ, thu nhập 250.000–300.000 đồng/tiếng, trung bình 3–6 tiếng/ngày, 2–4 ngày/tuần.
Tuy nhiên, thời gian thực tế cho mỗi ca làm lên tới gần 5 tiếng do phải chuẩn bị nội dung, trang điểm và di chuyển hàng chục km mỗi ngày từ nhà đến nơi làm việc. Có hôm, chi phí đi lại gần 200.000 đồng.
Sinh viên học tập với cường độ cao trong giai đoạn ôn thi và luôn trong trạng thái căng thẳng (Ảnh minh hoạ: Freepik).
Áp lực công việc khiến Nghi thường xuyên phải nói liên tục 2–3 tiếng mỗi buổi, dẫn đến viêm họng kéo dài, cảm vặt, thiếu ngủ và đảo lộn nhịp sinh học khi phải thức đến 3h. Tình trạng mệt mỏi khiến cô khó tập trung học tập và kết quả giảm sút rõ rệt so với thời phổ thông.
Ngoài sức khỏe và học tập, công việc làm thêm còn tiềm ẩn rủi ro tài chính và uy tín cá nhân. Nghi từng bị trả lương chậm, thậm chí mất thu nhập cả tháng khi dự án đã chốt lịch nhưng bị hủy sát ngày triển khai.
Cô cũng lo ngại việc gắn hình ảnh cá nhân với nhãn hàng có thể ảnh hưởng đến cá nhân nếu xảy ra lùm xùm.
Dù yêu thích công việc và muốn tích lũy trải nghiệm, sau thời gian dài “chạy hết tốc lực”, Nghi quyết định giảm số ngày làm thêm để ưu tiên học tập.
“Tôi nhận ra mình đang đánh đổi thời gian và sức khỏe quá nhiều, vì vậy, tôi chọn dừng lại đúng lúc để không phải trả giá lâu dài”, Nghi nói.
Đánh đổi sức khoẻ và học tập
Lê Nguyễn Hồng Yến (20 tuổi), sinh viên năm hai Trường ĐH Công nghệ Thông tin, cho biết cô đang làm thêm khoảng 8 tiếng/ngày với mức lương 27.500 đồng/tiếng, thu nhập trung bình khoảng 5 triệu đồng/tháng để tự trang trải toàn bộ chi phí sinh hoạt và tiền trọ.
Do làm việc gần như toàn bộ thời gian rảnh, kể cả mùa thi, Yến thường xuyên phải học bài đến 2–3h rồi vẫn đi làm vào hôm sau.
Hệ quả là sức khỏe sa sút rõ rệt, cô bị rụng tóc nhiều, xuất hiện mảng hói nhỏ, thường xuyên buồn ngủ và có hôm không đủ sức đến lớp.
Sinh viên làm thêm để trang trải phí sinh hoạt (Ảnh minh hoạ: Freepik).
Việc học cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Trước đây, Yến là học sinh giỏi suốt 3 năm THPT với điểm trung bình 9,0.
Nhưng khi lên đại học, thành tích giảm sút, cô mất dần hứng thú học tập và luôn trong trạng thái mệt mỏi. Áp lực tâm lý gia tăng khi cô thường xuyên so sánh bản thân với bạn bè và cảm thấy tự ti.
Nhận ra nguyên nhân không chỉ đến từ công việc mà còn do phân bổ thời gian chưa hợp lý, Yến bắt đầu điều chỉnh lịch sinh hoạt, ưu tiên học tập và hạn chế làm thêm trong giai đoạn cao điểm.
“Tôi vẫn phải đi làm để tự lo cuộc sống, nhưng hy vọng tìm được cách cân bằng để không đánh đổi quá nhiều”, Yến chia sẻ.
Theo Yến, chấp nhận giảm thu nhập trong ngắn hạn là cần thiết để tránh những hệ lụy lâu dài cho sức khỏe và kết quả học tập. Không chỉ riêng cô, nhiều sinh viên khác cũng đang rơi vào tình trạng tương tự khi việc làm thêm chiếm phần lớn quỹ thời gian, khiến việc học bị đẩy xuống hàng thứ yếu.
Sinh viên đi làm thêm nhiều khiến sức khoẻ sa sút và luôn trong trạng thái mệt mỏi đến lớp học (Ảnh minh hoạ: Freepik).
Trao đổi với phóng viên Dân trí, TS Cao Văn Quang (chuyên ngành Tâm lý học) cho rằng việc sinh viên đi làm thêm là nhu cầu chính đáng, nhất là trong bối cảnh chi phí học tập và sinh hoạt ngày càng cao.
Tuy nhiên, vấn đề nằm ở mức độ và khả năng quản lý thời gian. Khi công việc làm thêm chiếm quá nhiều thời gian và năng lượng, sinh viên rất dễ rơi vào trạng thái kiệt sức, căng thẳng kéo dài và suy giảm động lực học tập.
Theo TS Cao Văn Quang, sinh viên cần xác định rõ mục tiêu ưu tiên theo từng giai đoạn. Bên cạnh đó, ông cho rằng nhà trường và gia đình cần có sự đồng hành, hỗ trợ về tâm lý và tài chính để sinh viên không buộc phải đánh đổi tương lai học tập chỉ vì áp lực cơm áo trước mắt.
Như Ý
Nguồn: https://dantri.com.vn/giao-duc/nu-thu-khoa-soc-khi-tut-doc-hoc-luc-chi-vi-5-trieu-dong-20260114131518732.htm
