Thủ tướng: Xây dựng đường sắt đô thị với tầm nhìn trăm năm, 90% nhân lực là người Việt

Ngày 22-2 (mùng 6 Tết Bính Ngọ), Thủ tướng Phạm Minh Chính đã kiểm tra hiện trường dự án tuyến đường sắt đô thị số 3 Nhổn – ga Hà Nội và có cuộc làm việc với các bộ ngành, địa phương, cơ quan liên quan để thúc đẩy dự án này và các dự án đường sắt đô thị. 

Biểu dương cán bộ, công nhân kỹ sư làm xuyên Tết cho dự án

Tuyến đường sắt đô thị Nhổn – ga Hà Nội do UBND TP Hà Nội là cơ quan chủ quản, chiều dài tuyến chính 12,5km, đoạn đi trên cao dài 8,5km, đoạn đi ngầm khoảng 4km, tổng mức đầu tư 34.826 tỉ đồng. Tuy nhiên quá trình thực hiện dự án gặp nhiều vướng mắc, khó khăn, phải điều chỉnh thời gian thực hiện hoàn thành, đưa vào khai thác sử dụng tháng 12-2027. 

Riêng đoạn trên cao từ Nhổn – Cầu Giấy đã hoàn thành và đưa vào vận hành, khai thác từ ngày 8-8-2024 theo đúng tiến độ điều chỉnh. Phần ngầm được thi công đồng loạt, đạt 76,3%, cơ bản đáp ứng tiến độ; lũy kế giải ngân từ đầu dự án đến ngày 10-2-2026 đạt hơn 25.258 tỉ đồng trên tổng số 34.826 tỉ đồng, tương đương 72,53%.

Dự kiến toàn bộ công tác khoan hầm hoàn thành trong tháng 3-2026, hoàn thành lắp đặt thiết bị vào tháng 4-2027; đưa đoạn tuyến ngầm vào vận hành thương mại từ tháng 12-2027. 

Hiện các gói thầu thiết bị đang gặp khó khăn và chậm trễ trong việc đàm phán phụ lục hợp đồng để hoàn thành các công việc còn lại của phần ngầm. 

Tại các ga ngầm S9 – Kim Mã, S11 – Văn Miếu và ga S12 – Trần Hưng Đạo, thăm hỏi, chúc Tết và tặng quà động viên đội ngũ cán bộ, kỹ sư, chuyên gia và công nhân, Thủ tướng đã biểu dương đội ngũ cán bộ, kỹ sư, công nhân đã hy sinh thời gian, niềm vui sum họp gia đình, làm việc xuyên lễ, xuyên Tết để thúc đẩy tiến độ thi công dự án. 

Thủ tướng mong muốn chủ đầu tư, tư vấn, nhà thầu, đội ngũ cán bộ, kỹ sư, công nhân tiếp tục phát huy tinh thần “ăn tranh thủ, ngủ khẩn trương”, “vượt nắng, thắng mưa, không thua bão gió”, tổ chức thi công “3 ca, 4 kíp”, “chỉ bàn làm, không bàn lùi”, nỗ lực cao nhất và tăng tốc hơn nữa để hoàn thành các mục tiêu trọng điểm của dự án.

Với quan điểm cần vừa làm vừa rút kinh nghiệm, hoàn thiện công nghệ, thay đổi cách làm, tiếp tục tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, cần thúc đẩy tiến độ của dự án đường sắt Nhổn – ga Hà Nội, đồng thời đảm bảo chất lượng, kỹ thuật – mỹ thuật, an toàn lao động, vệ sinh môi trường, phòng chống tiêu cực, lãng phí…

Thay đổi phương pháp để triển khai tuyến đường sắt đô thị

Từ thực tiễn dự án đường sắt đô thị của Hà Nội trong 17 năm qua (hiện có khoảng 21km đã khai thác), mục tiêu tới năm 2045 Hà Nội có hơn 600km đường sắt đô thị, Thủ tướng cho rằng tốc độ triển khai những năm tới phải gấp hàng chục lần, nên phải thay đổi phương pháp luận, cách tiếp cận, cách làm, cách tổ chức, vượt lên chính mình, góp phần phát triển đất nước nhanh, bền vững.

Theo đó, các nhiệm vụ trọng tâm là vừa xây dựng, hoàn thiện quy chuẩn, tiêu chuẩn đường sắt đô thị của Việt Nam; quy hoạch hướng tuyến với tầm nhìn trăm năm, quy hoạch công nghệ phải hiện đại và tối ưu hóa, quy hoạch bảo hành, bảo dưỡng phải tự chủ, quy hoạch phát triển nguồn nhân lực; không để lãng phí thời gian, nguồn lực, đất đai với tầm nhìn xa trông rộng, nghĩ sâu làm lớn, đi sâu vào lòng đất, vươn cao lên không gian, tiết kiệm mặt bằng.

Phải chuyển giao công nghệ tiên tiến, hiện đại, thống nhất, dùng chung, phát triển công nghiệp phụ trợ cho ngành đường sắt một cách nhanh nhất, đáp ứng yêu cầu thực tế; đào tạo nhân lực theo đúng kế hoạch, nhanh hơn, mạnh hơn, phấn đấu 90% nhân lực trong lĩnh vực này là người Việt Nam. 

Huy động nguồn vốn đa dạng như đầu tư công, hợp tác công tư, vốn vay, phát hành trái phiếu (trái phiếu công trình, trái phiếu Chính phủ, trái phiếu địa phương…); giao Viettel, VNPT và các doanh nghiệp Việt Nam để nội địa hóa hệ thống điều hành; tổ chức quản lý, vận hành, khai thác hiện đại, thông minh, số hóa, xanh hóa, Việt Nam hóa, tham khảo kinh nghiệm các nước phù hợp với điều kiện Việt Nam.

Các bộ ngành Trung ương phải hợp đồng tác chiến, phối hợp hiệu quả, chặt chẽ với UBND TP Hà Nội trong triển khai các dự án; trong quý 1-2026, UBND TP Hà Nội nghiên cứu, phối hợp với Bộ Tài chính phát hành trái phiếu phát triển đường sắt.