Có phải nộp thuế thu nhập cá nhân khi nhận tiền lì xì dịp Tết?

Gia đình, họ hàng của tôi nhiều người ở xa nên Tết hay chuyển tiền lì xì của các con tôi qua tài khoản ngân hàng của tôi. Sếp lì xì cho nhân viên nhân ngày đi làm đầu tiên sau kỳ nghỉ Tết cũng chuyển khoản qua ngân hàng. Cơ quan lì xì tiền tàu xe về quê mỗi dịp Tết cũng chuyển khoản. 

Bạn đọc thắc mắc những khoản lì xì này có bị tính là thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân hay không? 

Tiền lì xì không phải chịu thuế

Luật sư Nguyễn Thanh Đạm, Đoàn luật sư TP.HCM, trả lời:

Gần đây, việc tiêu dùng không tiền mặt ngày càng phổ biến. Không chỉ là chuyện lương bổng ở cơ quan, mua bán ngoài xã hội, mà các khoản biếu xén, lì xì, quà tặng nhau cũng thường được chuyển khoản qua ngân hàng. 

Tất cả các khoản này đều được ngân hàng lưu dấu bằng lệnh “ghi có” lạnh lùng trên tài khoản, chứ không phân biệt tiền nào là lì xì, tiền nào là cho tặng, biếu xén.

Nhiều người chỉ có một tài khoản ngân hàng, vừa nhận lương và nhận tất cả các khoản như biếu, tặng, thậm chí cả tiền lì xì cho con cái ngày Tết của họ hàng ở xa. Tuy nhiên không phải tất cả các khoản ghi có trong tài khoản đều được tính là thu nhập để tính thuế thu nhập cá nhân cho chỉ tài khoản.

Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 quy định thu nhập chịu thuế bao gồm các loại thu nhập từ kinh doanh, tiền lương, tiền công, đầu tư vốn, chuyển nhượng vốn, bất động sản, trúng thưởng, bản quyền, nhượng quyền thương mại, nhận thừa kế, nhận quà tặng là tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng…

Khoản 10 Điều 3 Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2007 thì thu nhập chịu thuế từ nhận quà tặng là quà tặng là chứng khoán, phần vốn góp trong các tổ chức kinh tế, cơ sở kinh doanh, bất động sản và các tài sản khác phải đăng ký quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng.

Như vậy những khoản tiền mặt hoặc chuyển khoản thông thường giữa cá nhân với cá nhân không gắn với hoạt động kinh doanh, tiền lương, tiền công không thuộc đối tượng bị đánh thuế.

Theo Khoản 10 Điều 2 Thông tư 111 năm 2013 của Bộ Tài chính hướng dẫn Luật Thuế thu nhập cá nhân và nghị định hướng dẫn thực hiện luật này thì quà tặng chịu thuế thu nhập cá nhân là chứng khoán, phần vốn góp, bất động sản và các tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng.

Như vậy tiền lì xì theo nghĩa thông thường phổ biến là món quà được các cá nhân cho, tặng nhau nhân dịp đầu năm mới để mừng tuổi. Và khoản cho tặng này, dù trực tiếp hay chuyển khoản qua ngân hàng thì không thuộc nhóm quà tặng phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng. 

Vì vậy khoản tiền này không phải là đối tượng chịu thuế thu nhập cá nhân, người nhận không phải kê khai và chịu thuế thu nhập cá nhân.

Lì xì là tiền thưởng, trả công hoặc thù lao phải chịu thuế

Trong thực tế, ba chữ “tiền lì xì” ngày nay được sử dụng ở nghĩa rộng hơn: người lao động thưởng đầu năm mới cho người lao động cũng được gọi là lì xì, các doanh nghiệp, tổ chức thường trích một khoản tiền thưởng hoặc tiền công phát vào ngày đi làm đầu năm mới. Khoản chi này được ghi nhận trong sổ sách kế toán của doanh nghiệp, người sử dụng lao động.

Một số trường hợp khác gọi là tiền lì xì nhưng thực chất là tiền thù lao, hoa hồng, thu nhập từ kinh doanh và thường ghi nhận trong hợp đồng như một phần của lợi nhuận, tiền công, thu nhập của người lao động.

Tất cả những trường hợp tiền lì xì hiểu theo hướng mở rộng này thực chất là tiền lương, thưởng, tiền công, thù lao của người lao động, thu nhập từ kinh doanh… lại là đối tượng chịu thuế thu nhập cá nhân. 

Dù được nhận dưới hình thức chuyển khoản thời “không tiền mặt” hay là trong phong bì đỏ ở buổi họp mặt đầu năm cũng được ghi nhận và người nhận phải kê khai, chịu thuế thu nhập cá nhân.

Ở đây, theo nội dung câu hỏi của bạn đọc, có khoản tiền lì xì hỗ trợ người lao động tiền tàu xe về Tết. Tương tự các khoản thưởng sau Tết, khoản tiền hỗ trợ này của tổ chức, người sử dụng lao động cho người lao động cũng được xem là một khoản thu nhập khác có tính chất như tiền lương tiền công. 

Vì vậy khoản này cũng phải được kê khai và tính thuế thu nhập cá nhân.