Tàu sân bay Mỹ đến Israel, cách Tehran 1.500 km

Chính quyền thành phố Haifa, miền tây Israel, ngày 27/2 phát thông điệp chào mừng du khách tới thành phố này để chiêm ngưỡng siêu tàu sân bay USS Gerald R. Ford của Mỹ sắp cập cảng. “Những ai tới Haifa để ngắm tàu sân bay Ford cũng có thể ghé thăm các nhà hàng, quán cà phê, bảo tàng, trung tâm mua sắm và các bãi biển tuyệt vời của chúng tôi”, thông điệp có đoạn.

Tờ Times of Israel cho hay tàu Ford đang ở ngoài khơi thành phố Haifa và dự kiến cập cảng trong hôm nay. Nhóm tác chiến tàu sân bay USS Gerald R. Ford trước đó neo đậu tại căn cứ hải quân Vịnh Souda trên đảo Crete, Hy Lạp và rời đi ngày 26/2 để tới Israel.

Công ty Trung Quốc MizarVision ngày 27/2 công bố ảnh vệ tinh chụp tàu sân bay Ford khi chiến hạm rời căn cứ ở đảo Crete. Trên boong tàu khi đó có khoảng 40 tiêm kích F/A-18 đang đỗ cùng 4 phi cơ có đĩa hình tròn trên lưng, dường như là máy bay cảnh báo sớm E-2 Hawkeye.

Haifa là một trong những địa điểm gần Iran nhất ở Địa Trung Hải mà tàu sân bay Ford có thể tiếp cận. Khoảng cách từ Haifa đến thủ đô Tehran của Iran là khoảng 1.500 km, trong phạm vi tác chiến của tiêm kích F/A-18 khi được tiếp dầu trên không.

Tàu sân bay Ford đến Trung Đông trong lúc Mỹ rút nhân sự không thiết yếu và đưa gia đình nhân viên ngoại giao khỏi hai đại sứ quán ở khu vực vì lo ngại an ninh, trong lúc căng thẳng liên quan Iran gia tăng.

Một số quốc gia khác cũng thực hiện biện pháp tương tự phòng kịch bản xung đột giữa Mỹ với Iran nổ ra. Anh ngày 27/2 thông báo đã rút nhân viên đại sứ quán ở Tehran vì lý do an ninh, Trung Quốc và Canada khuyến cáo công dân lập tức rời khỏi Iran.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng ngày cho biết ông không hài lòng với các cuộc đàm phán giữa hai nước, song sẽ chờ xem điều gì xảy ra trong những vòng thảo luận tiếp theo.

“Iran không sẵn lòng đáp ứng những gì chúng tôi cần. Hãy chờ xem điều gì sẽ xảy ra, chúng tôi sẽ nói chuyện sau”, ông Trump cho biết. “Iran không thể sở hữu vũ khí hạt nhân”.

Khi được hỏi về những rủi ro Mỹ đối mặt khi tấn công Iran và nguy cơ sa lầy vào xung đột kéo dài ở Trung Đông, ông Trump đáp “điều đó luôn luôn hiện hữu”. “Điều gì cũng có thể xảy đến trong lúc chiến sự diễn ra, cả tốt lẫn xấu”, ông Trump cho biết.

Phó tổng thống Mỹ JD Vance trước đó khẳng định bất cứ hoạt động quân sự nào của nước này sẽ không dẫn đến xung đột kéo dài. “Kịch bản về việc Mỹ tham gia một cuộc chiến không hồi kết ở Trung Đông sẽ không xảy ra”, ông Vance khẳng định.

Đàm phán giữa Mỹ và Iran tại Geneva, Thụy Sĩ do Oman làm trung gian kết thúc ngày 26/2 mà không có bất cứ đột phá nào. Tuy nhiên, Ngoại trưởng Oman Badr bin Hamad al-Busaidi cho hay Iran sẵn sàng đưa ra những nhượng bộ quan trọng trong các vòng đàm phán tiếp theo để đạt được thỏa thuận.

Trong số này có việc pha loãng lượng uranium đã làm giàu mà Iran sở hữu, trong đó có 440 kg nồng độ cao đủ để chế tạo khoảng một chục vũ khí hạt nhân. Ngoài ra, Iran sẽ đồng ý không tích trữ uranium đã làm giàu trong tương lai, thay vì 300 kg ở mức thấp như thỏa thuận năm 2015 vốn đủ để chế tạo một vũ khí hạt nhân, ông al-Busaidi nói.

“Đây là điều hoàn toàn mới”, Ngoại trưởng al-Busaidi nhận định. “Nếu không tích trữ uranium đã làm giàu, không thể chế tạo bom hạt nhân”.

Phái đoàn hai nước dự kiến gặp nhau tại Vienna, Áo vào ngày 2/3 để thảo luận chi tiết về việc giảm nhẹ lệnh trừng phạt nhằm vào Iran nếu đạt được thỏa thuận, cũng như các bước cụ thể mà Tehran có thể thực hiện để hạn chế chương trình hạt nhân của mình.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết một cuộc gặp mới với phái đoàn Mỹ có thể diễn ra vào cuối tuần này. Nhà Trắng chưa bình luận về thông tin.

Nguyễn Tiến (Theo AFP, AP, PBS, WSJ)