Cận cảnh côn trùng, mở ra một thế giới lạ lẫm mê ly

Từng sợ nhện đến mức né tránh, Dara Ojo – một nhiếp ảnh gia sinh năm 1991 – giờ đây lại là người dành hàng giờ để tiến sát những loài côn trùng nhỏ bé, ghi lại vẻ đẹp tinh xảo mà mắt thường khó có thể nhìn thấy.

Sinh ra tại TP Lagos – Nigeria và hiện sinh sống tại Canada, Dara Ojo được xem là một trong những gương mặt nổi bật của nhiếp ảnh macro thiên nhiên.

Những bức ảnh cận cảnh cực độ của anh – từ bướm đêm, chuồn chuồn, nhện cho đến bọ cánh cứng – đã lan tỏa mạnh mẽ trên mạng xã hội, thu hút hàng trăm nghìn lượt xem và chia sẻ, trong đó có cả Phó Tổng Thư ký Liên hợp quốc Amina J. Mohammed.

Từ nỗi sợ đến đam mê

Ojo thừa nhận anh từng rất sợ nhện, đặc biệt là những loài có nọc độc. Tuy nhiên, chính quá trình tiếp xúc gần gũi để chụp ảnh đã giúp anh thay đổi hoàn toàn cảm nhận.

“Mỗi lần chụp một loài côn trùng, tôi đều cảm thấy tò mò, kinh ngạc trước cấu trúc và vẻ đẹp trong từng chi tiết của chúng” – Ojo chia sẻ với CNN.

Đối với anh, nhiếp ảnh không chỉ là nghệ thuật mà còn là cách kể chuyện về bảo tồn. Niềm yêu thích nhiếp ảnh của Ojo bắt đầu từ khi còn nhỏ với chiếc máy ảnh Nikon của cha. Khi trưởng thành, anh từng chụp chim, rắn, ếch và nhiều loài động vật khác.

Bước ngoặt đến vào năm 2020, khi anh đang dạy tiếng Anh tại Trung Quốc thì đại dịch COVID-19 bùng phát. Thời gian giãn cách kéo dài khiến Ojo tìm đến côn trùng như một cách giết thời gian – và rồi trở thành đam mê nghiêm túc.

Lấp khoảng trống của nhiếp ảnh thiên nhiên

Giữa “biển” hình ảnh động vật hoang dã trên mạng, Ojo nhận ra côn trùng – dù chiếm số lượng áp đảo trong hệ sinh thái – lại rất ít được khai thác một cách nghệ thuật.

Ojo tự học kỹ thuật chụp macro qua các video trên YouTube và tham gia khóa học Côn trùng và cuộc sống của chúng ta tại ĐH Alberta (Canada).

Bức ảnh macro đầu tiên của anh là một con chuồn chuồn, chụp năm 2020. Hai năm sau, loạt ảnh bọ cánh cứng sọc trắng tại Trung Quốc bất ngờ lan truyền mạnh mẽ, đưa tên tuổi Ojo đến với công chúng quốc tế.

Trong những bức ảnh ấy, côn trùng nhỏ chỉ vài cm bỗng hiện lên với vẻ “khổng lồ” – đôi mắt như loa phóng thanh, những sợi lông li ti trên khuôn mặt lộ rõ từng chi tiết. “Chúng trông đáng sợ nhưng cũng đầy cuốn hút” – Ojo nhận xét.

Áp lực từ sự nổi tiếng và sứ mệnh bảo tồn

Sự chú ý toàn cầu mang lại cho Dara Ojo nhiều cơ hội nhưng đồng thời cũng tạo ra không ít áp lực, buộc anh phải liên tục nâng cao tiêu chuẩn sáng tạo của bản thân. 

Ý thức rõ vai trò đại diện của một người da màu trong lĩnh vực còn thiếu sự đa dạng, Ojo cho rằng anh không cho phép mình dừng lại ở vùng an toàn.

Trong số các tác phẩm nổi bật của Ojo có hình ảnh bướm đêm primrose với sắc hồng – vàng rực rỡ, nhện dệt lưới lưng gai với phần bụng như mái chùa, châu chấu katydid có khuôn mặt gợi liên tưởng đến mái vòm nhà thờ hay khoảnh khắc nhện sói đang ăn ếch.

Anh cho biết đã chụp hơn 40 loài nhện, 50 loài bướm đêm, 30 loài bướm, hơn 20 loài chuồn chuồn và ít nhất 70 loài chuồn chuồn kim.

Trong số đó, tình trạng của loài ong khiến anh lo ngại nhất. “Ong ngày càng hiếm và đang bị đe dọa nghiêm trọng, trong khi chúng lại thiết yếu cho sự sống của con người” – Ojo nhấn mạnh.

Nhiếp ảnh vì tương lai sinh thái

Các tác phẩm của Dara Ojo hiện được giới thiệu trong tập đầu tiên mang tên Ngày tận thế của côn trùng của loạt phim tài liệu Thế giới côn trùng, phát sóng tại Mỹ và Canada.

Bộ phim phản ánh sự suy giảm nghiêm trọng của côn trùng trên toàn cầu và những hệ lụy đối với hệ sinh thái cũng như đời sống con người.

Dù được biết đến rộng rãi, nhiếp ảnh vẫn chưa phải công việc toàn thời gian của Ojo. Anh hiện là chuyên viên phân tích dữ liệu tại ĐH Alberta và có bằng MBA về công nghệ thông tin tại Anh. Nền tảng công nghệ giúp anh xử lý ảnh hiệu quả hơn, đặc biệt với kỹ thuật chụp xếp chồng tiêu cự để tạo độ nét hoàn hảo.

Ojo dự kiến phát hành cuốn sách ảnh đầu tiên vào năm 2026 và tiếp tục ra mắt thêm ba cuốn trong vòng 5 năm tới.