Một tuần sau thắng lớn, bà Takaichi đối diện kết quả kinh tế cực thất vọng

Theo Hãng tin Reuters, ngày 16-2 Chính phủ Nhật Bản công bố số liệu kinh tế quý 4-2025 cho thấy GDP quý này thấp hơn rất nhiều so với mức dự báo trước đó.

Kết quả đáng thất vọng

Cụ thể, GDP quý 4 chỉ tăng 0,2% tính theo năm, thua xa mức dự báo tăng 1,6% được Reuters đưa ra trước đó. Tính theo quý, mức tăng chỉ đạt 0,1%, kém xa mức kỳ vọng 0,4%.

Tiêu dùng tư nhân, vốn chiếm hơn một nửa sản lượng kinh tế, tăng 0,1% – giảm đáng kể so với mức 0,4% của quý 3, trong bối cảnh giá thực phẩm neo cao tiếp tục bào mòn sức chi tiêu hộ gia đình.

Đầu tư vốn của doanh nghiệp tăng 0,2%, thấp hơn nhiều so với dự báo 0,8%. Xuất khẩu ròng không đóng góp gì vào tăng trưởng, dù đã cải thiện so với mức kéo giảm 0,3 điểm phần trăm trong quý 3.

Ông Kazutaka Maeda, chuyên gia kinh tế tại Viện Nghiên cứu Meiji Yasuda, nhận định: “Tiêu dùng, đầu tư vốn và xuất khẩu là những lĩnh vực chúng tôi kỳ vọng sẽ dẫn dắt nền kinh tế. Tuy nhiên chúng đều không đạt kết quả như mong đợi”.

Chiến thắng chính trị, bài toán kinh tế

Những số liệu trên đến chỉ hơn một tuần sau chiến thắng vang dội của Thủ tướng Takaichi Sanae và Đảng Dân chủ tự do (LDP) trong cuộc bầu cử Hạ viện hôm 8-2.

Trong cuộc bầu cử này, liên minh do Đảng LDP dẫn dắt đã có lần đầu tiên trong nhiều năm đạt thế siêu đa số (chiếm trên 2/3 số ghế) tại Hạ viện.

Do đó, kết quả kinh tế ảm đạm tạo nên một nghịch cảnh đáng chú ý khi Thủ tướng có vị thế mạnh nhất về chính trị trong nhiều năm qua lại khởi đầu nhiệm kỳ với một nền kinh tế không hề thuận lợi.

Bà Takaichi lên nắm quyền với cam kết mạnh mẽ về nới lỏng tài khóa, trong đó có việc tạm ngưng thuế tiêu dùng đối với thực phẩm để giảm gánh nặng chi phí sinh hoạt cho người dân.

Tuy nhiên số liệu quý 4 cho thấy cam kết trên sẽ là bài toán không hề dễ dàng. Nền kinh tế cần được kích thích, song các động lực tăng trưởng nội tại đều đang yếu.

Giới quan sát đánh giá việc cắt giảm thuế có thể hỗ trợ ngắn hạn, nhưng cũng để lại dấu hỏi lớn về tính bền vững, nhất là trong bối cảnh Tokyo đang là quốc gia gánh khối nợ công cao nhất nhì thế giới.

Về phía Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ), các chuyên gia cho rằng số liệu GDP sẽ không thay đổi lộ trình tăng lãi suất, song khả năng nâng lãi suất thêm trong ngắn hạn đã giảm đi.

Ông Minami Takeshi, chuyên gia kinh tế trưởng tại Viện Nghiên cứu Norinchukin, cho rằng với đà tăng trưởng yếu và cần thêm thời gian đánh giá tác động từ đợt tăng lãi suất hồi tháng 12, BOJ sẽ thận trọng hơn.

Trong khi đó, ông Kobayashi Shinichiro tại Mitsubishi UFJ Research and Consulting lại cho rằng BOJ nhiều khả năng vẫn ưu tiên kiềm chế lạm phát hơn là lo ngại tăng trưởng chậm.

Khảo sát của Trung tâm nghiên cứu kinh tế Nhật Bản (JCER) cho thấy 38 chuyên gia dự báo GDP quý 1/2026 tăng bình quân 1,04% và quý 2 tăng 1,12% (tính theo năm hóa).

Ông Kobayashi cho rằng liệu nền kinh tế có đạt được tăng trưởng bền vững hay không phụ thuộc vào việc tiền lương thực tế có duy trì được đà tăng trưởng dương hay không.