Tổng thống Philippines đối mặt nguy cơ bị luận tội

Theo Hãng tin Reuters ngày 3-2, Quốc hội Philippines đã nhóm họp để xem xét liệu có tiếp tục thúc đẩy các đơn khiếu nại luận tội nhằm vào Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. hay không, trong bối cảnh nhà lãnh đạo này bị cáo buộc phản bội lòng tin của công chúng, tham nhũng và vi phạm Hiến pháp.

Ông Marcos, người đang ở giữa nhiệm kỳ tổng thống kéo dài sáu năm và kiên quyết phủ nhận mọi sai phạm, hiện phải đối mặt với hai đơn khiếu nại riêng biệt do một luật sư và các nhà hoạt động đệ trình.

Trước đó, hôm 2-2, Ủy ban Tư pháp Hạ viện đã thông qua bước thẩm tra ban đầu, kết luận rằng cả hai đơn đều “đủ điều kiện về mặt hình thức” để tiếp tục xem xét.

Tại phiên họp mới nhất, Ủy ban Tư pháp Hạ viện tập trung đánh giá liệu các cáo buộc có “đủ căn cứ nội dung” để đưa quy trình luận tội tiến xa hơn hay không.

Theo quy định, bất kể quyết định của ủy ban theo hướng nào, vấn đề này vẫn sẽ được đưa ra bỏ phiếu tại Hạ viện Philippines, nơi hiện do các đồng minh của tổng thống chiếm đa số ghế.

Nếu Hạ viện thông qua các đơn khiếu nại, ông Marcos sẽ trở thành tổng thống thứ hai trong lịch sử Philippines bị luận tội, sau cựu Tổng thống Joseph Estrada (nhiệm kỳ 1998 – 2001).

Một nội dung quan trọng trong các đơn khiếu nại hiện nay liên quan đến quyết định của Tổng thống Marcos khi cho phép bắt giữ và chuyển giao người tiền nhiệm Rodrigo Duterte sang The Hague để đối mặt với phiên tòa của Tòa án Hình sự quốc tế (ICC), liên quan đến hàng nghìn trường hợp tử vong trong chiến dịch chống ma túy gây tranh cãi.

Ngoài ra, ông Marcos còn bị cáo buộc lạm quyền trong việc chi tiêu ngân sách công, dẫn tới bê bối tham nhũng liên quan các dự án kiểm soát lũ lụt.

Một đơn khiếu nại khác cũng đề cập đến các cáo buộc về việc ông sử dụng ma túy – điều mà ông Marcos đã bác bỏ – và cho rằng điều này khiến ông không đủ tư cách lãnh đạo đất nước.

Phản hồi trước diễn biến trên, Văn phòng Tổng thống Marcos cho biết ông tôn trọng tiến trình pháp lý. Phát ngôn viên Phủ Tổng thống Claire Castro nhấn mạnh rằng tổng thống “không làm gì sai trái, không vi phạm pháp luật và không thực hiện bất kỳ hành vi nào cấu thành căn cứ luận tội”.

Theo quy trình, nếu Hạ viện bỏ phiếu thông qua việc luận tội, hồ sơ sẽ được chuyển lên Thượng viện để xét xử, với 24 thượng nghị sĩ đóng vai trò bồi thẩm đoàn.

Trong lịch sử Philippines, đã có năm quan chức cấp cao từng bị luận tội, nhưng chỉ duy nhất một người – một cựu Chánh án Tòa án tối cao – bị kết tội và buộc phải rời nhiệm sở. Để luận tội tổng thống, cần có sự ủng hộ của ít nhất một phần ba số nghị sĩ Hạ viện.