Nằm liệt giường sau cú ngã vào bụi tre

Trong căn nhà dựng bằng cây tuềnh toàng ở ấp Cà Dăm, xã Vĩnh Châu, tỉnh Tây Ninh, ông Hùng nằm trên tấm đệm mỏng đặt giữa nhà. Tay chân ông co cứng, không thể cử động và nói chuyện rất khó khăn vì di chứng bệnh uốn ván. Kế bên, vợ ông là bà Lê Thị Ham, 53 tuổi, cùng con trai 12 tuổi đang bóc vỏ hạt điều thuê.

Trước đây, ông Hùng làm thuê, thu nhập bấp bênh nhưng vẫn đủ trang trải sinh hoạt và thuốc men cho căn bệnh viêm khớp mạn tính của bà Ham. Từ ngày ông bị bệnh, mọi gánh nặng dồn lên vai vợ con. Bà Ham bị bệnh nên chỉ nhận việc làm thuê vặt, ví dụ lột vỏ hạt điều thuê, mỗi cân 5.000 đồng. Con trai 12 tuổi nghỉ học để phụ mẹ làm việc, tổng thu nhập hàng ngày là 30.000 đồng.

Còn chưa đầy hai tuần nữa là đến Tết Nguyên đán. Bà Ham chỉ mong có đủ khả năng lo cho chồng mau khỏe.

Theo bà Ham, ông Hùng gặp tai nạn vào cuối tháng 12/2025. Trong lúc chở nước đá thuê, ông bị ngã xe máy, chân va vào măng tre, vết thương nhiễm trùng nhưng không tiêm ngừa uốn ván. Sau hai tuần sốt cao, co cứng cơ, ông nhập Bệnh viện Bệnh nhiệt đới TP HCM và phải thở máy qua mở khí quản. Do uốn ván chưa có thuốc đặc hiệu, ông được điều trị bằng huyết thanh trung hòa độc tố, kháng sinh và an thần.

Trong khi đó, bà Ham kiệt quệ vì lo viện phí. Phiếu tạm ứng 50 triệu đồng nhưng bà chỉ có vài trăm ngàn, phải nhờ họ hàng, làng xóm góp từng khoản nhỏ để đóng viện phí. Sau hơn một tháng, gia đình mới xoay được 5 triệu đồng, trong khi chi phí điều trị vượt 120 triệu. Trước tình cảnh của gia đình, Phòng Công tác xã hội của bệnh viện đang kêu gọi hỗ trợ từ các nhà hảo tâm.

Hơn một tháng chạy chữa, hôm 27/1, ông Hùng được xuất viện. Tuy nhiên, bệnh để lại di chứng khiến ông phải nằm một chỗ, mọi thứ phụ thuộc vào vợ con.

“Chúng tôi kỳ vọng được cộng đồng giúp đỡ, vì viện phí quá cao mà không tìm thấy cách nào để trả. Trước có vài đồng để dành, nhưng chủ quan nên không tiêm ngừa để phòng uốn ván”, bà Ham nói.

Gia đình bà Ham không phải trường hợp hiếm rơi vào cảnh bế tắc do người thân bị nhiễm uốn ván. Trước đó, vào dịp Tết năm 2025, ông Võ Văn Hải, 59 tuổi, bị nhiễm trùng uốn ván sau khi ngã xe máy, phải nhập viện điều trị tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới TP HCM. Không có bảo hiểm y tế, chi phí điều trị lên tới hơn 150 triệu đồng, gia đình chỉ chạy vạy được 60 triệu đồng. Ông Hải được cứu chữa, song nhiều tháng sau vẫn chưa phục hồi.

Gần đây, một số bệnh viện cũng ghi nhận nhiều ca bệnh uốn ván nặng, nhập viện điều trị trong tình trạng nguy kịch. Nhiều người trong số đó là nông dân, công nhân, lao động tự do… chưa được tiếp cận với các phương pháp dự phòng uốn ván trước đó.

Bác sĩ Trần Huỳnh Tấn, Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết uốn ván là bệnh nhiễm trùng cấp tính do ngoại độc tố của vi khuẩn uốn ván gây ra. Mầm bệnh này có ở mọi nơi trong môi trường tự nhiên, có nhiều trong đất cát và xâm nhập qua vết thương dù nhỏ. Bất cứ ai cũng có nguy cơ mắc bệnh khi có vết thương.

Cuối năm, nhu cầu đi lại, dọn dẹp, lao động tăng cao vào cuối năm khiến nguy cơ tai nạn giao thông, sinh hoạt, chấn thương nhỏ như dẫm gai, đinh, trầy xước… dễ dẫn đến nhiễm trùng uốn ván. Bệnh có tỷ lệ tử vong 10-90% nếu không điều trị kịp thời. Ngay cả khi khỏi bệnh, người mắc vẫn có thể chịu di chứng lâu dài như cứng cơ, suy kiệt thể trạng, ảnh hưởng đến khả năng lao động.

Một nghiên cứu tại Bệnh viện Đa khoa Leeds (Anh) trên 50 bệnh nhân sống sót cho thấy 19 người bị di chứng tâm lý, 12 người bị ảnh hưởng sức khỏe lâu dài; trong đó có trường hợp không thể quay lại làm việc hoặc phải chuyển sang công việc nhẹ hơn.

Hiện uốn ván chưa có thuốc đặc hiệu, nhưng vaccine phòng ngừa rất hiệu quả. Người dân nên chủ động tiêm ngừa khi có vết thương hở. Tùy lịch sử tiêm chủng, bác sĩ sẽ chỉ định lịch tiêm phù hợp để bảo vệ sức khỏe.

Bác sĩ Tấn lưu ý vaccine cần tối thiểu 2-3 tuần để tạo kháng thể, trong khi thời gian ủ bệnh trung bình của mầm bệnh uốn ván thường là 10 ngày. Như vậy, thời gian tiêm ngừa sau khi phơi nhiễm có thể không kịp để cơ thể tạo kháng thể bảo vệ. Vì vậy, trong những trường hợp bị thương và chưa từng tiêm vaccine trong vòng 10 năm, mọi người cần tuân thủ tiêm thêm huyết thanh kháng độc tố uốn ván khi được bác sĩ chỉ định.

Hoàng Dương