Một hệ thống tên lửa phòng không Patriot (Ảnh: EP).
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 17/2 cho biết Mỹ từng hứa cấp giấy phép cho châu Âu sản xuất tên lửa phòng không, bao gồm cả tên lửa cho hệ thống Patriot, nhưng cuối cùng đã không thực hiện, làm chậm quá trình mà ông mô tả là xây dựng năng lực phòng thủ lục địa ở mức then chốt.
Phát biểu ngày 17/2, ông Zelensky cho biết Ukraine đã nêu vấn đề sản xuất tên lửa tại châu Âu với Washington “vài năm trước”, đề xuất sản xuất ngay tại Ukraine hoặc phối hợp cùng các đối tác NATO.
“Đã có những lời hứa về giấy phép, nhưng cuối cùng Mỹ đã không đồng ý. Mặc dù chúng tôi đề xuất sản xuất cả ở Ukraine và phối hợp với các đối tác NATO trong khu vực, với Romania, với Ba Lan”, ông nói.
Ông Zelensky đã nêu những hệ quả cụ thể của việc này, cho rằng nếu Mỹ thực hiện lời hứa và đưa dây chuyền sản xuất sang châu Âu thì điều đó “chắc chắn có thể đã củng cố an ninh cho tất cả chúng ta, toàn bộ châu lục”.
Những phát biểu này được đưa ra sau cuộc gặp giữa ông Zelensky và Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov, trong đó theo lời tổng thống, 2 bên đã xác định các ưu tiên trong hợp tác với đối tác và bảo đảm chuỗi cung ứng ổn định, với một số cuộc đàm phán và hội nghị dự kiến diễn ra trong những tuần tới.
Trong số các ưu tiên đó, ông Zelensky cho biết có việc thúc đẩy mở rộng sản xuất tên lửa tại châu Âu. “Chúng tôi sẽ nói về việc châu Âu cần có năng lực sản xuất riêng các loại tên lửa phòng không, tất cả các loại tên lửa thực sự cần thiết”, ông nói, đồng thời thừa nhận một số bước đã được triển khai.
“Đã có những bước đi nhất định: tăng cường sản xuất, mở rộng quy mô. Nhưng tốc độ công việc này vẫn chưa đủ. Sản lượng tiềm năng cũng cần được nâng lên”, ông nhấn mạnh.
Tính cấp bách của vấn đề được thể hiện qua tình trạng kho dự trữ của các nước đồng minh. Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul cho biết nước này gần như đã cạn kiệt kho tên lửa phòng không có thể chuyển giao cho Ukraine.
“Chúng tôi đơn giản là không còn nữa”, ông Wadephul nói. Ông cho biết thêm rằng các tên lửa đất đối không còn lại, bao gồm cả những tên lửa cho hệ thống Patriot do Mỹ sản xuất, không sẵn có để chuyển giao trực tiếp từ các kho của Đức.
Theo ông Wadephul, các tên lửa mới sản xuất đang được chuyển trực tiếp tới Ukraine thông qua một cơ chế do các đối tác châu Âu tài trợ, trong đó chủ yếu là Đức. Ông nói Berlin đã nhiều lần tăng cường năng lực phòng không cho Ukraine và đã cung cấp mọi thứ có thể từ kho dự trữ của mình.
Cựu Giám đốc CIA, Tướng David Petraeus, trong một cuộc phỏng vấn với NV, cho biết châu Âu đang triển khai sản xuất bổ sung các hệ thống phòng không tương tự Patriot của Mỹ, dù không nêu rõ thời gian hay quy mô.
Khoảng trống nguồn cung đã gây ra hệ quả về mặt tác chiến. Người phát ngôn Không quân Ukraine cho biết trong một số đợt tấn công quy mô lớn của Nga, các bệ phóng NASAMS chỉ còn 2 tên lửa thay vì 6 quả theo cấu hình tiêu chuẩn. Trong một số trường hợp, các bệ phóng của Ukraine hoàn toàn trống không vì thiếu tên lửa phòng thủ.
Ông Zelensky nói ông vẫn tin rằng các nước châu Âu cuối cùng sẽ bảo đảm được năng lực phòng thủ đủ mạnh, nhưng nói thêm: “Sẽ tốt hơn nhiều cho tất cả mọi người nếu kết quả đó đạt được sớm hơn”.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/ong-zelensky-my-khien-chau-au-can-kiet-ten-lua-vien-tro-cho-ukraine-20260218182859521.htm
