Đầu tư chứng khoán sau Tết: Không phải chuyện may rủi

Tính đến ngày 13-2, phiên giao dịch cuối cùng của năm Ất Tỵ, VN-Index cán mốc 1.824 điểm, tăng 2,2% so với đầu năm. Dù vẫn cách khá xa đỉnh lịch sử 1.918 điểm, so với cùng kỳ năm 2025 chỉ số đã tăng hơn 43%, cho thấy nền tảng tăng trưởng được củng cố trước khi bước vào kỳ nghỉ Tết Bính Ngọ 2026.

Sau kỳ nghỉ, thị trường tài chính được dự báo bước vào nhịp vận động đặc thù khi tâm lý lạc quan đầu năm song hành cùng kỳ vọng chính sách và kế hoạch kinh doanh mới của doanh nghiệp. Tuy nhiên năm nay bối cảnh có phần khác biệt, khi mặt bằng lãi suất được dự báo điều chỉnh tăng nhẹ, đặt ra bài toán phân bổ dòng tiền thận trọng hơn.

Biến số lãi suất và bài toán phân bổ dòng tiền đầu năm

Trao đổi với phóng viên Tuổi Trẻ Online, ông Nguyễn Quang Huy, CEO khoa tài chính – ngân hàng, Trường đại học Nguyễn Trãi, cho biết hiệu ứng sau Tết thường mang tính tâm lý trong 1 đến 4 tuần đầu năm. 

Để chuyển hóa thành xu hướng trung hạn kéo dài 3 đến 6 tháng, thị trường cần hội tụ các yếu tố như lãi suất dần ổn định từ quý 2, tăng trưởng tín dụng cải thiện, kết quả kinh doanh quý 1 và quý 2 khả quan và dòng vốn tổ chức duy trì tích cực.

Nhìn chung, sau Tết nhu cầu tín dụng thường gia tăng khi doanh nghiệp tái khởi động sản xuất kinh doanh. 

Điều này có thể tạo áp lực khiến lãi suất huy động và cho vay nhích lên trong ngắn hạn, sau đó dần ổn định vào quý 2 và quý 3, trước khi có khả năng tăng trở lại vào quý 4 theo yếu tố mùa vụ.

Theo ông Huy, biến số lãi suất sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến cách dòng tiền dịch chuyển giữa các kênh đầu tư.

Với bất động sản, lĩnh vực nhạy cảm với chi phí vốn, lãi suất cao hơn có thể làm gia tăng áp lực đòn bẩy, kéo dài vòng quay vốn và khiến quyết định đầu tư trở nên thận trọng hơn, qua đó ảnh hưởng đến thanh khoản thị trường.

Trong bối cảnh đó, chứng khoán với ưu thế thanh khoản cao, khả năng phản ánh kỳ vọng nhanh và chu kỳ vốn ngắn có thể trở thành điểm đến của một phần dòng tiền tái cơ cấu. Tuy nhiên đây không phải sự thay thế tuyệt đối, mà là quá trình phân bổ lại danh mục nhằm tối ưu hiệu quả vốn theo từng giai đoạn.

Không nên coi đầu tư là cơ hội may rủi

Ông Huy cho rằng hiệu ứng sau Tết không nên được nhìn nhận như cơ hội may rủi, mà là giai đoạn triển khai kế hoạch đã được chuẩn bị từ trước. Nhà đầu tư có thể cân nhắc 3 bước.

Thứ nhất, tái cấu trúc danh mục, giữ lại các cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt, lợi thế cạnh tranh rõ ràng và định giá hợp lý; đồng thời giảm tỉ trọng những mã suy yếu xu hướng hoặc thiếu động lực tăng trưởng.

Thứ hai, duy trì tỉ trọng tiền mặt linh hoạt khoảng 20 đến 40% nhằm chủ động nắm bắt cơ hội khi thị trường điều chỉnh mà không cần sử dụng đòn bẩy cao.

Thứ ba, hạn chế sử dụng margin trước kỳ nghỉ dài do rủi ro biến động quốc tế trong thời gian thị trường đóng cửa.

Về nhóm ngành, ngân hàng và tài chính nhiều khả năng tiếp tục đóng vai trò neo ổn định của thị trường. Trong môi trường lãi suất điều chỉnh, biên lãi thuần và tăng trưởng tín dụng sẽ là yếu tố then chốt.

Xây dựng, hạ tầng và vật liệu có thể hưởng lợi nếu tiến độ giải ngân đầu tư công được thúc đẩy. Khu công nghiệp và xuất khẩu được đánh giá tích cực khi kinh tế toàn cầu ổn định và dòng vốn FDI duy trì. 

Trong khi đó tiêu dùng và bán lẻ phản ánh sức cầu nội địa sau Tết, đặc biệt ở những doanh nghiệp có quản trị dòng tiền và tồn kho hiệu quả.

Về cấu trúc danh mục, trong môi trường lãi suất không còn ở vùng thấp, cổ phiếu vốn hóa lớn với nền tảng cơ bản vững chắc thường được ưu tiên để xác lập xu hướng. Khi thị trường ổn định và dòng tiền lan tỏa, nhóm cổ phiếu vốn hóa vừa có câu chuyện tăng trưởng rõ ràng mới có cơ hội bứt phá. Cổ phiếu quy mô nhỏ nên chiếm tỉ trọng hạn chế do biến động cao và rủi ro thanh khoản.

Theo chuyên gia, thị trường sẽ tưởng thưởng cho những nhà đầu tư có sự chuẩn bị, tư duy chiến lược và kỷ luật quản trị rủi ro hơn là những quyết định dựa trên cảm xúc nhất thời.