Chiến lược phòng ngừa sa sút trí tuệ từ tách cà phê
Cụ thể, khi uống 2-3 tách cà phê mỗi ngày có thể giúp giảm nguy cơ sa sút trí tuệ và làm chậm suy giảm nhận thức.
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí JAMA, do các nhà khoa học thuộc Trường Y tế Công cộng Harvard T.H. Chan và Viện Broad thực hiện.
Caffeine trong cà phê được cho là có thể góp phần bảo vệ thần kinh (Ảnh: Thanh Bình).
Nhóm nghiên cứu đã sử dụng dữ liệu từ hai nghiên cứu đoàn hệ quy mô lớn, theo dõi trong thời gian dài để đánh giá mối liên quan giữa mức tiêu thụ đồ uống chứa caffeine và nguy cơ phát triển sa sút trí tuệ.
“Khi tìm kiếm những chiến lược tiềm năng nhằm phòng ngừa sa sút trí tuệ, chúng tôi tin rằng một yếu tố phổ biến như cà phê có thể là một can thiệp dinh dưỡng đáng để xem xét.
Lợi thế về nguồn dữ liệu chất lượng cao từ các nghiên cứu kéo dài hơn 40 năm đã cho phép chúng tôi kiểm định giả thuyết này một cách hệ thống”, tác giả Daniel Wang, Phó giáo sư Trường Y tế Công cộng Harvard T.H. Chan cho biết.
Tuy nhiên, quy mô tác động được ghi nhận ở mức khiêm tốn, và việc bảo vệ chức năng nhận thức khi lão hóa vẫn cần một chiến lược toàn diện, bao gồm nhiều yếu tố lối sống và can thiệp khác nhau.
Kết quả nghiên cứu cho thấy việc tiêu thụ cà phê hoặc trà chứa caffeine có thể là một mảnh ghép trong tổng thể các biện pháp hỗ trợ duy trì sức khỏe não bộ.
Phòng ngừa sớm được xem là chiến lược then chốt trong kiểm soát sa sút trí tuệ, trong bối cảnh các phương pháp điều trị hiện nay còn hạn chế và chủ yếu chỉ đem lại hiệu quả khiêm tốn khi bệnh đã biểu hiện triệu chứng.
Chính vì vậy, giới khoa học ngày càng chú trọng nghiên cứu vai trò của các yếu tố lối sống, đặc biệt là chế độ ăn uống đối với quá trình hình thành và tiến triển của bệnh.
Dữ liệu 43 năm làm rõ vai trò của caffeine trong bảo vệ não bộ
Cà phê và trà chứa nhiều hợp chất hoạt tính sinh học, trong đó có polyphenol và caffeine, những thành phần được cho là có tiềm năng bảo vệ thần kinh thông qua cơ chế chống viêm, hạn chế tổn thương tế bào và hỗ trợ duy trì chức năng nhận thức.
Tuy nhiên, các bằng chứng trước đây về mối liên quan giữa tiêu thụ cà phê và nguy cơ sa sút trí tuệ còn thiếu nhất quán.
Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ thời gian theo dõi tương đối ngắn ở một số nghiên cứu, thiếu dữ liệu chi tiết về thói quen tiêu thụ dài hạn, chưa phân biệt rõ giữa các loại đồ uống, cũng như chưa đánh giá toàn diện diễn tiến bệnh.
Dữ liệu từ hai nghiên cứu đoàn hệ Nurses’ Health Study và Health Professionals Follow-Up Study đã góp phần khắc phục những hạn chế nói trên.
Người tham gia được đánh giá định kỳ về chế độ ăn, tình trạng sa sút trí tuệ, suy giảm nhận thức chủ quan cũng như chức năng nhận thức đo lường khách quan, với thời gian theo dõi kéo dài tới 43 năm.
Trên cơ sở đó, nhóm nghiên cứu phân tích và so sánh tác động của cà phê chứa caffeine, trà và cà phê khử caffeine đối với nguy cơ sa sút trí tuệ và các chỉ số sức khỏe nhận thức ở từng cá nhân.
Trong tổng số 131.821 người tham gia, có 11.033 trường hợp được chẩn đoán sa sút trí tuệ trong thời gian theo dõi.
Phân tích cho thấy, ở cả nam và nữ, nhóm có mức tiêu thụ cà phê chứa caffeine cao nhất ghi nhận nguy cơ sa sút trí tuệ thấp hơn 18% so với những người hầu như không sử dụng hoặc sử dụng rất ít loại đồ uống này.
Ngoài ra, tỷ lệ suy giảm nhận thức chủ quan ở nhóm uống cà phê có caffeine cũng thấp hơn (7,8% so với 9,5%).
Nghiên cứu trên 130.000 người cho thấy 2-3 tách cà phê mỗi ngày liên quan nguy cơ sa sút trí tuệ thấp hơn 18% (Ảnh: Vietnam Tourism).
Trên một số thang đo khách quan, nhóm này đồng thời đạt điểm số cao hơn trong các bài đánh giá chức năng nhận thức tổng thể.
Mức tiêu thụ trà cao hơn ghi nhận xu hướng bảo vệ tương tự, trong khi cà phê khử caffeine không cho thấy mối liên quan đáng kể.
Phát hiện này gợi ý caffeine có thể là thành phần đóng vai trò chính trong tác dụng bảo vệ thần kinh, dù các nhà nghiên cứu nhấn mạnh cần thêm bằng chứng để làm rõ cơ chế sinh học nền tảng cũng như các yếu tố liên quan.
Lợi ích đối với chức năng nhận thức được quan sát rõ nhất ở nhóm tiêu thụ từ hai đến ba tách cà phê chứa caffeine hoặc một đến hai tách trà mỗi ngày.
Đáng chú ý, trái với một số báo cáo trước đây, mức tiêu thụ caffeine cao hơn không ghi nhận tác động bất lợi; ngược lại, vẫn duy trì hiệu quả bảo vệ tương đương ngưỡng tối ưu.
“Chúng tôi cũng phân tích theo mức độ nguy cơ di truyền đối với sa sút trí tuệ và nhận thấy xu hướng nhất quán ở các nhóm khác nhau.
Điều này cho thấy cà phê hoặc caffeine có thể mang lại lợi ích tương tự cho cả những người có nguy cơ di truyền cao lẫn thấp”, đồng tác giả chính Yu Zhang, sinh viên Trường Y tế Công cộng Harvard T.H. Chan cho biết.
Nguồn: https://dantri.com.vn/suc-khoe/ca-phe-va-nao-bo-nghien-cuu-43-nam-he-lo-dieu-dang-chu-y-20260223225423270.htm
