Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich (MSC) ở Munich, Đức, ngày 14/2 (Ảnh: Reuters).
Ukraine không nhượng bộ lãnh thổ
Sau Hội nghị An ninh Munich ngày 14/2, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố Kiev sẽ không đồng ý với việc thành lập khu kinh tế tự do ở Donbass (gồm vùng Lugansk và Donetsk) hoặc rút quân khỏi khu vực này, vì động thái này sẽ tiềm ẩn nguy cơ lớn về hành động quân sự mới của Nga.
Theo Tổng thống Zelensky, có khả năng cao là bất kỳ binh lính nào còn lại ở vùng Donetsk – cho dù là lực lượng đồng minh của Ukraine hay lực lượng khác – cuối cùng cũng có thể rút lui. Khi đó, Nga có thể gây ra các sự cố để phát động một cuộc chiến mới.
“Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo? Sẽ có một cuộc kiểm soát quy mô lớn ở Ukraine, với tổn thất nặng nề. Đó là lý do tôi nói đây là một lựa chọn, nhưng không phải là một lựa chọn tích cực đối với Ukraine, bởi vì nó tạo ra những rủi ro lớn đối với các đảm bảo an ninh và cho các quốc gia đã đưa ra những đảm bảo đó”, ông Zelensky nhấn mạnh.
Trước đó, Tổng thống Zelensky nhấn mạnh Ukraine không thể đồng ý rút quân khỏi Donbass để đổi lấy những cam kết về hòa bình. Theo ông, bất kỳ sự nhượng bộ lãnh thổ nào cũng là hành động thiếu khôn ngoan, và sự hiện diện của lực lượng nước ngoài sẽ không đảm bảo an ninh ở các khu vực nằm ngoài tầm kiểm soát của Kiev.
Ngày 7/2, ông Zelensky cho biết Ukraine sẵn sàng thảo luận về một khu kinh tế tự do ở Donbass. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh điều này không có nghĩa là nhượng bộ về chủ quyền hoặc công nhận sự kiểm soát của Nga đối với các vùng lãnh thổ ở Ukraine.
Phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich, Tổng thống Zelensky tuyên bố việc Ukraine nhượng bộ lãnh thổ sẽ không mang lại hòa bình.
Trong các cuộc đàm phán hòa bình đang diễn ra giữa Moscow, Kiev và Washington, Nga đang yêu cầu Ukraine rút quân khỏi các khu vực thuộc tỉnh Donetsk mà Moscow đang kiểm soát.
Tổng thống Vladimir Putin nhiều lần tuyên bố Nga sẽ giành toàn bộ vùng Donbass, miền Đông của Ukraine bằng vũ lực nếu Kiev không chấp nhận nhượng lại khu vực này trong một thỏa thuận hòa bình. Nga hiện kiểm soát 90% Donbass, khu vực nằm trên các mỏ than và là nơi tập trung nhiều nhà máy cơ khí hạng nặng.
Trong các đề xuất hòa bình, Donbass được kêu gọi biến thành vùng phi quân sự (DMZ) hoặc khu kinh tế tự do, nhưng đến nay Nga và Ukraine chưa tìm được tiếng nói chung.
Tổng thống Zelensky cho biết, một cuộc trưng cầu dân ý sẽ cần được tổ chức đối với toàn bộ kế hoạch hòa bình, và chỉ có trưng cầu dân ý mới có thể quyết định về ý tưởng thiết lập một khu kinh tế tự do tiềm năng tại Donbass.
Đề xuất ngừng bắn của Ukraine
Tại Hội nghị An ninh Munich, Tổng thống Zelensky tuyên bố Ukraine sẵn sàng tổ chức bầu cử với điều kiện có lệnh ngừng bắn hai tháng.
“Tôi rất thẳng thắn. Hãy cho chúng tôi hai tháng ngừng bắn và chúng tôi sẽ tổ chức bầu cử”, ông Zelensky nói.
“Hãy cho chúng tôi lệnh ngừng bắn, đảm bảo an ninh và xây dựng cơ sở hạ tầng. Có thể không cần hai tháng, nhưng chúng tôi cần nhiều ngày để chuẩn bị. Sau đó, hãy cho chúng tôi cơ hội để binh lính của chúng tôi được bỏ phiếu… Làm sao họ có thể bảo vệ sinh mạng, bảo vệ đất nước của chúng tôi, đồng thời đi bỏ phiếu? Điều này thật khó khăn”, ông Zelensky nói thêm.
Ông Zelensky nói rằng việc so sánh cuộc bầu cử ở Ukraine với các cuộc bầu cử ở các nước khác trong thời chiến là không phù hợp vì quy mô của các mối đe dọa.
“Hãy cho chúng tôi lệnh ngừng bắn. Tổng thống (Mỹ Donald) Trump có thể làm được điều này. Hãy gây áp lực lên Nga, lập lệnh ngừng bắn, sau đó quốc hội của chúng tôi sẽ sửa đổi luật và chúng tôi sẽ tiến hành bầu cử – nếu họ cần. Nếu Mỹ cần bầu cử ở Ukraine và nếu Nga cần bầu cử ở Ukraine, chúng tôi sẵn sàng”, Tổng thống Zelensky nhấn mạnh.
Bình luận được đưa ra sau khi báo Financial Times của Anh dẫn nguồn thạo tin ngày 11/2 cho biết, Tổng thống Zelensky có thể sẽ công bố kế hoạch bầu cử tổng thống và trưng cầu dân ý về kế hoạch hòa bình với Nga vào ngày 24/2 tới, đúng dịp tròn 4 năm kể từ khi xung đột nổ ra.
Bước đi này được thực hiện trong bối cảnh Nhà Trắng gây sức ép lên Kiev nhằm hoàn tất các cuộc đàm phán hòa bình giữa Ukraine và Nga vào mùa xuân, trước khi diễn ra cuộc bầu cử giữa kỳ ở Mỹ.
Công tác chuẩn bị bắt đầu sau khi chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump yêu cầu cả 2 cuộc bỏ phiếu phải được tổ chức trước ngày 15/5. Nếu không, nước này có nguy cơ mất các bảo đảm an ninh do Mỹ đề xuất.
Theo nguồn tin, Tổng thống Trump đã nói rõ với Kiev rằng các bảo đảm an ninh của Mỹ phụ thuộc vào việc ký kết một thỏa thuận hòa bình rộng hơn, nhiều khả năng bao gồm việc nhượng bộ vùng Donbass cho Nga.
Theo lịch làm việc, quốc hội Ukraine trong tháng 3 và tháng 4 sẽ tiến hành các thay đổi pháp lý cần thiết để cho phép tổ chức bầu cử trong thời gian thiết quân luật.
Tổng thống Zelensky được bầu vào năm 2019 với nhiệm kỳ 5 năm. Nga nhiều lần tìm cách đặt câu hỏi về tính chính danh của ông Zelensky sau năm 2024, thời điểm nhiệm kỳ đó lẽ ra đã kết thúc.
Có một số trở ngại thực tế đối với việc tổ chức bầu cử ở Ukraine, chẳng hạn như bảo đảm an ninh trong suốt chiến dịch vận động và ngày bỏ phiếu, cũng như xử lý vấn đề hàng triệu người tị nạn Ukraine buộc phải ra nước ngoài.
Các cuộc thăm dò cho thấy công chúng Ukraine ít mong muốn tổ chức bầu cử trong thời gian xung đột.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/ukraine-neu-lap-truong-lanh-tho-de-xuat-ngung-ban-voi-nga-20260215071350443.htm

