Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ Christopher Yeaw (Ảnh: X).
Một quan chức cấp cao của Mỹ ngày 17/2 đã tiết lộ những gì Washington cho là các chi tiết mới về một vụ nổ để thử hạt nhân ngầm mà Trung Quốc bị nghi ngờ đã tiến hành vào tháng 6/2020.
Trợ lý Ngoại trưởng Christopher Yeaw phát biểu tại một sự kiện do viện nghiên cứu Hudson rằng một trạm địa chấn từ xa tại Kazakhstan đã ghi nhận một “vụ nổ” có độ lớn 2,75 độ, cách đó 720km, tại bãi thử Lop Nor ở miền Tây Trung Quốc vào ngày 22/6/2020.
“Tôi đã xem thêm các dữ liệu kể từ đó. Tôi cho rằng khả năng rất thấp đây là điều gì khác ngoài một vụ nổ, một vụ nổ đơn lẻ”, ông Yeaw nói, đồng thời cho biết dữ liệu này không phù hợp với các vụ nổ khai thác mỏ.
“Nó cũng hoàn toàn không phù hợp với một trận động đất”, ông Yeaw, cựu nhà phân tích tình báo và quan chức quốc phòng có bằng tiến sĩ kỹ thuật hạt nhân, nói.
“Đó là những gì bạn có thể thấy từ một vụ thử thiết bị nổ hạt nhân”, ông nhấn mạnh.
Tổ chức Hiệp ước Cấm Thử Hạt Nhân Toàn diện, cơ quan có nhiệm vụ phát hiện các vụ nổ để thử hạt nhân, cho biết không có đủ dữ liệu để xác nhận cáo buộc của ông Yeaw một cách chắc chắn. Trung Quốc chưa đưa ra bình luận về nghi vấn của ông Yeaw.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đang kêu gọi Trung Quốc tham gia cùng Mỹ và Nga đàm phán một hiệp ước thay thế New START, thỏa thuận hạn chế vũ khí hạt nhân chiến lược cuối cùng giữa Washington và Moscow, vốn đã hết hiệu lực vào ngày 5/2.
Trung Quốc trước đó đã phủ nhận việc kích nổ một vụ thử hạt nhân ngầm sau khi Mỹ lần đầu đưa ra cáo buộc tại một hội nghị quốc tế vào đầu tháng này.
Khi đó, Đại sứ Trung Quốc về giải trừ quân bị, ông Shen Jian, cho rằng Bắc Kinh luôn hành động thận trọng và có trách nhiệm trong các vấn đề hạt nhân.
“Trung Quốc lưu ý rằng Mỹ tiếp tục thổi phồng cái gọi là mối đe dọa hạt nhân từ Trung Quốc. Trung Quốc kiên quyết phản đối những luận điệu sai trái như vậy. Chính Mỹ mới là bên làm trầm trọng hơn nữa cuộc chạy đua vũ trang”, nhà ngoại giao Trung Quốc cáo buộc.
Trạm địa chấn PS23 tại Kazakhstan là một phần của hệ thống giám sát toàn cầu do Tổ chức Hiệp ước Cấm Thử Hạt Nhân Toàn diện (CTBTO) vận hành.
Tổng Thư ký điều hành của tổ chức, Robert Floyd, cho biết trong một tuyên bố rằng trạm PS23 đã ghi nhận “hai sự kiện địa chấn rất nhỏ” cách nhau 12 giây vào ngày 22/6/2020.
Ông cho biết hệ thống giám sát của CTBTO có thể phát hiện các “sự kiện” phù hợp với những vụ nổ để thử hạt nhân có lượng nổ tương đương từ 500 tấn TNT trở lên.
“Hai sự kiện này thấp hơn rất nhiều so với ngưỡng đó. Vì vậy, chỉ dựa trên dữ liệu này, không thể đánh giá nguyên nhân của các sự kiện một cách chắc chắn”, ông Floyd nói.
Ông Yeaw nghi ngờ Trung Quốc đã cố che giấu vụ thử bằng cách sử dụng phương pháp gọi là “tách chấn”, trong đó thiết bị được kích nổ trong một khoang ngầm lớn nhằm làm giảm cường độ sóng chấn động truyền qua lớp đá xung quanh.
Trung Quốc đã bác bỏ lời kêu gọi của Tổng thống Trump về việc đàm phán một hiệp ước 3 bên thay thế New START. Bắc Kinh cho rằng kho vũ khí hạt nhân chiến lược của họ nhỏ hơn nhiều so với Washington và Moscow, hai cường quốc hạt nhân lớn nhất thế giới.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/vu-no-bi-an-khien-my-nghi-ngo-trung-quoc-am-tham-thu-hat-nhan-20260218072720390.htm
