Ukraine đăng video tấn công tàu dầu nghi của Nga (Ảnh: Telegram).
Biển Đen dậy sóng
Trong thời gian gần đây, tình hình Biển Đen trở nên bất ổn sau khi Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) liên tiếp thực hiện các vụ tấn công bằng xuồng không người lái (USV) loại Sea Baby hiện đại hóa, nhằm vào hàng loạt tàu chở dầu của Nga. Các vụ tấn công này không chỉ diễn ra ở phía bắc Biển Đen mà còn nhắm vào các tàu neo đậu ở tận ngoài khơi bờ biển Thổ Nhĩ Kỳ.
Ngày 28/11/2025, hai tàu chở dầu Kairos và Virat bị hư hại gần eo biển Bosphorus. Tàu Kairos, từng vận chuyển dầu Nga, bị hỏa hoạn trong phòng máy, buộc 25 thành viên thủy thủ đoàn phải sơ tán.
Cùng thời điểm, tàu Virat cũng bị tấn công và tiếp tục bị nhắm mục tiêu lần nữa vào sáng 29/11/2025. Các nguồn tin Ukraine cho rằng, những vụ việc này liên quan đến USV Sea Baby, mặc dù Kiev chưa chính thức xác nhận.
SBU từng tuyên bố, USV Sea Baby đã được sử dụng để tấn công thành công 11 tàu chiến Nga, bao gồm cả tàu hộ vệ và tàu ngầm, buộc Hải quân Nga phải chuyển căn cứ chính của Hạm đội Biển Đen từ Sevastopol đến Novorossiysk.
Cuối tháng 10/2025, một phiên bản nâng cấp của USV Sea Baby với tầm hoạt động lên đến 1.500km, tải trọng 2 tấn và sử dụng trí tuệ nhân tạo đã được ra mắt. Các chuyên gia tin rằng, chính những USV này đã được sử dụng trong loạt vụ tấn công cuối tháng 11/2025 và một vụ tấn công khác vào ngày 2/12/2025 nhằm vào tàu chở dầu MIDVOLGA-2 của Nga.
Xuồng không người lái Ukraine bí mật bất ngờ luồn sâu vào tập kích căn cứ hải quân Nga, làm hư hại 1 tàu ngầm Kilo (Video: Telegram).
Phản ứng của Nga và những thách thức trong việc phong tỏa
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdoğan đã bày tỏ quan ngại về tình hình leo thang, nhấn mạnh các vụ tấn công đe dọa an toàn hàng hải. Đáp lại, Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố Moscow sẽ mở rộng phạm vi tấn công vào hạ tầng cảng và tàu thuyền của Ukraine, đồng thời xem xét các biện pháp trả đũa đối với các quốc gia hỗ trợ Kiev.
Ông Putin cũng đề cập đến khả năng “cắt đứt Ukraine khỏi biển” như một phương án quyết liệt nhất.
Tuy nhiên, các chuyên gia quân sự đều khẳng định, quân đội Nga hiện chưa đủ khả năng để cắt đứt đường biển của Ukraine. Kirill Mikhailov, nhà nghiên cứu quân sự, cho rằng để làm được điều đó, Nga cần phải kiểm soát hoàn toàn các vùng Kherson, Mykolaiv và Odessa, một quá trình có thể mất nhiều năm, thậm chí nhiều thập kỷ.
Maksym Starchak, nhà nghiên cứu tại Đại học Queen’s (Canada), nhận định rằng Nga có thể phong tỏa Ukraine bằng cách đóng cửa eo biển Kerch và bố trí tàu chiến gần Odessa. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh, Kiev có nhiều biện pháp đối phó.
Nga không thể tăng cường hoạt động quân sự ở Biển Đen nếu không có sự đồng ý của Thổ Nhĩ Kỳ, và Hạm đội Biển Đen của Nga trong khu vực đã bị suy yếu đáng kể. Tàu chiến Nga có thể bị tấn công bằng UAV, USV, tên lửa tầm xa hoặc pháo binh ven biển của Ukraine, và vùng biển quanh Odessa có thể bị rải thủy lôi.
Alexander Kovalenko, nhà quan sát quân sự và chính trị, cho biết các tàu thuộc Hạm đội Biển Đen sẽ ngần ngại rời căn cứ ra biển khơi vì nguy hiểm từ USV của đối phương. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng Nga có thể sử dụng USV, UAV, tên lửa và sức mạnh không quân để tập kích các tàu hướng đến Ukraine.
David Gendelman, chuyên gia quân sự, đồng ý rằng một cuộc phong tỏa hải quân không nhất thiết phải được thiết lập bằng các biện pháp thông thường.
Nga có thể thực hiện nó theo cách tương tự như Ukraine, sử dụng UAV, USV và tên lửa trên biển và trên không. Ông Mikhailov cũng tin rằng các cuộc tấn công bằng tên lửa chống hạm của Nga là hoàn toàn có thể xảy ra.
Bản đồ chiến sự Nga – Ukraine, trong đó, Odessa đang là một trọng điểm đánh phá ác liệt của Moscow (Ảnh: Aljazeera).
Rủi ro và hậu quả của việc leo thang
Về mặt kỹ thuật, một cuộc phong tỏa nào đó của Nga là hoàn toàn có thể xảy ra, nhưng đó sẽ là một bước đi đầy rủi ro. Chuyên gia Mikhailov nhận định, điều này sẽ dẫn đến một sự leo thang đáng kể, và không rõ liệu giới lãnh đạo Nga có đủ ý chí chính trị để làm điều đó hay không.
Ông Gendelman nhắc lại tiền lệ của lực lượng Houthi ở Yemen, họ đã phong tỏa eo biển Bab el-Mandeb bằng các cuộc tấn công vào tàu thuyền, làm giảm mạnh lưu lượng giao thông qua kênh đào Suez. Điều này cho thấy, ngay cả khi không có một hạm đội mạnh, các cuộc tấn công có mục tiêu vẫn có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng.
Hậu quả của việc leo thang căng thẳng ở Biển Đen đã bắt đầu hiện rõ từ cuối tháng 12 năm ngoái. Phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh đối với các tàu đi đến các cảng của Ukraine đã tăng lên 0,5% giá trị tàu, và đối với các tuyến vận chuyển đến các cảng của Nga, mức phí đã tăng lên 0,65-0,8%.
Chuyên gia Maksym Starchak nhận định rằng Moscow đã “không dám” tấn công các đồng minh của Ukraine trong gần 4 năm qua, và “chưa rõ tại sao Moscow lại làm như vậy bây giờ?”. Ông tin rằng Tổng thống Putin đang chứng minh tầm quan trọng của các tàu chở dầu đối với sự sống còn của Moscow.
Trên thực tế, đã có 29 tàu vận tải nước ngoài bị Nga tấn công gây hư hại, đồng thời khiến hoạt động xuất nhập khẩu của Ukraine qua các cảng ở Biển Đen đình trệ nghiêm trọng.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/bien-den-day-song-nga-doa-phong-toa-lieu-ukraine-du-suc-manh-pha-vay-20260202154612604.htm
