Thung Nham ở đâu? Khám phá vườn chim lớn nhất miền Bắc giữa lòng Cố đô Hoa Lư

Đền Gối Đại. Ảnh Khu du lịch Thung Nham

Hang Bụt là hang xuyên thủy dài khoảng 500m, trần động cao tới 40m, rộng 30m, nối Thung Nham với Động Thiên Hà và liên thông địa giới Hoa Lư – Nho Quan. Du khách phải di chuyển bằng thuyền trên dòng Bến Đang xanh ngọc để khám phá hệ thống thạch nhũ tự nhiên phong phú với nhiều hình thù độc đáo như ông Bụt, rồng uốn lượn, tiên nữ, trái đào hay cá voi.

Bên cạnh đó, trong khuôn viên Thung Nham, Động Tiên Cá được ví như “thế giới dưới lòng đại dương” giữa núi rừng. Dưới ánh sáng mờ ảo, các khối nhũ đá lấp lánh tạo nên không gian huyền ảo. Một số đoạn hẹp buộc du khách phải nghiêng người để di chuyển, do đó người cao tuổi hoặc trẻ nhỏ cần cân nhắc khi tham quan.

Cây đa nghìn năm tuổi ở Thung Nham.

Không chỉ nổi bật về sinh thái, Thung Nham còn là điểm đến giàu giá trị tâm linh với cụm Đền Gối Đại, Linh Thần Miếu và cây đa hơn 1.000 năm tuổi.

Đền Gối Đại được xây theo kiến trúc chữ Đinh, thờ Tam tòa Thánh Mẫu cùng nhiều vị thần linh, thể hiện sự giao thoa giữa tín ngưỡng thờ Mẫu và tín ngưỡng thờ Thần. Linh Thần Miếu gắn với Đức Thánh Việt Vương – vị tướng phò vua Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân. Gốc đa cổ thụ bao bọc ngôi miếu tạo nên vẻ linh thiêng, huyền bí.

Sự kết hợp giữa thiên nhiên hoang sơ, hệ thống hang động kỳ ảo và không gian tín ngưỡng cổ kính đã tạo nên một Thung Nham vừa giàu giá trị sinh thái, vừa đậm chiều sâu văn hóa – lịch sử của vùng đất Cố đô Hoa Lư.

Vì sao Ninh Bình có nhiều “thung”?Ninh Bình có nhiều “thung” (thung lũng) do địa hình karst đặc trưng của vùng di sản Tràng An, nơi các dãy núi đá vôi sừng sững bao bọc các vùng đất trũng hoặc hồ nước tự nhiên bên trong. Sự xói mòn, sụt lún đá vôi qua hàng triệu năm đã tạo ra các thung lũng kín đáo như Thung Ui, Thung Nham, Thung Nắng, tạo nên không gian sinh thái biệt lập và yên tĩnh.

Vườn chim Thung Nham lớn nhất miền Bắc

Vườn chim lớn nhất miền Bắc là một trong những điểm đặc biệt nhất thu hút du khách. Giá trị nổi bật nhất của Thung Nham nằm ở môi trường tự nhiên trong lành, gần như còn nguyên vẹn. Được bao bọc bởi những dãy núi đá vôi trùng điệp như bức tường thành tự nhiên chắn gió, khu vực này trở thành nơi cư trú lý tưởng của các loài chim hoang dã.

 Ảnh: AI

Hiện vườn chim Thung Nham có khoảng 5.000 tổ, với 46 loài khác nhau và số lượng lên tới hàng nghìn cá thể, trong đó có nhiều loài quý hiếm được ghi tên trong Sách Đỏ Việt Nam. Du khách đến đây có thể tận mắt chứng kiến từng đàn chim hàng trăm đôi cánh chao liệng giữa bầu trời, hòa cùng khung cảnh núi rừng bát ngát – một trải nghiệm sinh thái hiếm có.

Đa dạng loài, xuất hiện nhiều “báu vật” Sách Đỏ: Vườn chim Thung Nham là nơi sinh sống của nhiều loài như cò, vạc, diệc, le le, mòng két, chích chòe lửa, sáo đá… Đặc biệt, nơi đây ghi nhận sự xuất hiện của hai loài quý hiếm là Hằng Hạc và Hồng Hoàng (Phượng Hoàng đất).

Hồng Hoàng – biểu tượng nằm trong bộ tứ linh Long – Ly – Quy – Phượng của văn hóa Á Đông được xem là hình ảnh của sự cao quý, đức hạnh và điềm báo thịnh vượng. Sự hiện diện của loài chim này góp phần nâng tầm giá trị sinh học và văn hóa của khu vực.

Ảnh: Khu du lịch Thung Nham

Các loài chim tại đây có sự phân bố tương đối rõ ràng: hạc và diệc thường làm tổ trên vách núi cao; cò trắng cư trú ở tầng bụi tre tầm trung; trong khi vạc chọn các bụi lau sậy sát mặt nước.

Mùa sinh sản cao điểm từ tháng 8 đến tháng 4 âm lịch là thời điểm vườn chim nhộn nhịp nhất, với số lượng cá thể có thể lên tới hàng chục nghìn con. Mỗi buổi chiều, từng đàn chim từ cánh đồng bay về tổ, phủ kín bầu trời trong ánh hoàng hôn rực rỡ. Âm thanh ríu rít hòa cùng chuyển động cánh chim tạo nên bức tranh thiên nhiên sống động, kích thích cả thị giác lẫn thính giác của du khách.

Vườn chim nằm giữa Hồ Tiên rộng khoảng 18ha, mực nước duy trì từ 3–4m quanh năm. Không chỉ có giá trị sinh thái, hồ còn gắn bó mật thiết với đời sống văn hóa địa phương. Từ xa xưa, người dân coi đây là nơi linh thiêng, tin rằng nguồn nước có khả năng thanh tẩy điều xui rủi.

Mỗi dịp lễ Tết, nhiều gia đình đến xin nước hồ rửa bát nhang, gửi gắm ước nguyện xóa bỏ điều không may của năm cũ, cầu mong bình an và thịnh vượng. Chính niềm tin ấy đã tạo nên tên gọi “Hồ Tiên” và góp phần làm nên nét đặc sắc riêng có của Thung Nham.