Camera AI bị tố ‘bắt nhầm’ tài xế vi phạm: Cầm ví, hộp kính bị ‘nhìn’ thành dùng điện thoại

Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giám sát giao thông đang đối mặt với làn sóng chỉ trích khi ngày càng xuất hiện nhiều trường hợp tài xế bị xử phạt sai. Một luật sư hình sự tại Úc cảnh báo các camera AI đang phát hành không ít thông báo vi phạm không chính xác, đặc biệt liên quan đến lỗi “sử dụng điện thoại di động khi lái xe”.

Luật sư Avinash Singh (hãng Astor Legal) cho biết hệ thống camera AI được triển khai trên toàn nước Úc từ giữa năm 2025 đang ghi nhận nhiều trường hợp nhận diện sai. Theo ông, công nghệ này thường không phân biệt được điện thoại với các vật dụng thông thường mà tài xế cầm trên tay.

“Camera AI đặc biệt kém tin cậy trong việc phát hiện hành vi dùng điện thoại. Chúng có thể nhầm ví tiền, hộp đựng kính hay pin sạc dự phòng thành điện thoại di động”, ông Singh nói.

Tại Úc, hành vi sử dụng điện thoại khi lái xe có thể bị phạt hơn 1.000 AUD (khoảng 18,3 triệu đồng), tùy theo quy định của từng bang. Vì vậy những sai sót trong nhận diện đang khiến nhiều tài xế đối mặt với nguy cơ bị phạt nặng dù không vi phạm.

Các cơ quan giao thông bang khẳng định, mọi hình ảnh do AI phát hiện đều được con người kiểm tra lại trước khi phát hành thông báo xử phạt. Tuy nhiên luật sư Singh cho rằng rất khó để xác thực quy trình này, trong khi số lượng trường hợp nhận diện sai vẫn tiếp tục gia tăng.

Theo ông, ngày càng nhiều tài xế chọn cách khiếu nại các thông báo vi phạm do AI tạo ra. Tuy nhiên kết quả phụ thuộc vào việc cơ quan công tố có thể chứng minh hành vi vi phạm “vượt quá nghi ngờ hợp lý” dựa trên hình ảnh từ camera hay không.

Một trường hợp điển hình được ghi nhận tại bang New South Wales (NSW): một tài xế bị phạt khoảng 400 AUD (khoảng 7,3 triệu đồng) vì bị cho là “cầm điện thoại” khi lưu thông trên đường cao tốc Hume.

Thực tế, người này chỉ cầm hộp đựng kính râm. Sau khi xem lại hình ảnh và cung cấp bằng chứng, bao gồm cả giá đỡ điện thoại gắn trên xe, tài xế đã khiếu nại thành công và được hủy phạt.

Dù vậy luật sư Singh lưu ý không phải ai cũng may mắn như vậy. Việc xin xem xét lại quyết định xử phạt thường chỉ có khả năng thành công cao nếu tài xế có lịch sử lái xe “sạch” trong nhiều năm.

Trong bối cảnh các vụ khiếu nại liên quan đến camera AI ngày càng nhiều, giới chuyên gia cho rằng chính quyền các bang sẽ phải minh bạch hơn về quy trình rà soát, cũng như công bố rõ tỉ lệ sai sót của hệ thống. Niềm tin của công chúng đối với AI đang bị thử thách khi công nghệ này vẫn còn xa mới đạt đến độ chính xác tuyệt đối.