Động lực nào để kinh tế Việt Nam tăng trưởng nhanh năm 2026?

Năm 2025, tăng trưởng GDP của Việt Nam vượt 8%. Năm 2025 cũng là năm được đánh giá “ấn tượng” dù trong bối cảnh rủi ro, thách thức và cơ hội đan xen, tạo nền tảng cho đà tăng trưởng 10% trở lên trong giai đoạn tiếp theo. 

Sức chống chịu bền bỉ

Theo chuyên gia kinh tế, TS Cấn Văn Lực, năm 2025 là một năm đặc biệt trong điều hành kinh tế vĩ mô của Việt Nam. Đảng và Nhà nước đã ban hành và chỉ đạo thực hiện 9 quyết sách chiến lược; 99 luật, nghị quyết, 377 nghị định cùng nhiều văn bản hướng dẫn khác – nhiều nhất từ trước đến nay, tạo đột phá về thể chế, khoa học – công nghệ, chuyển đổi số, phát triển kinh tế tư nhân, kinh tế nhà nước và dần hoàn thiện khung pháp lý cho các mô hình kinh tế mới.

Sự phối hợp đồng bộ chính sách tiền tệ, tài khóa và các chính sách vĩ mô khác góp phần quan trọng trong việc đạt các mục tiêu đề ra. 

Dù năm 2025 liên tục chứng kiến những cú sốc về thuế quan, thương mại của Việt Nam vẫn phát triển mạnh mẽ, đạt mức cao kỷ lục 928 tỉ USD, tăng 18% so với cùng kỳ năm trước.

Các chuyên gia Bộ phận Nghiên cứu và Đầu tư toàn cầu Ngân hàng HSBC cho rằng kết quả trên có thể xuất phát từ tác động mạnh của việc đẩy nhanh đơn hàng đặt trước. Có điều, tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam vẫn mạnh mẽ hơn nhiều so với các nước, với tốc độ tăng 30% so với cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân không chỉ do đẩy nhanh đơn hàng đặt trước mà còn xoay quanh tầm quan trọng của việc xuất khẩu những sản phẩm “phù hợp”.

Đơn cử, nhu cầu về bộ vi xử lý ứng dụng AI trong bối cảnh cuộc chạy đua về chip giữa Mỹ và Trung Quốc leo thang đã định hình lại bối cảnh công nghiệp bán dẫn toàn cầu. Đây là thời điểm tốt để xuất khẩu các sản phẩm điện tử như một cách để tự bảo vệ trước tác động của thuế quan.

“Việt Nam cũng nằm trong nhóm có thể tận dụng điều trên, với sự thay đổi trong cơ cấu xuất khẩu. Xuất khẩu điện tử hiện chiếm 35% tổng kim ngạch, nhảy vọt từ mức chỉ 5% của năm 2010. Trong khi đó, xuất khẩu dệt may và giày dép giảm từ mức đỉnh 30% vào năm 2005 xuống còn hơn 10% hiện nay, phản ánh hành trình xuất khẩu của Việt Nam vươn lên trong chuỗi giá trị. Xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ năm ngoái cũng đã tăng vọt gần 30% so với cùng kỳ năm trước, bất chấp những lo ngại về thuế quan” – các chuyên gia HSBC phân tích.

Nhìn lại năm 2025, nhiều chuyên gia trong nước và quốc tế đánh giá,kinh tế Việt Nam đã có “sức chống chịu bền bỉ” trước những tác động từ yếu tố trong nước và quốc tế. Bà Nguyễn Thúy Hạnh, Tổng Giám đốc kiêm Giám đốc Khối khách hàng doanh nghiệp và đầu tư – Ngân hàng Standard Chartered Việt Nam, nhận định tăng trưởng của Việt Nam năm 2025 thể hiện sức chống chịu vững vàng của nền kinh tế trong nước, được hỗ trợ bởi năng lực sản xuất cạnh tranh và khả năng thích ứng của cộng đồng doanh nghiệp.

Duy trì nền kinh tế tăng trưởng nhanh ở châu Á

Theo TS Cấn Văn Lực, kinh tế Việt Nam đạt mức tăng trưởng bứt phá, thuộc nhóm 21 nền kinh tế có thành tích nổi bật về tăng trưởng và ổn định vĩ mô; chất lượng tăng trưởng cải thiện tích cực. Động lực tăng trưởng đến từ cả phía cung và phía cầu và tăng trưởng cao của nhiều đầu tàu kinh tế.

Năm 2026, triển vọng kinh tế Việt Nam được hỗ trợ bởi dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) duy trì ổn định và đầu tư công đang góp phần thúc đẩy tăng trưởng. Vị thế đối ngoại của Việt Nam vẫn được đánh giá là vững vàng, nhờ hoạt động thương mại ổn định và triển vọng ngoại hối tương đối bền vững.

Sau giai đoạn chịu áp lực từ sự mạnh lên của đồng USD, dự trữ ngoại hối được kỳ vọng sẽ phục hồi, phản ánh điều kiện kinh tế vĩ mô cải thiện và cán cân thương mại cân bằng hơn.

Ông Tim Leelahaphan, Chuyên gia Kinh tế cấp cao, thị trường Việt Nam và Thái Lan – Standard Chartered, nhận định Việt Nam sẽ tiếp tục là một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất châu Á, nhờ năng lực sản xuất cạnh tranh, hoạt động xuất khẩu ổn định, dòng vốn FDI tiếp tục mạnh mẽ và nhu cầu nội địa ngày càng cải thiện. Trong bối cảnh Chính phủ ưu tiên hỗ trợ tăng trưởng, chính sách tiền tệ có thể tiếp tục duy trì ở mức hỗ trợ trong ngắn hạn.

Ông Michael Kokalari, Giám đốc phòng Phân tích kinh tế vĩ mô và Nghiên cứu thị trường – Tập đoàn VinaCapital, nhận định các động lực chính sẽ gồm đầu tư hạ tầng được đẩy mạnh – sau mức tăng khoảng 40% trong năm 2025, kế hoạch đầu tư công năm nay dự kiến sẽ tiếp tục tăng thêm 20-30%.

Vào cuối năm 2025, chỉ số “đơn hàng xuất khẩu mới” của Việt Nam đạt mức cao nhất trong hơn một năm, dẫn dắt bởi nhu cầu AI (trí tuệ nhân tạo) cùng sức tiêu dùng ổn định của người Mỹ. Các hộ gia đình đã đẩy mạnh tỉ lệ tiết kiệm sau dịch COVID-19 với sự hỗ trợ đáng kể từ đà phục hồi của thị trường bất động sản và chứng khoán.

Một trong những điểm nổi bật là các chính sách thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân, trong đó có Nghị quyết 68-NQ/TW. Những cải cách này đã và đang thúc đẩy sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân, và về dài hạn có thể đóng góp thêm khoảng 2 điểm % vào tăng trưởng GDP. Đồng thời, mở ra nhiều cơ hội đầu tư cho các doanh nghiệp ở lĩnh vực trung tâm dữ liệu, phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD), sản xuất điện và các hoạt động liên quan đến việc hình thành Trung tâm Tài chính quốc tế…

Ngay những ngày cuối năm Ất Tỵ (ngày 11-2-2026), UBND TPHCM đã tổ chức Lễ ra mắt Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TPHCM (VIFC-HCMC). Sự kiện đánh dấu thời điểm trung tâm chính thức đi vào vận hành, mở ra một giai đoạn phát triển mới trong tiến trình hội nhập tài chính quốc tế của Việt Nam; một cột mốc thể chế quan trọng trong việc hình thành một không gian tài chính hiện đại, minh bạch, có khả năng kết nối dòng vốn toàn cầu và phục vụ trực tiếp cho phát triển kinh tế thực.

Thực hiện: Thái Phương