Phán quyết bác bỏ chính sách thuế của ông Trump khiến nỗ lực dùng thuế quan để ngăn Ấn Độ mua dầu Nga trở nên khó khăn hơn.
Ngày 20/2, Tòa án Tối cao Mỹ ra phán quyết các mức thuế Tổng thống Donald Trump áp đặt dựa trên Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) là bất hợp pháp. Ông Trump năm ngoái dùng IEEPA để áp thuế đối ứng với hầu hết đối tác thương mại và thuế riêng với nhiều quốc gia như Canada, Mexico, Trung Quốc, Brazil…
Sarang Shidore – Giám đốc Chương trình Nam Bán cầu tại Viện nghiên cứu Quincy nhận định phán quyết này sẽ hạn chế khả năng điều chỉnh thuế của ông Trump vì những lý do như hoạt động mua dầu Nga, hoặc các yếu tố không liên quan đến thương mại, kinh tế.
“Tôi cho rằng Ấn Độ sẽ duy trì mối quan hệ lành mạnh với Nga, kể cả trong lĩnh vực năng lượng”, Sarang Shidore nhận định. Ông dự báo Ấn Độ có thể giảm mua dầu Nga, nhưng khó dừng hoàn toàn.
Tổng thống Nga Vladimir Putin (trái) và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại New Delhi tháng 12/2025. Ảnh: AFP
Theo hãng dữ liệu Kpler, Ấn Độ nhập khẩu 1,16 triệu thùng dầu Nga mỗi ngày trong tháng 2, thấp hơn mức trung bình 1,71 triệu thùng năm ngoái. Dù hiện chưa có dữ liệu hàng cập cảng cho tháng 3 và 4, Muyu Xu – chuyên gia phân tích cao cấp về dầu thô tại Kpler tiết lộ các nhà máy lọc dầu Ấn Độ đã không đặt mua dầu Nga giao tháng 4. Hồi đầu tháng, Mỹ và Ấn Độ mới đạt thỏa thuận thương mại tạm thời.
Sau phán quyết cuối tuần trước, Xu cho biết Ấn Độ hiện có dư địa để duy trì nhập khẩu dầu Nga ở mức 800.000-1 triệu thùng một ngày.
Hoạt động mua dầu Nga của Ấn Độ từng là vấn đề nhạy cảm, khiến quan hệ với Mỹ xấu đi năm ngoái. Tháng 8/2025, ông Trump áp thêm 25% thuế nhập khẩu với hàng Ấn Độ, nâng tổng thuế nước này phải chịu lên 50%, cao nhất trong các đối tác thương mại của Mỹ.
Tuy nhiên, sau thỏa thuận thương mại tạm thời, Mỹ giảm thuế này xuống 18%. Trong sắc lệnh ngày 6/2, ông Trump dỡ bỏ mức thuế trừng phạt 25%, cho biết New Delhi cam kết dừng nhập khẩu dầu Nga và chuyển sang mua năng lượng từ Mỹ.
Tuy nhiên, tuyên bố chung của hai nước không đề cập việc Ấn Độ cam kết hạn chế mua dầu Nga. Văn bản chỉ nhắc đến ý định của New Delhi, rằng sẽ mua số hàng hóa Mỹ trị giá 500 tỷ USD, gồm năng lượng, trong 5 năm tới theo thỏa thuận.
Alexandra Hermann – kinh tế trưởng tại Oxford Economics cho biết các cam kết giảm mua dầu Nga của Ấn Độ “chưa bao giờ được chính thức hóa và có lẽ khó thực thi trên thực tế”. Về cơ bản, chiến lược năng lượng của Ấn Độ được thúc đẩy bởi yếu tố giá cả và mục tiêu không phụ thuộc vào một nhà cung cấp duy nhất. “Dầu thô Mỹ khó có thể thay thế đáng kể nguồn cung từ Nga”, bà nhận định.
Các nhà đàm phán thương mại của Ấn Độ đã hoãn chuyến thăm Washington để hoàn tất thỏa thuận thương mại tạm thời. Theo nguồn tin của CNBC, chuyến đi bị hoãn để hai bên đánh giá tác động từ phán quyết mới. Các nhà phân tích cho rằng phán quyết của Tòa Tối cao Mỹ và mức thuế 10% đáp trả của ông Trump sẽ làm suy giảm lợi thế mà các hãng xuất khẩu Ấn Độ có được từ thỏa thuận thương mại.
Pankaj Srivastava – Phó chủ tịch phụ trách thị trường hàng hóa tại hãng tư vấn năng lượng Rystad Energy thì khẳng định: “Ấn Độ vẫn sẽ nhập dầu Nga bất chấp các chính sách thuế khác nhau”. Sau diễn biến gần đây, Srivastava cho rằng Mỹ sẽ không gây sức ép mạnh với Ấn Độ về vấn đề giảm mua dầu Nga, nhằm tránh rủi ro với mục tiêu xuất khẩu năng lượng “đáng kể” sang nước này.
Kpler cho biết Ấn Độ thường xuyên mua 200.000-300.000 thùng dầu thô Mỹ mỗi ngày. Theo dữ liệu từ Kpler và Rystad Energy, đến cuối tháng 1, Nga vẫn là nhà cung cấp dầu thô lớn nhất của Ấn Độ, trong khi Mỹ đứng thứ 6.
Hà Thu (theo CNBC, Reuters)
Nguồn: https://vnexpress.net/phan-quyet-cua-toa-an-my-co-the-giup-an-do-tiep-tuc-mua-dau-nga-5043847.html
