Thực đơn ‘thừa đạm, thiếu chất xơ’ ngày Tết gây hại hệ tiết niệu

Thực đơn Tết “thừa đạm, thiếu chất xơ” kèm theo thói quen tiệc tùng, rượu bia vô tình tạo nên áp lực cho hệ tiết niệu. Nếu không điều chỉnh kịp thời, những bữa tiệc Tết có thể là nguyên nhân dẫn tới cơn đau do sỏi thận hoặc viêm bàng quang cấp tính.

ThS.BS.CKII Phạm Thanh Trúc, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, chỉ ra những sai lầm phổ biến và cách bảo vệ hệ tiết niệu trong kỳ nghỉ Tết.

Ăn quá mặn

Thịt kho tàu, cá kho, gà ủ muối, dưa hành, kiệu muối, giò chả và các loại hạt tẩm vị (hạt điều, hướng dương, hạt dẻ)… là những món ăn chứa hàm lượng muối rất cao. Nạp quá nhiều muối khiến cơ thể tích nước, làm tăng huyết áp và buộc thận phải làm việc liên tục để đào thải natri dư thừa. Tình trạng này kéo dài làm tăng nguy cơ phù nề và hình thành sỏi thận.

Bác sĩ Trúc gợi ý mọi người nên ưu tiên các món luộc, hấp thay vì kho, rim, giảm muối, dầu mỡ. Hạn chế chấm thêm nước mắm, muối tiêu khi món ăn đã được chế biến sẵn…

Ăn thừa đạm, ít chất xơ

Các món thịt cá không thể thiếu trong mâm cơm ngày Tết. Tuy nhiên, việc nạp quá nhiều đạm (protein) từ thịt bò, thịt gà, thịt lợn, hải sản… hay các loại nội tạng động vật là tác nhân gây sỏi thận. Bác sĩ Trúc lý giải quá trình chuyển hóa đạm tạo ra nhiều axit uric và canxi trong nước tiểu – yếu tố chính hình thành sỏi urat và sỏi canxi oxalat. Chế độ ăn giàu đạm còn làm giảm nồng độ citrate (chất giúp ngăn chặn sỏi) trong nước tiểu.

Mọi người nên cân đối khẩu phần ăn bằng cách bổ sung nhiều chất xơ từ rau xanh. Một người trưởng thành chỉ nên tiêu thụ khoảng 150-200 g thịt mỗi ngày.

Ăn cay nóng

Nhiều món ăn ngày Tết sử dụng tiêu, ớt hoặc mù tạt để kích thích vị giác. Tuy nhiên, các gia vị này lại gây kích ứng niêm mạc bàng quang, dẫn đến cảm giác buồn tiểu liên tục, tiểu gắt. Người vốn có tiền sử viêm nhiễm đường tiết niệu ăn đồ cay nóng khiến bệnh trầm trọng hơn. Mọi người nên giảm gia vị cay nóng trong quá trình chế biến, đặc biệt với những người có tiền sử bàng quang kích thích hoặc sỏi thận.

Uống nhiều rượu bia và nước ngọt

Rượu bia có tác dụng lợi tiểu khiến cơ thể mất nước nhanh chóng. Nước tiểu bị cô đặc, tạo điều kiện cho các tinh thể muối khoáng kết tủa thành sỏi. Trong khi đó, nước ngọt có gas chứa nhiều đường và oxalat, làm tăng áp lực lọc cho thận.

Để bảo vệ hệ tiết niệu dịp Tết, bác sĩ Trúc gợi ý nguyên tắc “một ly rượu, một ly nước lọc” để bù nước kịp thời và liên tục. Luôn ưu tiên uống nước lọc, nước trái cây ít đường hoặc trà thảo mộc. Nếu xuất hiện các triệu chứng như đau bụng dưới, tiểu buốt, tiểu rắt hoặc nước tiểu có màu lạ, hãy đến cơ sở y tế gần để kiểm tra, tránh tự ý điều trị tại nhà.

Bảo Anh