Từ kỷ lục xuất khẩu đến nền nông nghiệp giá trị cao

Nhân dịp Xuân Bính Ngọ 2026 và thời điểm khép lại năm đầu tiên Bộ Nông nghiệp và Môi trường vận hành theo mô hình mới, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng đã trao đổi về những kết quả nổi bật đạt được, các bài học trong công tác điều hành, cùng kỳ vọng cho chặng đường phát triển phía trước.

– Phóng viên: Ngành Nông nghiệp và Môi trường vừa khép lại năm 2025 với nhiều kết quả ấn tượng. Bộ trưởng có thể đánh giá khái quát về những dấu ấn nổi bật của ngành trong năm qua?

+ Bộ trưởng Trần Đức Thắng: Nhìn lại 2025, có thể nói đây là một năm nhiều biến động nhưng cũng cho thấy sự nỗ lực, quyết tâm, quyết liệt, hiệu quả của toàn Ngành. Điều này được thể hiện rõ khi bối cảnh kinh tế thế giới bất ổn, xung đột địa chính trị kéo dài, rào cản thương mại gia tăng và thiên tai, biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến khắc nghiệt và dị thường, nhưng nông nghiệp và môi trường vẫn giữ vững vai trò là trụ đỡ quan trọng của nền kinh tế, góp phần ổn định đời sống xã hội và sinh kế của hàng triệu người dân.

Với sự vào cuộc đồng bộ của toàn ngành, đến cuối năm 2025, tổng kim ngạch xuất khẩu ước đạt 70,63 tỉ USD, tăng 12,9% so với năm trước, vượt xa mục tiêu được giao và là mức cao nhất từ trước đến nay. Đặc biệt, xuất siêu toàn ngành ước đạt khoảng 21,31 tỉ USD, tăng 20,3%, đóng góp quan trọng vào cân đối thương mại quốc gia.

Để đạt được kết quả này, Bộ đã tập trung tháo gỡ rào cản thị trường, tiêu chuẩn kỹ thuật, truy xuất nguồn gốc; mở rộng và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu; từng bước nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng và thương hiệu nông sản Việt Nam.

Đặc biệt, chuyển đổi số được xác định là nhiệm vụ đột phá mang tính chiến lược lâu dài. Việc triển khai Nghị quyết số 57 trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường không chỉ dừng ở ứng dụng công nghệ, mà là quá trình thay đổi căn bản phương thức quản lý, điều hành và phục vụ, lấy dữ liệu số làm nền tảng nâng cao hiệu quả, minh bạch và năng lực dự báo.

Một dấu ấn nổi bật của năm 2025 là việc hoàn thành xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai và triển khai Chiến dịch 90 ngày làm giàu, làm sạch dữ liệu đất đai trên phạm vi toàn quốc. Trong điều kiện thời gian gấp rút, khối lượng công việc rất lớn và chịu tác động của thiên tai, mưa lũ, toàn hệ thống đã rà soát, cập nhật hơn 61,7 triệu thửa đất; trong đó trên 24,3 triệu thửa đạt tiêu chí “đúng – đủ – sạch – sống”, sẵn sàng kết nối, chia sẻ và khai thác theo thời gian thực.

Cùng với đó, công tác đồng bộ dữ liệu được triển khai quyết liệt. Đến nay, 34/34 tỉnh, thành phố đã hoàn thành đồng bộ dữ liệu đất đai về Trung ương với tỷ lệ đạt khoảng 98%. Đây là nền tảng dữ liệu rất quan trọng, phục vụ quản lý, điều hành và phát triển kinh tế – xã hội trong giai đoạn mới.

Phát triển nông nghiệp và môi trường hôm nay chính là vun trồng cho ngày mai

– Nhìn lại năm đầu tiên vận hành theo mô hình mới, đâu là điều để lại ấn tượng sâu sắc nhất đối với ông trong công tác điều hành của ngành?

+ 2025 là năm đầu tiên Bộ Nông nghiệp và Môi trường vận hành theo mô hình mới, không chỉ được ghi dấu bằng những con số tăng trưởng, mà quan trọng hơn là những giá trị đọng lại về tư duy, cách làm và khát vọng phát triển lan tỏa trong toàn ngành. Chính những chuyển biến âm thầm ấy sẽ quyết định chiều sâu và độ bền vững của chặng đường phía trước.

Sau khi hợp nhất hai Bộ, công tác sắp xếp bộ máy được triển khai quyết liệt, tinh gọn đầu mối, phân định rõ chức năng, nhiệm vụ, đi đôi với hoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng cường phân cấp, phân quyền và cải cách thủ tục hành chính. Điều này giúp chính sách đi vào cuộc sống nhanh hơn, tạo thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp và địa phương trong tổ chức thực hiện.

Một trụ cột rất quan trọng là công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế. Trong bối cảnh mô hình phát triển thay đổi nhanh, pháp luật không thể đi sau thực tiễn, mà phải đi trước một bước, kịp thời tháo gỡ những điểm nghẽn đang cản trở sản xuất, kinh doanh và đầu tư. Mỗi văn bản được ban hành đều được quán triệt theo hướng ổn định, đồng bộ, khả thi, thực sự trở thành đòn bẩy cho phát triển.

– Bước sang năm mới, Bộ trưởng kỳ vọng điều gì cho diện mạo ngành Nông nghiệp và Môi trường?

+ Nhìn về phía trước, ngành Nông nghiệp và Môi trường mang theo khát vọng phát triển dài hạn, gắn với dấu mốc 80 năm hình thành và trưởng thành.

Đó không chỉ là khát vọng tăng trưởng hay mở rộng quy mô, mà là khát vọng kiến tạo một nền nông nghiệp hiện đại, sinh thái, đủ sức cạnh tranh toàn cầu; một hệ thống quản lý tài nguyên và môi trường minh bạch, hiệu quả, hài hòa giữa phát triển kinh tế và gìn giữ không gian sống của đất nước.

Khát vọng ấy được gửi gắm trong một thông điệp giản dị mà bền bỉ, phát triển nông nghiệp và môi trường hôm nay chính là vun trồng cho ngày mai. Thành công của ngành không chỉ được đo bằng những con số của từng năm hay từng nhiệm kỳ, mà bằng đóng góp bền bỉ cho sự phát triển chung của quốc gia.

Với tầm vóc mới, sứ mệnh mới và khát vọng lớn, ngành Nông nghiệp và Môi trường đang đứng trước cơ hội lịch sử để khẳng định vai trò trụ cột trong kỷ nguyên tăng trưởng xanh, bền vững và thịnh vượng.

– Xin cảm ơn Bộ trưởng!