Châu Âu tìm lối thoát trước những bất định từ Mỹ

Phát biểu trước Hội nghị An ninh Munich 2026 hôm 15.2, bà Kaja Kallas, Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại và an ninh của Ủy ban châu Âu, cho hay trong khi năng lực phòng thủ tập thể của châu lục sẽ vẫn dựa vào Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), EU đứng trước nhu cầu cấp thiết vào tự bảo vệ chính mình.

Theo DW, bà Kallas gọi Nga là mối đe dọa lớn nhất của châu Âu, cho rằng mục tiêu cuối cùng của Moscow không chỉ dừng lại ở vùng Donbass của Ukraine mà còn là một chiến lược gây bất ổn rộng hơn trong khu vực.

“Russia đã tìm cách làm tê liệt các nền kinh tế thông qua những chiến dịch tấn công mạng, gây gián đoạn hoạt động vệ tinh, phá hoại cáp ngầm dưới biển, chia rẽ các liên minh bằng thông tin sai lệch, gây sức ép bằng cách vũ khí hóa dầu khí. Và tất nhiên còn có mối đe dọa hạt nhân”, bà Kallas nhấn mạnh.

Đối mặt trước nguy cơ từ Nga, bà Kallas cho rằng lá chắn của châu Âu phải là chiến lược an ninh mới, mở rộng khối thông qua việc kết nạp thêm các quốc gia thành viên, và thúc đẩy các thỏa thuận thương mại và đối tác an ninh ngoài biên giới, như với Ấn Độ, khối Mercosur và một thỏa thuận sắp ký với Úc.

Châu Âu tăng chi tiêu quân sự

Phát biểu cùng ngày, Chủ tịch hội nghị Wolfgang Ischinger nhấn mạnh sự cần thiết phải lập kế hoạch cho phòng thủ châu Âu, đặc biệt trong việc “tăng cường năng lực sản xuất quốc phòng và xây dựng một thị trường quốc phòng châu Âu gắn kết, có thể cạnh tranh toàn cầu”.

Thông điệp chung của các nhà lãnh đạo châu Âu trong 3 ngày hội nghị từ 13 – 15.2 là châu lục đã bắt đầu đáp ứng yêu cầu từ chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc chia sẻ gánh nặng tài chính trong NATO.

“Liên minh châu Âu (EU) đang huy động đến 800 tỉ euro đầu tư vào những năng lực mà chúng ta cần đến, từ phòng thủ trên không, phòng thủ tên lửa đến máy bay không người lái (UAV) và năng lực cơ động quân sự”, Reuters dẫn lời Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen hôm 14.2, thêm rằng “chúng tôi đang hành động”.

Trước những động thái trên, ông Jens Stoltenberg, cựu Tổng Thư ký NATO và hiện là Bộ trưởng Tài chính Na Uy, nhận định tối hậu thư từ Mỹ đã khiến các đồng minh châu Âu và Canada tăng đáng kể các khoản chi tiêu quốc phòng.

Ước tính các nước thành viên EU đã chi 381 tỉ euro cho quốc phòng năm 2025, tăng mạnh so với mức 251 tỉ euro năm 2021, thời điểm trước khi Nga phát động chiến dịch quân sự ở Ukraine.